Kino PrzemianImagine Science Satellite Film Festival

Autorski program filmowy, przygotowany przez nowojorską fundację Imagine Science Films, łączący perspektywę naukową z eksperymentalną formą filmową. Trzy bloki tematyczne składają się na opowieść o Kosmosie, nowych technologiach i różnorodności życia na Ziemi.

15.09.2017
13:00 – 14:30 Poszukiwania na krańcu wszechświata
16:00 – 17:30 Życie na pograniczu osobliwości
18:00 – 19:30 Sceny z życia biosfery

16.09.2017
15:00 – 16:30 Życie na pograniczu osobliwości
17:00 – 18:30 Sceny z życia biosfery
19:00 – 20:30 Poszukiwania na krańcu wszechświata

17.09.2017
15:00 – 16:30 Sceny z życia biosfery
17:00 – 18:30 Poszukiwania na krańcu wszechświata
19:00 – 20:30 Życie na pograniczu osobliwości

OPISY WSZYSTKICH FILMÓW

I. Poszukiwania na krańcu wszechświata
(czas trwania bloku filmowego: 83 min)

„Podróżnicy”, reż. Santiago Menghini, Kanada 2015

Podróżuj razem ze statkiem kosmicznym Voyager, który przemierza układ słoneczny w ramach ekspedycji trwającej już ponad trzy dekady. Z przylądka Canaveral na Florydzie wystartował 5 wrześni a 1977 roku. Sonda wykorzystała technikę przyspieszania w polu grawitacyjnym mijanych planet, co pozwoliło na osiągnięcie dużych prędkości bez konieczności używania paliwa.

Na początku 2017 r. sondę dzieliła od Ziemi odległość około 137 au (1 au = ok. 150 mln km). Voyager jest najdalszym i ciągle działającym obiektem wysłanym w przestrzeń kosmiczną przez człowieka. Sygnał wysłany przez sondę w kierunku anten Deep Space Network ulokowanych na terenie Kalifornii, w Hiszpanii i Australii potrzebował ponad 19 godzin, by dotrzeć do Ziemi.

„Hotaru”, reż. William Laboury, Francja, 2015

– Masz dar, Martha – powiedzieli. – Ale tutaj nic on nie znaczy. Pokażemy ci niesamowicie piękne rzeczy. Nie obudzisz się, ale zabierzesz ze sobą niezwykle cenne wspomnienia…
Zobacz zwiastun »

„Coraz bliżej Marsa”, reż. Annelie Boros i Vera Brückner, Niemcy / Japonia / Łotwa, 2015

„Pogodziliśmy się z myślą, że już nigdy tu nie wrócimy. Jesteśmy pierwszymi w historii mieszkańcami innej planety. Staliśmy się bytami międzyplanetarnymi”.

Jest rok 2024. Prywatna organizacja planuje wysłać czteroosobową grupę na Marsa. Paul Leeming i Pauls Irbins są brani pod uwagę do udziału w misji, w ramach której na tej odległej planecie po raz pierwszy ma się osiedlić człowiek. Powrót nie jest planowany.
Zobacz zwiastun »

„Czerń”, reż. Tomasz Popakul, Polska, 2016

opowiada o parze astronautów uwięzionych na stacji orbitalnej w wyniku wojny nuklearnej, która niespodziewanie wybuchła na Ziemi. Załoga straciła kontakt ze swoją planetą, a żadna próba nawiązania łączności z bazą lub z kimkolwiek innym się nie powiodła. Teraz mogą jedynie oglądać eksplozje nuklearne na powierzchni Ziemi i próbować wspólnie przetrwać.
Zobacz zwiastun »

„Łukowa fala uderzeniowa”, reż. Javier Diez, Hiszpania, 2016

Pewien obiekt pojawia się na kilku zdjęciach z teleskopu, umożliwiając młodej astronom i jej współpracownikom dokonanie niezwykłego odkrycia. W ramach nowego przeglądu astronomicznego wykonane zostają zdjęcia szerokokątne, służące stworzeniu trójwymiarowej mapy nieba. Pozwoli ona ustalić pozycje i odległości dzielące nas od dalekich galaktyk, gwiazd Drogi Mlecznej oraz szeregu różnych obiektów Układu Słonecznego, takich jak planetoidy czy asteroidy. Na serii zdjęć wykonanych podczas przeglądu młoda astronom zauważa dziwny obiekt, który zachowuje się w nietypowy sposób. Konsultacje ze współpracownikami doprowadzają do uzyskania nieoczekiwanych wyników.

