Warsztaty „Pytaj, badaj, rozwiązuj problemy, czyli rzecz o metodzie”

Drugi dzień konferencji poświęcimy poznaniu metod Inquiry Based Learning (uczenia się przez dociekanie) oraz Problem Based Learning (uczenie się przez odkrywanie i rozwiązywanie problemów). Oba te sposoby uczenia się kładą nacisk na rozwój umiejętności krytycznego myślenia, wykorzystywanie metody badawczej oraz, tak często pomijaną w szkolnej codzienności, a tak ważną dla przyszłości edukacji, współpracę w zespole.

Praktyczną stroną metod Inquiry Based Learning (IBL) oraz Problem Based Learning (PBL) zajmiemy się podczas warsztatów. Do współpracy przy ich tworzeniu i prowadzeniu zaprosiliśmy badaczy i praktyków, którzy na co dzień mają do czynienia z obiema metodami. Warsztaty powstawały z myślą o programach edukacyjnych CNK i innych organizacji oświatowych.

Zajęcia warsztatowe wprowadzą nas w zagadnienia metodologii IBL. Zastanowimy się, jak zastosować metodę w warunkach szkolnych. Zajmiemy się motywowaniem uczniów do wzięcia odpowiedzialności za zdobywanie wiedzy, nauczymy się dawać uczniom odpowiednią informację zwrotną, poznamy szczegóły pracy pytaniami i pracy metodą badawczą. Poćwiczymy prowadzenie zajęć z wykorzystaniem eksperymentów, skupiając się na samodzielnej pracy uczniów, pogłębianiu procesu dociekania w eksperymentach oraz przekładaniu szkolnego eksperymentowania na problemy z życia codziennego. Będzie też specjalny czterogodzinny warsztat dla zaawansowanych, podczas którego wcielimy się uczniów i uczennice, aby się przekonać, jak wygląda ich doświadczenie na zajęciach z wykorzystaniem IBL.

  • Wspieranie dociekliwych umysłów

dr Sharon Friesen, Wydział Edukacji Werklund na Uniwersytecie w Calgary

Intrygujące pytanie bądź ciekawie przedstawione zagadnienie są zaproszeniem do samodzielnego poszukiwania odpowiedzi, prowadzenia badań i eksperymentów, pozwalających dogłębnie zbadać problem i poszerzyć wiedzę na określony  temat.
Jak stworzyć środowisko sprzyjające uczeniu się, dociekaniu oraz rozwiązywaniu problemów?  By to zrobić, trzeba zrozumieć jak ludzie się uczą, znać specyfikę danego przedmiotu, wymogi formalne i wszystko starannie zaplanować. Warto podjąć to wyzwanie, bo praca metodą badawczą jest bardzo efektywna.
Na warsztacie weźmiemy udział w procesie projektowania, a także zbadamy i przeanalizujemy metody wspierające i utrzymujące chęć rozwiązania problemu i dociekania naukowego.

  • Klasa myśląca (matematycznie)

Magdalena Jurewicz, Szkoła Edukacji PAFW i UW

Drobne zmiany mogą zrewolucjonizować klasową rzeczywistość. Przestań odpowiadać na wszystkie pytania, przestaw meble, losuj grupy. Przekonasz się, że uczniowie zaczną myśleć kreatywnie i chętniej rozwiązywać problemy. Warsztaty dotyczyć będą metody opracowanej przez zespół dr. Petera Liljedahla z uniwersytetu w Vancouver. Wyróżnił on 14 elementów, których modyfikacja działa angażująco na uczniów. Będziemy pracować w warunkach „myślącej klasy” i dowiemy się, jak wprowadzać te metodę do swojej nauczycielskiej pracy.

  • Testowane na nauczycielach

dr Paweł Bernard, Zakład Dydaktyki Chemii, Wydział Chemii, Uniwersytet Jagielloński

Które z pieluch dla niemowląt są najlepsze? Poszukiwanie odpowiedzi na to pytanie będzie pretekstem do przetestowania na sobie metody samodzielnego dociekania wiedzy. Wymaga ona sformułowania konkretnych pytań badawczych i hipotez, a dowolność interpretacji terminu „najlepsze” zmusza grupę do dyskusji i współpracy. Stworzymy plany postępowania eksperymentalnego i wykonamy zaplanowane badania, zbierzemy i przetworzymy dane, sformułujemy wnioski i przeprowadzimy ewaluację swoich planów badawczych. Dzięki takiemu doświadczeniu, łatwiej będzie pracować tą metodą w klasie.

  • Sam odkrywaj przez dociekanie

dr Dagmara Sokołowska, wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej, Uniwersytet Jagielloński

Czy uczniowie powinni pracować w grupach trzy- czy czteroosobowych? W jakiej kolejności wprowadzać teorię, eksperyment i dyskusję? Która metoda dydaktyczna jest najlepsza dla osób z dysfunkcjami? Każdy nauczyciel podchodzący z pasją do swojej pracy zadaje sobie takie pytania. Metoda Practitioner Inquiry pozwala na poszukiwanie odpowiedzi w sposób badawczy, na podstawie praktyki w jednej lub kilku klasach, a nawet na bazie pojedynczego przypadku. Jak widać, odkrywanie przez dociekanie może być wykorzystywane nie tylko podczas pracy z uczniami. Na warsztacie nauczymy się stosować tę metodę, a także poznamy doświadczenia polskich i belgijskich nauczycieli.

