Kino letnie„Zaplecze świata”

Kino letnie CNK to piątkowe spotkania filmowe, poświęcone bliskim każdemu z nas tematom. Projekcje rozpoczynamy od krótkich rozmów z ekspertami, którzy opowiadają nam o swoich pasjach i dzielą się wiedzą. Prezentujemy ambitne, autorskie kino i zadajemy pytania, wobec których nie można pozostać obojętnym. W tym roku zapraszamy na cykl „Zaplecze świata” poświęcony przemysłowi turystycznemu.

Współczesny przemysł turystyczny wyspecjalizował się w sprzedaży iluzji. Kolorowe foldery i bilbordy, reklamujące egzotyczne wakacje, obiecują raj, który ma wynagrodzić ciężką pracę w ciągu roku. W wypreparowanym na potrzeby masowego odbiorcy świecie all inclusive zawsze świeci słońce i wszyscy są uśmiechnięci. Wystarczy jednak zejść z utartych szlaków, aby dostrzec świat dramatycznych kontrastów społecznych, ubóstwa, niewolniczej pracy i zdegradowanego środowiska naturalnego.

Czy wiesz, skąd pochodzi i w jakich warunkach wyprodukowano Twój smartphone lub ubranie? Dlaczego dostęp do wody i lekarstw to przywilej nielicznych? Co trzeba wiedzieć o imigrantach, przybywających z narażeniem życia do obcego kraju?

Podczas tegorocznego Kina letniego zaprosimy Cię w podróż, której prawdopodobnie nie znajdziesz w ofercie żadnego biura turystycznego. Chcemy zwalczyć stereotyp wakacji jako łatwej i bezrefleksyjnej rozrywki i postawić kilka trudnych pytań, zamiast odgradzać się szczelnym murem ignorancji.

Każdy nadchodzący wieczór będzie próbą opisu tej części świata, na którą przyzwyczailiśmy się patrzeć z perspektywy białego kolonizatora – jako cywilizacyjnie i gospodarczo zacofaną. Ukute w czasach zimnej wojny pojęcie „trzeciego świata”, wymaga pilnej redefinicji. Dotychczasowe podziały polityczno-ekonomiczne przestały mieć rację bytu, a my potrzebujemy nowej mapy, aby się na niej odnaleźć.  

Spotkania przed filmami poprowadzą Olga Woźniak i Andrzej Szozda.
Kurator kina letniego: Rafał Kosewski

Na seanse Kina letniego zapraszamy Was wspólnie z Planete+.


28 sierpnia, godz. 21.00
Xenia, reż. Panos H. Koutras | 128 min, Belgia, Francja, Grecja 2014

Uwaga! Z powodu złych warunków pogodowych pokaz filmu odbędzie się w Sali Audytoryjnej w Centrum Konferencyjnym.

W poszukiwaniu Innego: Dlaczego tu jesteś? Współczesny los imigranta.

Zobacz trailer »

Bohaterem filmu jest młody Albańczyk Dany, który przyjeżdża do Aten by poinformować swojego starszego brata Odysseas’a o śmierci matki. Próbując rozwiązać problem grożącej im deportacji wyruszają w podróż po Grecji, by odnaleźć ojca. Przy okazji chłopcy postanawiają spełnić swoje marzenie i wziąć udział w talent-show.
Film przedstawia problemy współczesnej Grecji, która nie jest jedynie miejscem narodzin mitologii i punktem kwitnącej turystyki. Reżyser Panos H. Koutras pokazuje kraj, borykający się z kryzysem ekonomicznym i nasilającymi się ruchami homofonicznymi. Ukazuje sytuację imigrantów przybywających ze wschodu.Wobec ostatnich wydarzeń politycznych, które miały miejsce w tym kraju jest wyjątkowo aktualny. 

Gość wieczoru: Marta Górczyńska – prawnik w Programie Pomocy Prawnej dla Uchodźców i Migrantów w Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. Autorka i współautorka wielu publikacji o tematyce migracyjnej. Prowadzi badania nad wybranymi zjawiskami migracyjnymi. Współautorka raportu „Migracja to nie zbrodnia”, opisującego sytuację cudzoziemców w strzeżonych ośrodkach. Uczestniczyła w pracach legislacyjnych nad nową ustawą o cudzoziemcach.
Spotkanie prowadzi Olga Woźniak.