Nowe obserwatorium astronomiczne zbudowano specjalnie w celu stworzenia szerokokątnego przeglądu optycznego nieba północnego. Film przedstawia pokrótce metody pracy obserwatorium oraz to, w jaki sposób zgromadzone dane są później wykorzystywane przez naukowców. Pojawia się też w nim realistycznie ujęty motyw pierwszego kontaktu.
Więcej informacji na temat projektu naukowego, o którym mowa w filmie »

II. Życie na pograniczu osobliwości
(czas trwania bloku filmowego: 77 min)

„Fluktuacje kwantowe”, reż. Markos Kay, Wielka Brytania, 2016

W filmie „Quantum Fluctuations” przedstawiono symulacje cząstek służące wizualizacji poszczególnych mikrozdarzeń mających miejsce w Wielkim Zderzaczu Hadronów (Large Hadron Collider – LHC) podczas zderzania protonów. Film, stworzony w formie szeregu doświadczeń koncepcyjnych, ma na celu ukazanie złożoności i abstrakcyjnego charakteru tych niewidocznych aspektów naszego świata, które tworzą materialną rzeczywistość.

Mechanika kwantowa, fizyka wielkich energii, model standardowy, interpretacja kopenhaska, cząstki elementarne, emergencja, teoria złożoności, teoria informacji, symulacje – bezpośrednia obserwacja świata kwantowego jest niemożliwa, a wizualizacje interakcji kwantowych są od czasów Heisenberga zabronione. Obecność i właściwości cząstek elementarnych potwierdza się poprzez dokonywanie pomiarów wywoływanych przez nich niewielkich zmian z wykorzystaniem takich instrumentów, jak LHC, a następnie porównywanie ich z danymi zgromadzonymi na podstawie symulacji przeprowadzanych przez superkomputery. Jest to być może najbardziej abstrakcyjna forma obserwacji, zapośredniczona przez symulację komputerową.

„System luster”, reż. Eva Zornio, Szwajcaria, 2015

Obrazy wymykają się ze snu. Dziwny neuronowy las, który młoda reżyserka przemierza co noc. Sen łączący mózg z kinem oraz wspomnienia z eksperymentami naukowymi. Dziewczyna chce zrozumieć, co wspólnego ma ze sobą neuronauka i filmy. Poetycka podróż do serca systemu luster – mechanizmu, który decyduje o tym, czy odczuwamy empatię względem innych, zarówno tych, których spotykamy w prawdziwym świecie, jak i na ekranie.
Zobacz zwiastun »

„Niebieskookie ja”, reż. Alexey Marfin, Wielka Brytania / Hongkong, 2015

Witamy w świecie stworzeń po 99 centów sztuka. Atrakcyjny profil na portalu społecznościowym lub lista zakupów online dostosowana do naszych zainteresowań to już za mało. Teraz kolekcjonujemy genetycznie modyfikowane zwierzęta, które zostały zaprojektowane w taki sposób, aby wyglądać jak ich właściciele. Nikt nie jest wyjątkowy. Tak właśnie wygląda gospodarka postpersonalna.
Zobacz zwiastun »

„Sygnał i szum”, reż. Charlie Tweed, Wielka Brytania, 2016

Funkcję narratora pełni tutaj anonimowa grupa hybrydowych maszyn pochodzących z niedalekiej przyszłości. Maszyny te postrzegają ludzi i zwierzęta jako nieudolne urządzenia, dlatego rozważają, w jaki sposób można zmodyfikować i udoskonalić ich kod genetyczny. Choć cała przedstawiona koncepcja przywodzi na myśl film science fiction, wszystkie omawiane technologie i idee oparte są na rzeczywistych postępach naukowych oraz na całkiem prawdopodobnych wizjach tego, czego świadkiem możemy stać się w przyszłości, jeżeli chodzi o DNA, bioinformatykę oraz najnowszą technologię modyfikacji genomu – CRISPR.

Film autorstwa Charliego Tweeda, stworzony we współpracy z dr. Darrenem Loganem. Projekt zrealizowano na zamówienie Animate Projects przy wsparciu Wellcome Trust.

„Zespół paramuzyczny”, reż. Tim Grabham, Wielka Brytania, 2015

Krótki film dokumentalny opisujący przygotowania oraz wykonanie kompozycji muzycznej pod tytułem Activating Memory [Aktywacja pamięci], będącej dziełem zespołu „Paramusical Ensemble”, w którego skład weszło czworo pacjentów z ciężkim stopniem niepełnosprawności ruchowej oraz kwartet smyczkowy. Projekt zrealizowano w londyńskim Royal Hospital for Neuro-disability. Partie na każdy z instrumentów tworzone były w czasie rzeczywistym na podstawie aktywności elektrycznej czterech wykonawców, na których głowy nałożono czepek wyposażony w elektrody odczytujące sygnały elektryczne płynące z mózgu. System ten, noszący nazwę Brain-Computer Music Interfacing system, umożliwiał łączność między mózgiem a komputerem generującym muzykę. Sygnały elektryczne umożliwiały sterowanie systemem przekształcającym polecenia w muzykę.

