Machina SapiensWystawa

Gene Kogan, Cubist Mirror

Sztuczna inteligencja w coraz większym stopniu wkracza w nasze życie. Powoli – lecz konsekwentnie – wnika w codzienność, zacieśniając relację człowieka z technologią. Dzieje się to jednak dyskretnie i większość z nas nie zdaje sobie sprawy ze skali zjawiska.

Bardzo często wyuczone algorytmy i sieci neuronowe są istotnym wsparciem, zwłaszcza przy analizowaniu gigantycznych ilości danych, które generujemy i nad którymi nie jesteśmy już w stanie samodzielnie zapanować. Doskonale radzą sobie z wyszukiwaniem powtarzających się wzorów i zależności, co z sukcesem wykorzystuje się w diagnostyce medycznej. Coraz lepiej rozpoznają obrazy i ludzki język, zmniejszając tym samym dystans pomiędzy człowiekiem a technologią. Pewną nowością jest jednak fakt, że sztuczna inteligencja zaczyna pojawiać się w niezdobytych jak dotąd twierdzach człowieka, a więc tych obszarach życia, które do tej pory zarezerwowane były wyłącznie dla ludzi.  Wystawa prezentuje różne oblicza sztucznej inteligencji. Przybliża połączenie organicznego z syntetycznym. Pokazuje jak rozumne maszyny łączą świat natury i technologii, kształtując nową rzeczywistość. Ekspozycja podzielona jest na trzy części – warstwy – nawiązując swym rozplanowaniem do struktury sieci neuronowej i powiązań pomiędzy jej poszczególnymi elementami.

David Bowen, flyAI

Abecadło AI

Ta warstwa wystawy wprowadza w temat sztucznej inteligencji, przybliża podstawowe narzędzia i wyjaśnia najważniejsze terminy, takie jak algorytmy, uczenie maszynowe czy sieci neuronowe. Filmy, aplikacje i modele wyjaśniają zasady działania kluczowych narzędzi sztucznej inteligencji. Punktem kontrastowym tej części są dwa, unikatowe obiekty związane z historią technik obliczeniowych – AKAT-1 oraz  Pamięć ferrytowa – udostępnione przez Narodowe Muzeum Techniki.

Algorytmy codzienności

Kolejna warstwa wystawy przybliża wpływ sztucznej inteligencji na życie społeczne. Prezentowane projekty artystyczne i badawcze dotykają różnych obszarów naszej codzienności: medycyny (RAMCIP, robot wspierający chorych na Alzheimera), rynku pracy (robot SCARA) czy ekonomii (wideo Handel wysokich częstotliwości). Temat wykorzystywania danych porusza Monolog algorytmu, który na przykładzie Facebooka ujawnia jakie informacje o użytkownikach są gromadzone, które z nich są najcenniejsze i w jakim celu te skomplikowane operacje są prowadzone. Prace Nieproszeni goście i Ascetyczna estetyka z przymrużeniem oka pokazują jak inteligentne przedmioty mogą – mniej lub bardziej napastliwie – wspierać człowieka w kształtowaniu dobrych nawyków. A co, jeśli odwrócimy role znane z codzienności? I to my, ludzie, świadczyć będziemy usługi na rzecz maszyn? (Ad infinitum, Element ludzki). A może pójdziemy krok dalej i oddamy sztucznej inteligencji władzę nad losem żywych istot? (flyAI, B-612). Dopełnieniem obrazu rzeczywistości kształtowanej przez algorytmy są projekty Beholder, X stopni oddalenia oraz Komputerowy kurator, pokazujące, że także świat sztuki nie jest wolny od wpływów sztucznej inteligencji.

Maria Dębińska, Vena Naskręcka, Beata Seweryn, Urszula Skiepko, Partycja Stefanek, Tłumacz pulsu, fot. Vena Naskręcka

Zależność, więź, relacja

Ostatnia, najgłębsza warstwa wystawy dotyka kwestii osobistej relacji z technologią. Prezentuje programy umożliwiające twórczy dialog człowieka i maszyny (AIVA i Tandem) czy wyspecjalizowanego chatbota czuwającego nad nastrojem użytkownika (Woebot). Ekspozycję zamyka kontrowersyjna instalacja Maszyna kresu życia. Robot stworzony do opieki nad konającym człowiekiem zmusza do zadania sobie pytań o istnienie granic intymności za które chcemy – lub nie chcemy – wpuszczać technologii.
Machina Sapiens dotyka wielu wątków. Pokazuje skalę udziału sztucznej inteligencji w życiu człowieka i fakt, że jest ona obecna w większości dziedzin i profesji. Mam nadzieję, że ekspozycja pozwoli także dostrzec, że sztuczna inteligencja jest zbiorem narzędzi i struktur matematycznych, których zrozumienie jest w zasięgu większości z nas. Ta świadomość jest niezwykle ważna, bo rozumne maszyny same z siebie nie mają mocy sprawczej. Ludzie ją mają. I to, jaka będzie przyszłość – wciąż w dużej mierze zależy od nas.

Anna Skrzypek – kuratorka wystawy

Philipp Schmitt, Computed Curation

Wystawa powstała we współpracy z firmami Accrea i Astor, a także: Copenhagen Institute of Interaction Design, Narodowym Muzeum Techniki oraz Uniwersytetem Medycznym w Lublinie.

Autorzy prac prezentowanych na wystawie:

Harshit Agrawal, Nicolas Armand, Natalia Balska, Pierre Barreau z zespołem, Wiesław Bartkowski, Patrick Baudisch, Stephan Bogner, David Bowen, Leila Byron, Dan Chen, Alison Darcy z zespołem, Maria Dębińska, Eames Office, Priscila Ferreira, Charlie Gedeon, Adam W. Harley, Paul Hoover, Benedict Huebener, Eric Hunsader, Alexandra Ion, Vladan Joler, Mario Klingemann, Gene Kogan, Robert Kovacs, Jakub Koźniewski, David Lindlbauer, Pedro Lopes, Nanex, Vena Naskręcka, Andreas Refsgaard, Philipp Schmitt, Beata Seweryn, Monika Seyfried, Urszula Skiepko, Partycja Stefanek, Wojtek Stokowiec, Superflux, Katarzyna Szymielewicz

Adam W. Harley, 2D convolutional network visualization

Wystawie towarzyszy projekt Po drugiej stronie lustra autorstwa Filipa Ostojskiego i Piotra Migdała, który pozwala zobaczyć obraz świata i człowieka widziany oczami sztucznej inteligencji.

Kiedy?

wernisaż:
13 września 2018,
godz. 19.45–24.00

14–16 września 2018,
godz. 11.00–23.00 

Gdzie?

Centrum Nauki Kopernik, I piętro

Wstęp bezpłatny, rejestracja nie jest wymagana

Kurator

Anna Skrzypek