Projekcje, które już się odbyły:

3 lipca, godz. 21.00 
Czekolada, reż. Claire Denis | 105 min, Francja 1988 

W poszukiwaniu kontekstu: Co słychać w postkolonialnym świecie?

Zobacz trailer »

Akcja rozgrywa się w jednej z francuskich kolonii w Afryce. Prostoduszna, wrażliwa 8-letnia dziewczynka z dobrego domu nie zdaje sobie sprawy z prześladowań murzyńskiej społeczności. W miarę dorastania bohaterka coraz częściej zaczyna zauważać panującą niesprawiedliwość. 
Debiutancki film Claire Denis to idealny początek cyklu. Rozprawa z kolonialną przeszłością jest tematem aktualnym, wyznaczającym podstawowy kontekst dla dzisiejszych podziałów na świecie.

Podczas wieczoru spróbujemy odpowiedzieć na takie pytania jak: Czy współczesne różnice etniczne, kulturowe i ekonomiczne to spadek po wiekach kolonizacji? Czy po ponad 50 latach od uzyskania niepodległości przez dawne kolonie pamięć o dominacji i wyzysku pozostaje wciąż żywa wśród jej mieszkańców? Jaka jest psychika kolonizatora i kolonizowanego? Czy postrzegają siebie wyłącznie jako wrogów? Czym jest współczesny kolonializm?

Gość wieczoru: Wojciech Tochman – reporter, autor non-fiction m.in. „Bóg zapłać”, „Dzisiaj narysujemy śmierć”, „Eli, Eli”. Współtworzył na antenie TVP1 program „Ktokolwiek widział, ktokolwiek wie”, w którym poszukiwał ludzi zaginionych. Z jego inicjatywy w 1999 r. powstała Fundacja Itaka – Centrum Poszukiwań Ludzi Zaginionych. Założył, wspólnie z Pawłem Goźlińskim i Mariuszem Szczygłem, Instytut Reportażu (2009), gdzie wykłada w Polskiej Szkole Reportażu i angażuje się w działalność Faktycznego Domu Kultury oraz kluboksięgarni „Wrzenie świata”. Publikuje w „Dużym Formacie” – magazynie reporterów „Gazety Wyborczej”.
Spotkanie prowadzi Olga Woźniak.

10 lipca, godz. 21.00
Singapurski sen, reż. Woo Yen Yen, Colin Goh | 105 min, Singapur 2006

Uwaga! Z powodu złych warunków pogodowych pokaz filmu odbędzie się w Centrum Konferencyjnym.

W poszukiwaniu centrum i peryferii: Gdzie żyje się lepiej? O podobieństwach i różnicach, jakie przyniosła globalizacja.

Zobacz trailer »

 

Loh Poh Huat jest komornikiem ale podobnie jak ludzie zadłużeni, z którymi ma do czynienia, sam też ma poważne problemy finansowe. Życie bohatera ma szansę się odmienić kiedy ten wygrywa na loterii dwa miliony. Niestety kolejny zwrot akcji to uniemożliwia, rodzina zaczyna się kłócić o pieniądze i staje przed pytaniem: co jest ważniejsze – więzy rodzinne czy pieniądze?

Singapurski sen przełamuje stereotypy na temat dalekiej Azji i pokazuje, że świat to w rzeczywistości globalna wioska, w której życie na antypodach poddane jest tym samym mechanizmom rynkowym i społecznym. Biorąc za przykład Singapur, który w szybkim tempie z biednej i mało znaczącej kolonii stał się ekonomiczną potęgą, porozmawiamy o cenie, jaką codziennie płacimy za realizację marzenia o dostatnim życiu.

Czy światowy rynek jest naprawdę wolny i daje wszystkim równe szanse? Czy wzrost PKB może być wyznacznikiem szczęścia? Gdzie żyje się lepiej a gdzie gorzej i od czego to zależy? Film skłania również do refleksji nad naszym miejscem w świecie, a także nad różnicami i podobieństwami, jakie przyniosła globalizacja. Gdzie zatem znajdują się dzisiaj prawdziwe metropolie a gdzie peryferie? 

Gość specjalny: Dariusz Rosiak – dziennikarz radiowy i prasowy. Prowadzi w Trójce „Raport o stanie świata”, współpracuje z redakcją publicystyki międzynarodowej Polskiego Radia. Autor książek reporterskich o Wielkiej Brytanii, krajach Afryki, Polsce. Przez wiele lat związany z takimi tytułami jak „Życie Warszawy”, „Życie”, „Rzeczpospolita”. Ostatnio wydał książkę pt. „Wielka Odmowa. Agent, filozof, antykomunista”.
Spotkanie prowadzi Andrzej Szozda.