Activating Memory, utwór na kwartet smyczkowy, to projekt, którego pomysłodawcą jest Eduardo Reck Miranda. Brain-Computer Music Interfacing system został stworzony przez Joela Eatona we współpracy z dr. Julianem O’Kellym oraz dr Sophie Duport – lekarzy z Royal Hospital for Neuro-disability w Londynie

System BCMI składa się z czepka wyposażonego w elektrody odczytujące sygnały elektryczne płynące z mózgu. Sygnały te umożliwiają sterowanie systemem przekształcającym polecenia w muzykę. Podczas koncertu, o którym opowiada ten dokument, czworo pacjentów szpitala RHN mogło tworzyć zapis nutowy odgrywany w czasie rzeczywistym przez kwartet smyczkowy. Wydarzenie to było możliwe za sprawą przełomowej technologii BCMI opracowanej w ośrodku ICCMR (Interdisciplinary Centre for Computer Music Research – Interdyscyplinarny ośrodek badań nad muzyką wspieraną komputerowo) na Uniwersytecie w Plymouth.
Zobacz zwiastun »

„Geosynchroniczny”, reż. Toby Smith, Wielka Brytania, 2015

Od 1957 roku, kiedy to Związek Radziecki wystrzelił Sputnika, w przestrzeń kosmiczną wysłano ponad 6600 satelitów. Obecnie działa 3600 z nich, a częstotliwość, z jaką dołączają do nich kolejne, jest coraz większa – wszystko po to, by zaspokoić nasze potrzeby i dostarczenie nam coraz bardziej zaawansowanej łączności, coraz większej ilości danych i coraz liczniejszych kanałów nadawczych. W 2012 roku nawiązałem długoterminową współpracę z firmą SES. Moim celem było udokumentowanie cyklu użytkowania jednych z najbardziej zaawansowanych technologicznie satelitów komercyjnych na świecie, począwszy od etapu ich projektowania, budowy i testowania, przez międzynarodowy transport, aż po wystrzelenie w kosmos i następującą po tym pracę. Ze swojej siedziby znajdującej się w Luksemburgu firma SES zarządza dużą flotą satelitów, monitorując ich położenie i pracę, a także dane i kanały nadawcze, które przekierowują.

„Kurcząca się soczewka”, reż. Chris Burns, Stany Zjednoczone, 2016

Podczas gdy baterie, ekrany i inne elementy elektroniczne od dawna poddawane są procesowi miniaturyzacji, soczewki pozostawały dotąd w tyle. Teraz, za sprawą badań materiałowych, naukowcom udało się stworzyć niezwykłe małe soczewki metamateriałowe.

„Siatka na światło”, reż. Erin Espelie, Stany Zjednoczone, 2016)

Zarówno z cyfrowego, jak i z energetycznego punktu widzenia światło ma wpływ na nasz rytm okołodobowy, nasze wewnętrzne zegary oraz na siatkówkę naszego oka. Wraz z ujednoliceniem wykorzystywanych przez człowieka źródeł światła szczególnie światło niebieskie o długości fali mieszczącej się w zakresie od 400 do 500 nanometrów stało się coraz bardziej wszechobecne. Jaki może mieć to wpływ na jakość naszego odpoczynku?

„Autonomiczny”, reż. Per Eriksson i Alexander Rynéus, Szwecja, 2014

Nowa, przytłaczająca era zmierza w naszym kierunku niezauważona. Postęp technologiczny sprawia, że granice między tym, co prawdziwe, a tym, co nierealne, coraz bardziej się zacierają. Czy którakolwiek z rzeczy na tym świecie okaże się być niezastąpiona? Autonomous to mocny, pełen emocji obraz mówiący o przyszłości, która w zasadzie już nadeszła.

III. Sceny z życia biosfery
(czas trwania bloku filmowego: 71 min)

„Nogolotka”, reż. Laura Verlinden, Holandia, 2016

Refleksyjna podróż w głąb przyrody i jej różnych aspektów. Naszym przewodnikiem jest tutaj tajemnicza istota. Przedstawiona w filmie wyprawa stawia pod znakiem zapytania nasze miejsce we wszechświecie i zmusza do chwili zadumy nad otaczającym nas światem.

