Kuchenka mikrofalowa

Wiele osób, zwłaszcza tych prowadzących „szybki” tryb życia nie wyobraża sobie obecnie przygotowywania (odgrzewania) posiłków inaczej, niż w kuchence mikrofalowej (mikrofalówce). Pewnie mniej więcej tyle samo osób twierdzi, że potrawy przygotowywane w ten sposób są niesmaczne i niezdrowe, a sama mikrofalówka jest źródłem szkodliwego promieniowania mającego negatywny wpływ na nasze zdrowie. Na temat smaku potraw nie będziemy się tu wypowiadać, gdyż jest to ocena subiektywna — skoncentrujemy się natomiast na tym jak działa owa kuchenka i w jaki sposób podgrzewane są w niej posiłki.

Jak sugeruje jej nazwa do podgrzewania posiłków wykorzystywane są mikrofale, czyli promieniowanie elektromagnetyczne o długości fali około 12 cm. Jest ono pochłaniane (absorbowane) przez, znajdujące się w każdej potrawie cząsteczki wody. Zaczynają one drgać (drgania rotacyjne), przejmując energię zaabsorbowanych mikrofal. Drgania te są jednak silnie tłumione przez inne substancje (związki chemiczne) otaczające cząsteczki wody, a znajdujące się w przygotowywanym posiłku. W wyniku tego mechanicznego oddziaływania (przypominającego zachowanie miksera w misce z ciastem) zaabsorbowana wcześniej energia jest wtórnie przekazywana do całej substancji, z którą promieniowanie mikrofalowe bezpośrednio nie oddziałuje, powodując wzrost jej temperatury. Również nagrzanie naczynia jest efektem wtórnym, gdyż pojemniki stosowane w mikrofalówkach nie pochłaniają promieniowania o tej częstotliwości.

Promieniowanie mikrofalowe tworzy wewnątrz kuchenki falę stojącą – emitowane przez magnetron fale odbijają się od przeciwległej ściany kuchenki. Oznacza to, że pewne miejsca w potrawie będą nagrzewane bardzo silnie (tam gdzie wypadają strzałki fali stojącej, czyli maksima natężenia fali), inne zaś w miejscach węzłów fali (o zerowej amplitudzie natężenia) pozostaną zimne. Aby uniknąć tak nierównomiernego ogrzewania potraw umieszcza się je na obrotowych podstawkach, bądź też stosuje się dodatkowo obracający się element odbijający, który zmienia rozkład natężenia wewnątrz kuchenki.

Zjawisko oddziaływania mikrofal z jedzeniem (wodą) odkrył przypadkowo Amerykanin Percy Spencer podczas prac przy konstrukcji urządzenia radarowego. Eksperymentując z magnetronem, które jest źródłem mikrofal również w naszym domowym urządzeniu poczuł on, iż czekoladowy batonik w jego spodniach zaczyna się topić. Natomiast wystawione na działanie mikrofal jajko eksplodowało. Te dość kłopotliwe wydarzenia umożliwiły mu jednak wprowadzenie w 1947 roku na rynek pierwszej kuchenki mikrofalowej. Jej gabaryty różniły się znacznie od dzisiejszych modeli, gdyż jej waga wynosiła 338 kg przy wysokości równiej 1,65 m. Chłodzone były wodą, co powodowało, że ich zastosowanie ograniczało się jedynie do barów i restauracji.

Z kuchenkami mikrofalowymi związane jest bardzo dużo mitów dotyczących szkodliwości przygotowywanych w ten sposób pokarmów oraz negatywnego wpływu na osoby przebywające w ich pobliżu. Przeprowadzone badania udowodniły jednak, że w przygotowywanych w ten sposób potrawach nie zachodzą zmiany chemiczne (zmiany struktur cząsteczek) na skutek przechodzących przez nie mikrofal. Również sprawna kuchenka nie powinna mieć znaczącego wpływu na zdrowie i samopoczucie kucharza. Kuchenka mikrofalowa jest bowiem tzw. klatką Faraday’a, której metalowa konstrukcja uniemożliwia praktycznie emisje fal elektromagnetycznych poza nią. Właściwości klatki nie psują nawet szklane (plastikowe) drzwiczki przez które możemy obserwować wstawione do środka produkty. Wynika to z pokrycia ich metalową siatką o rozmiarze oczek znacznie mniejszych od długości fali mikrofal, które również uniemożliwiają ich emisję poza kuchenkę. Natomiast otwarcie drzwiczek powoduje jej automatyczne wyłączenie. Ciekawostką jest fakt, że Związek Radziecki w 1976 roku wprowadził zakaz stosowania kuchenek mikrofalowych, ze względu na zagrożenie nowotworami opierając się na badaniach swoich uczonych. Częściowo wynikało to również ze znacznie ostrzejszych norm (obowiązujących również w Polsce), niż te przyjęte na zachodzie Europy.

Przed pierwszym użyciem zalecane jest dokładne zapoznanie się z jej instrukcja obsługi, zasadami bezpiecznego użytkowania, zwłaszcza z informacja dotyczącą naczyń, które mogą być w niej stosowane oraz sposobu przyrządzania, bądź rozmrażania potraw. Pomimo wielu wrogów kuchenek mikrofalowych wpisała się ona jednak na stałe w mapę domowego AGD.[aczy]

Tematy
powiązane