17 lipca, godz. 21.00
Raj: Miłość, reż. Ulrich Seidl | 130 min, Austria, Francja, Niemcy 2012

W poszukiwaniu egzotyki: Ciała do wynajęcia! Ukryty koszt seksturystyki.

Zobacz trailer »

Około 50-letnia Teresa wyjeżdża na wakacje do Kenii. Zachęcona przez koleżanki zostaje tzw. sugar mamą, czyli turystką opłacającą jednego z młodych mężczyzn w zamian za seks i towarzystwo. Początkowo nieśmiała i naiwna bohaterka, poddaje w wątpliwość dotychczasowe zahamowania i zaczyna bez skrupułów korzystać ze swoich pieniędzy.

Seksturystyka staje się coraz bardziej palącym problemem, który nie jest obcy również polskim turystom. Uprzedmiotowianie egzotycznego ciała z jednej strony i traktowanie swojego ciała jako jedynej dostępnej waluty z drugiej, to ewidentny przykład pozostałości po czasach kolonializmu. Co leży u podłoża tego procesu? Kto jest za niego odpowiedzialny? Seksturystyka to wciąż temat wstydliwy i spychany na margines, dlatego my zamierzamy mówić o nim w sposób otwarty i bez uprzedzeń.

Gość specjalny: Joanna Garnier – polonistka i pracownik socjalny. Współzałożycielka Fundacji Przeciwko Handlowi Ludźmi i Niewolnictwu „La Strada”. Zajmuje się przede wszystkim działaniami edukacyjnymi i profilaktyką. W roku 2012 r. była dyrektorką I Międzynarodowego Festiwalu filmów o handlu ludźmi.
Spotkanie prowadzi Andrzej Szozda.

24 lipca, godz. 21.00
Birdwatchers, reż. Marco Bechis | 108 min, Brazylia, Włochy 2008

W poszukiwaniu początku: Ziemia czyich przodków? Przypowieść o świecie, który nie należał do nikogo.

Zobacz trailer »

W społeczności Indian Guarani z brazylijskiego stanu Mato Grosso du Sul dochodzi do coraz częstszych wypadków samobójstw. Guarani, podobnie jak inne grupy autochtonicznej ludności Ameryki Południowej, żyją w rezerwacie gdzie pozbawieni są pracy, perspektyw i celów. Wódz grupy, Nadio, postanawia przerwać dramat i powrócić na ziemie przodków, które obecnie należą do  białego plantatora. Birdwatchers to pełna napięcia historia z elementami mistycyzmu ukazująca dramatyczne zderzenie kultur i wartości. Aktorami są autentyczni Indianie.

Epoka kolonializmu pozostawiła po sobie rany, które prawdopodobnie nigdy się nie zagoją, a przykład uświęconej prawem i historią niesprawiedliwości obserwujemy w filmie. Do kogo tak naprawdę powinna należeć sporna ziemia? Czy do ludzi czy może do dzikiej przyrody? Jak definiować własność w przypadku tak wyjątkowego dziedzictwa, jakim są lasy Amazonii – „zielone płuca” świata? 

W trakcie tego wieczoru porozmawiamy o punktach zapalnych pomiędzy ekologią a polityką, ponieważ pytanie o własność ziemi w rzeczywistości dotyczy przyszłości naszej planety.

Gość wieczoru: Jacek Żukowski – etnolog, pracownik Instytutu Etnologii i Antropologii Kulturowej Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się badaniem kulturowego wymiaru relacji człowieka ze środowiskiem przyrodniczym oraz tradycyjną kulturą.
Spotkanie prowadzi Andrzej Szozda.

31 lipca, godz. 21.00
Abu Haraz, reż. Maciej Drygas | 75 min, Polska 2013

W poszukiwaniu koniecznego minimum: Poproszę szklankę wody! O świecie kurczących się zasobów.