„Archives of Extinction” [Archiwa wymarcia], reż. Alyce Takayesu, Stany Zjednoczone, 2016

W XIX wieku naukowcy przekształcali żywe ptaki w martwe, wypchane okazy przeznaczone do badań. Dziś natomiast starają się na powrót tchnąć w nie życie za sprawą nowej nauki służącej wskrzeszaniu wymarłych gatunków. Zgłębiając zagadnienie tych transformacji, film Archives of Extinction zadaje pytania dotyczące pozbawiania istot życia i ponownego ich ożywiania, a także roli, jaką odgrywa człowiek w procesie rozkładania przeszłości na części i składania z nich nowych realiów ekologicznych.

„A.D.A.M.”, reż. Vladislav Knežević, Chorwacja, 2014

Awaria urządzenia o nazwie A.D.A.M. (Autonomous Drone for Asteroid Mining – Niezależny dron wydobywający surowce z asteroid) wzmacnia jego procesy poznawcze i uruchamia tryb autonomiczny, przez co maszyna odmawia komunikowania się z operatorami z firmy satelitarnej. Ta metafikcyjna opowieść o relacjach między człowiekiem a maszyną zanurzona jest w kakofonii języków, kodów i sieci komunikacyjnych, dla których tło stanowią rozległe krajobrazy zionące pustką, ogromne miejskie budowle i daleki bezkres.

„Wyroby ziem rzadkich”, reż. Toby Smith, Wielka Brytania, 2015

Podczas gdy zwiedzanie niezwykłych miejsc stanowi istotę turystyki luksusowej, przedstawiony w filmie projekt dotyczy nieco mniej znanych podróży, jakie odbywają się w ramach globalnych łańcuchów dostaw. Pozwala on prześledzić drogę, jaką przemierzają metale ziem rzadkich, stosowane powszechnie w wysokiej klasy urządzeniach elektronicznych i zielonych technologiach, aż do miejsc ich pochodzenia. Film zrealizowany z udziałem fotografa Toby’ego Smitha dokumentuje wędrówkę tychże metali począwszy od kontenerowców i portów, przez hurtownie i fabryki, aż do radioaktywnego, sztucznie utworzonego „jeziora” w Mongolii Wewnętrznej, gdzie mieszczą się rafinerie zajmujące się przetwarzaniem metali. Grupa Unknown Fields Division we współpracy z Kevinem Callaghanem użyła błota pochodzącego z tego jeziora do stworzenia zestawu trzech naczyń ceramicznych o rozmiarach odpowiadających ilości odpadów powstałych w procesie produkcji trzech urządzeń – smartfonu, ultralekkiego laptopa i ogniwa akumulatora inteligentnego samochodu.

„Bez-las”, reż. Grayson Cooke, Australia, 2015

Film jest projektem artystyczno-naukowym łączącym w sobie krytykę polityki środowiskowej i rzeczowe dochodzenie. W ramach jego realizacji wykorzystano kwas siarkowy – silnie żrącą substancję, która wypala wszystko, z czym się zetknie – aby rozpuścić fotografie przedstawiające wiekowe podzwrotnikowe lasy deszczowe rosnące w Queensland.

Wylesianie stanowi jeden z najbardziej istotnych elementów związanych ze zmianą klimatu spowodowaną działalnością człowieka. Zjawisko to odpowiada za około 12% światowej emisji gazów cieplarnianych, a także prowadzi do erozji i znaczących strat w zakresie bioróżnorodności. Lasy pełnią ważną funkcję polegającą na pochłanianiu dwutlenku węgla, ale stanowią one również repozytoria dodatkowego czasu dla rasy ludzkiej i swego rodzaju „ziemską pamięć”, która jest każdego dnia kasowana, aby służyć naszym aktualnym potrzebom. W kontekście epoki antropocenu deforestacja stanowi istotną kwestię pozwalająca określić, w którym momencie środowisko powinno mieć pierwszeństwo przed gospodarką, zarówno w krajach rozwiniętych, jak i rozwijających się.

Projekt ten w wyjątkowy sposób dotyka powyższych zagadnień. Deforest szuka metafory będącej odpowiednikiem procesu uszczuplania zasobów leśnych i znajduje ją w połączeniu mediów fotograficznych i żrącego kwasu, które umożliwia „urzeczywistnienie” procesu wylesiania z wykorzystaniem różnych kanałów rejestrowanych w ramach filmu. Zniszczenie obrazu, świadomość jego utraty oraz związek, jaki ma to ze światem, to elementy leżące u podstaw opisywanego projektu.