  • Jak zobaczyć widma, czyli budujemy spektroskop

dr Witold Zawadzki, Wydział Fizyki, Astronomii i Informatyki Stosowanej, Uniwersytet Jagielloński

Ludzka ciekawość nie zna granic. Sięga zarówno do świata gwiazd oraz galaktyk, jak i malutkiego świata mikroskopijnych cząsteczek i atomów. Wzrok człowieka posiada jednak dość poważne ograniczenia i nie pozwala nam zajrzeć gołym okiem w głąb mikroświata. Ciekawska natura badaczy stara się jednak pokonywać niedoskonałości ludzkich zmysłów. Warsztat będzie podróżą do krainy atomów. Korzystając z metody odkrywania przez dociekanie, poznamy sposoby obserwacji widma światła emitowanego przez atomy oraz odróżniania pierwiastków.

  • Jak wam się podobało? O informacji zwrotnej od uczniów

Michał Szczepanik, Centrum Edukacji Obywatelskiej

Efektywna praca nauczyciela to również pozyskiwanie informacji zwrotnej od uczniów. Pomaga ona zaplanować dalsze działania oraz budować partnerstwo między nauczycielem i uczniem, a także samymi uczniami. W czasie warsztatu poszukamy praktycznych sposobów dowiadywania się, co o naszej pracy myślą uczniowie.

  • Pytania do zbadania

Alicja Olesiejuk i Karolina Grzegorzak, Centrum Nauki Exploratorium, Pracownia Edukacji CNK

Zadawanie pytań jest naturalnym stadium rozwoju każdego z nas. I chociaż te formułowane przez kilkuletnie dzieci bywają męczące, to wiele poradników dla rodziców zawiera radę "ciesz się tym etapem, bo on szybko minie". Jak sprawić, by uczniowie znów poczuli tę wczesnodziecięca ciekawość i chcieli pytać? Jak pracować z pytaniami? Odpowiedzi poszukamy podczas warsztatu, opracowanego przez Institute for Inquiry działający przy Exploratorium, San Francisco.

  • Lekcja myślenia

mgr Joanna Lilpop, Pracownia Dydaktyki Wydziału Biologii UW, Szkoła Edukacji PAFW i UW

Jak inspirować uczniów do poszukiwania odpowiedzi, przewidywania, zadawania pytań, testowania rozwiązań? Jak budować instrukcje, by były otwarte na dociekanie? Jak czerpać z procedur metody naukowej, aby uczyć logicznego myślenia? Podczas warsztatów sami będziemy uczestnikami zajęć opartych na dociekaniu. To okazja, by poczuć się jak uczniowie w świecie odkrywania i bawienia się nauką. Nasze doświadczenia staną się punktem wyjścia do rozmowy o roli nauczyciela w filozofii uczenia Inquiry Based Learning.

  • Motywacja 3.0 

Małgorzata Ratkowska i Zofia Magier, Pracownia Edukacji CNK

Nie od dziś słyszymy, jak ważna jest motywacja w procesie uczenia się. Wiemy, że zmotywowany uczeń bierze odpowiedzialność za siebie i swoją naukę, a silna motywacja leży u podstaw wielkich odkryć naukowych. Jak wyzwalać motywację w sobie i w uczniach? Jak utrzymywać, gdy wszystko wokół zdaje się ją osłabiać? Zapraszamy na warsztat pełen narzędzi!

  • Woda i Powietrze

Magdalena Aszer, Modułowe Pracownie Przyrodnicze CNK

Woda i powietrze. Odpowiedzi na niektóre pytania dotyczące tych dwóch żywiołów nie są proste, a zachowanie wody i powietrza w różnych warunkach przestaje być oczywiste. Podczas warsztatu wykorzystamy moduły Woda oraz Powietrze z Modułowych Pracowni Przyrodniczych do zbadania tych żywiołów, a wnioski z jednego doświadczenia będą punktem wyjścia do kolejnych. Poszukamy też powiązań między tym, czego doświadczamy w klasie i życiu codziennym.

  • Warsztaty z odrzutem

Joanna Olejniczak i Sebastian Kwiatkowski, ESERO CNK

Konstruowanie papierowych rakiet to wyzwanie. Aby poleciały, potrzeba prób, modyfikacji i wiedzy z zakresu fizyki, która pozwoli nam skonstruować jeszcze lepszy model. Teoria i praktyka przenikają się nieustannie. Podczas warsztatu będziemy pracować indywidualnie, grupowo, testować, zawracać ze ślepych zaułków i zaczynać od nowa. A wszystko dlatego, że to odlotowy warsztat!