Zobacz trailer »

Abu Haraz to miejscowość w północnym Sudanie, która została zalana po postawieniu tamy na Nilu. Jej mieszkańcy mieli pozostawić swoje chaty i przenieść się w inne miejsce. Jeszcze trudniejsze od porzucenia domów okazało się pożegnanie ze światem przodków i utrata tożsamości.
Znany z długich i rzetelnych przygotowań do swoich filmów, Maciej Drygas (Usłyszcie mój krzyk, Stan nieważkości) spędził kilka lat na dokumentowaniu życia mieszkańców Abu Haraz chcąc pokazać ich dramat. Czy odnajdą się w nowych warunkach, z dala od ziemi swych przodków? Dzięki zdobyciu ich zaufania możemy oglądać jak relacjonują sny, dyskutują, opowiadają o tym, czego się boją. Drygas pokazuje długie statyczne kadry afrykańskiej przyrody, jakby chciał podkreślić, że widzimy je po raz ostatni.

Abu Haraz to arcydzieło polskiego dokumentu. Film bardzo konkretny i liryczny zarazem, w którym obraz wystarcza często za cały komentarz. Nie jest to etnograficzny zapis dawnego świata, ale wyraźny głos na temat współczesnej rzeczywistości, w której walka o zasoby naturalne stanowi główne zarzewie konfliktów społecznych. Dobitnym tego przykładem są spory o zasady korzystania z wielkich rzek, poprzedzielanych tamami, takich jak Nil, Mekong czy Indus, gdzie państwa leżące w dolnym biegu pozbawione są wystarczającej ilości wody. Niedobory te potęguje także postępujące pustynnienie gruntów (w samym Sudanie, w ciągu 40 lat, pustynia przesunęła się o 100 km na południe).

Według szacunków ONZ już w 2025 r. aż dwie trzecie ludzkości będzie żyło na obszarach narażonych na brak wody.  Dostęp do wody pitnej stanowi niezbywalne prawo każdego człowieka, lecz jego przestrzeganie pozostaje w sferze pobożnych życzeń. Co należy zrobić? Jak można pomóc? Czy walka o zasoby stanie się nowym zarzewiem globalnych konfliktów? 

Gość wieczoru: Krzysztof Wiatr – pracownik Polskiej Akcji Humanitarnej, na co dzień zajmuje się edukacją globalną oraz humanitarną. Współautor innowacyjnych narzędzi edukacyjnych. Uczestnik oraz tutor Programu GLEN w Ugandzie. Prowadził warsztaty i prelekcje dla kilkudziesięciu polskich i międzynarodowych organizacji pozarządowych.
Spotkanie prowadzi Andrzej Szozda.

7 sierpnia, godz. 21.00
Przede wszystkim życie, reż. Oliver Schmitz | 105 min, Niemcy, RPA 2010 

W poszukiwaniu antidotum: Aids na Czarnym Lądzie. I kto tu jest tak naprawdę chory?

Zobacz trailer »

Wzruszający, wielokrotnie nagradzany film Oliviera Schmitza pozwala zajrzeć w codzienne życie południowoafrykańskiej społeczności, zawieszonej pomiędzy nowoczesnością a tradycją. W tym świecie znana wszystkim choroba, której sprawcą jest znany wszystkim wirus, to wciąż temat tabu, obarczony panicznym strachem przed wykluczeniem.
Co roku w krajach słabo rozwiniętych AIDS zbiera śmiercionośne żniwo liczone w milionach. Gdzie leży prawdziwa przyczyna tej katastrofy? Na ile walka z chorobą zależy od rozwoju medycyny, a na ile od poziomu edukacji czy dobrych chęci koncernów farmaceutycznych? Opieka zdrowotna pozostaje przywilejem wybranych. Czy najbliższa przyszłość niesie ze sobą obietnicę zmiany na lepsze?

Goście wieczoru:
dr n. med. Ewelina Wierzejska
– kierownik Pracowni Zdrowia Międzynarodowego w Katedrze i Zakładzie Profilaktyki Zdrowotnej Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. Jest specjalistką zdrowia publicznego, zajmuje się tematyką zdrowia globalnego, chorób cywilizacyjnych i polityki zdrowotnej. W 2008 roku ukończyła kurs „Opieka zdrowotna w tropiku“ realizowany przez Fundację Pomocy Humanitarnej „Redemptoris Missio” oraz Katedrę i Klinikę Chorób Tropikalnych i Pasożytnicznych UM w Poznaniu. Autorka około 20 publikacji z zakresu zdrowia publicznego i międzynarodowego.