W celu ukazania złożonej interakcji między kwasem a przeźroczem wykorzystano metodę fotografii poklatkowej. Filmowi towarzyszy muzyka skomponowana przez Matthew Bourne’a oraz ścieżka dźwiękowa składająca się głównie z odgłosów natury nagranych w Górach Bunya, w lesie deszczowym strefy umiarkowanej położonym w południowo-wschodnim Queensland oraz w miejscu, w którym wykonano fotografie wykorzystane w projekcie.

„Katalizator zmian, czyli adaptacja do zmieniających się warunków pogodowych w Ladakh”, reż. Chintan Gohil, Indie, 2013

Region Ladakh, będący zimną pustynią położoną wysoko w Himalajach na terenie Indii, to jedno z wielu miejsc, w których można zaobserwować subtelną równowagę ekologiczną i które znajduje się na pierwszej linii ognia, jeżeli chodzi o zmianę klimatu. Ekosystem oraz ludzie zamieszkujący ten region doświadczani są przez nieprzewidziane zmiany, takie jak susze, gwałtowne powodzie oraz szereg innych trudności wywołanych brakiem równowagi klimatycznej. Film przedstawia niektóre z problemów, z którymi boryka się to miejsce, a także wysiłki mające na celu przystosowanie się do zmiany klimatu, czynione przez różne organizacje oraz przez dalekowzrocznych mieszkańców regionu.

„Czy wystarczy gleby, by wyżywić planetę pełną miast?”, reż. Valerio Palma, Włochy, 2015

Istnieje zasada mówiąca o tym, że zapotrzebowanie na glebę wzrasta proporcjonalnie do liczby ludności. Jak długo miasta będą mogły nadal się rozrastać? W którym momencie zabraknie gleby potrzebnej, aby wykarmić mieszkańców Ziemi? Oto krótki film popularnonaukowy opowiadający o tym badaniu. Do jego animacji użyto wyłącznie kodu programowania wykorzystywanego w dostępnym bezpłatnie programie POV-Ray.

Badanie naukowe o nazwie „Is there enough soil to feed a planet of growing cities?” [Czy wystarczy gleby, by wyżywić planetę pełną rozrastających się miast?], prowadzone przez Roberto D’Autilię i Ilarię D’Ambrosi, analizuje prawo skalowania w odniesieniu do zapotrzebowania na ziemię rolną przez miasta. Nieliniowa zależność między wielkością miasta a liczbą mieszkańców stała się przyczynkiem do opracowania równania ilustrującego dynamikę populacji. Rozwiązanie tego równania ograniczone jest tzw. pojemnością środowiska w zakresie liczby mieszkańców, których można wykarmić. Pojemność środowiska jako funkcja wykładnika prawa skalowania wskazuje, że wykładnik ten musi mieć bardzo małą wartość, aby zapewnić zrównoważoną gospodarkę żywnościową. Sugeruje się nacisk na jakość, a dążenie do jej osiągnięcia stanowi wyzwanie, z jakim miasta muszą się w przyszłości zmierzyć.

„Zbłąkane liście”, reż. Fern Silva, Stany Zjednoczone, 2014

Film Wayward Fronds opowiada o szeregu zdarzeń, które ukształtowały mokradła Everglades na Florydzie, oraz przedstawia fabularną wersję geologicznej przyszłości tego obszaru, a także jego wpływu zarówno na rdzennych, jak i napływowych mieszkańców. W związku z inspiracją, jaką stanowią ostatnie rozmowy dotyczące przepisów obowiązujących na Florydzie, zgodnie z którymi planuje się wreszcie przeznaczenie miliardów dolarów na stworzenie funduszy rekultywacyjnych, zdarzenia przedstawione w tym filmie stanowią wizualizację tego, jak może wyglądać rozkwit ekologiczny obszaru Everglades. Natura zaczyna brać górę, pochłania i po stuleciach oblężenia podporządkowuje sobie cywilizację, a nawet wiedzie ją do swoich tajemniczych wodnych głębin, zmuszając ludzi, aby przystosowali się do życia w nowym otoczeniu.

 

Partner Kina Przemian:

Kiedy?

15 września 2017,
godz. 13:00,
16:00, 18:00,

16 i 17 września 2017,
godz. 15:00,
17:00, 19:00

Gdzie?

Audytorium, parter, CNK

Wstęp wolny!
Aby obejrzeć filmy, nie trzeba się rejestrować, wystarczy przyjść do sali kinowej.