dr n. med. Aleksander Waśniowski – lekarz, absolwent Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu. W latach 2003-2010 pracownik kliniki Chorób Tropikalnych i Pasożytniczych, gdzie uzyskał doktorat z zakresu chorób odzwierzęcych i pasożytniczych. Od 2010 współpracownik Pracowni Zdrowia Miedzynarodowego UMP, w Katedrze Profilaktyki Zdrowotnej. Od 1999 roku zaangażowany w wolontariacką pracę w szpitalach misyjnych m.in. w Afryce, na Karaibach, oraz współorganizację pomocy humanitarnej dla ośrodków medycznych w kilkudziesięciu krajach rozwijających się, w ramach pracy w Fundacji Pomocy Humanitarnej „Redemptoris Missio”. Współzałożyciel Fundacji „Dla Zdrowia”. Wykładowca akademicki, autor i współautor prac naukowych. W ramach działaności naukowo-dydaktycznej interesuje się aspektami zdrowia publicznego i uchodźstwa w kontekście działań zbrojnych.
Spotkanie prowadzi Olga Woźniak.

14 sierpnia, godz. 21.00
Pozdrowienia z raju, reż. Brillante Mendoza | 120 min, Francja, Niemcy, Wielka Brytania, Filipiny 2012 

W poszukiwaniu ładu: Terroryści u bram. Czy świat jest coraz bardziej niebezpieczny?

Zobacz trailer »

Terroryzm w raju to oksymoron, idealnie podsumowujący szaleństwo naszych czasów. Czym jest współczesny terroryzm i jaka jest jego geneza? Jak się przed nim bronić? Czy potrafimy zrozumieć przesłanki, jakie stoją za aktami nieludzkiej przemocy? Siła Pozdrowień z raju tkwi przede wszystkim w oszczędności form wyrazu. Dowiadujemy się, że terroryści nie są wcieleniem szatana, tylko ludźmi, postępującymi według zaszczepionych im zasad. Czy potrafimy wskazać winnych tego stanu rzeczy i czy przypadkiem odpowiedzialność nie leży również po naszej stronie?

Gość wieczoru: Bartosz T. Wieliński – dziennikarz działu zagranicznego Gazety Wyborczej, były korespondent w Berlinie. Laureat nagrody Grand Press 2013 za najlepszy reportaż prasowy i Pióra Nadziei Amnesty International. Autor książki „Źli Niemcy”.
Spotkanie prowadzi Olga Woźniak.

21 sierpnia, godz. 21.00
Mardi Gras: made in China, reż. David Redmon | 50 min, USA 2005 

W poszukiwaniu zaplecza: Skąd pochodzą moje dżinsy? O wiecznej promocji na półkach Trzeciego Świata.

Zobacz trailer »

Dokument Davida Redmona to inteligentna i nie pozbawiona humoru analiza współczesnych mechanizmów produkcji, a jednocześnie esej na temat świata drastycznych kontrastów, w którym karnawał miesza się z niewolniczą pracą. Zadając proste pytanie: „skąd pochodzi twój smartphone czy ubranie?”, chcemy zainicjować refleksję na temat wyzysku, jaki codziennie dokonuje się na przemysłowym zapleczu świata. Ile warta jest ludzka praca i kto o tym decyduje? Kupować i pozwalać na nieludzką eksploatację pracowników fabryk czy nie kupować i tym samym pozbawiać ich pracy – czy rzeczywiście to jedyny wybór?

Gość wieczoru: Jędrzej Czerep – publicysta, analityk i komentator wydarzeń międzynarodowych z obszaru procesów społecznych i kulturowych, doktorant w Instytucie Politologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Współpracował z instytucjami międzynarodowymi oraz z mediami, m.in. Culture Action Europe, Radą Europy, Amnesty International, telewizją Al-Jazeera English i The Guardian. Ekspert w cenionych think tankach, m.in. w Fundacji im. Kazimierza Pułaskiega. Aautor portalu Spraw Zagranicznych, członek Zespołu Analiz Fundacji Amicus Europae.
Spotkanie prowadzi Andrzej Szozda.

Kiedy?

Każdy piątek lata
od 3 lipca
do 28 sierpnia 2015.
Start o godz. 21.00.

Wstęp wolny, do wyczerpania miejsc.

Gdzie?

Scena letnia CNK, na tyłach centrum. W przypadku złej pogody impreza przenoszona jest do wnętrza budynku.