Plenerowe Kino Letnie„Sztuka przetrwania”

Plenerowe Kino Letnie w Koperniku to spotkania filmowe, które odbywają się w piątki o godz. 21.00. W tym roku zapraszamy na cykl Sztuka Przetrwania. Przyjrzymy się zmaganiom homo sapiens z przeciwnościami, których pokonanie jest warunkiem przetrwania i rozwoju naszego gatunku.

Na dużym ekranie pod gołym niebem pokażemy ambitne, autorskie kino, wysmakowane dokumenty i wyborne komedie. Projekcje rozpoczynamy od krótkich rozmów z ekspertami z dziedziny poruszanej w filmie, którzy podzielą się z nami wiedzą na temat ważnych problemów społecznych.
Dyskusje filmowe poprowadzi dziennikarka naukowa „Gazety Wyborczej” – Olga Woźniak.

Filmy wyświetlane są w oryginalnych wersjach językowych z polskimi napisami.

Główny Partner Plenerowego Kina Letniego:

Partner Plenerowego Kina Letniego:

26 sierpnia, godz. 21.00 
Badjao. Duchy z morza

(2014, reż. Eliza Kubarska | 76 min, Polska, Wlk. Brytania, Niemcy, Indonezja | dokument)

Czy kulturowa i biologiczna różnorodność jest warunkiem przetrwania gatunku ludzkiego? Co się dzieje, gdy ginie kultura i język?

Zobacz trailer»

Badjao to morscy nomadzi żyjący na wodzie u wybrzeży Filipin, Borneo i Indonezji. Wykształcili w sobie niezwykłą umiejętność wstrzymywania oddechu na kilka minut, a oczy przyzwyczaili do wyostrzonego patrzenia pod wodą, dzięki temu spędzają czas na dnie oceanu łowiąc ryby. Ich dzieci uczą się najpierw pływać, potem chodzić na lądzie. Niestety przemysł turystyczny zamyka im dostęp do pierwotnych wysepek, na których mieszkają i z których czerpią wodę pitną. Badjao są zmuszani do zamieszkiwania odległych slumsów, gdzie zatracają swój pierwotny styl życia. Bohater filmu, nastoletni Sari, musi wybrać, czy zostać z wujkiem i uczyć się  trudnej sztuki nurkowania (free-divingu), kontynuując tradycje Badjao, czy też wybrać bezpieczniejsze i lepiej płatne zajęcie w ośrodku turystycznym. Wujek Alexan to także skarbnica magicznych legend i zwyczajów. Czy kultura Badjao ma szansę przetrwać?

Warunkiem przetrwania gatunku ludzkiego jest biologiczna i kulturowa różnorodność. Tylko 6% ogółu mieszkańców kuli ziemskiej stanowi rdzenną ludność danego obszaru Ziemi – np. Aborygeni w Australii, Maorysi w Nowej Zelandii czy Badjao u wybrzeży Borneo. Żyją od wieków w równowadze z przyrodą, prowadząc ekstensywną, samowystarczalną gospodarkę. Codziennie poddawani są presji asymilacji, wysiedlenia z rdzennych ziem lub marginalizacji. Ograniczane jest ich prawo do samostanowienia, udziału we władzy politycznej i ekonomicznej. Interesy wielkich korporacji i państwowych władz biorą górę nad prawem rdzennych kultur do przetrwania w swoim pierwotnym duchu i naturze.

Przy okazji zamykającego cykl dokumentu, porozmawiamy o społecznościach zagrożonych utratą własnej kultury na rzecz cywilizacyjnej asymilacji. Co ginie wraz z tymi kulturami? Jak straty te wpływają na naszą współczesną cywilizację? Jak możemy przysłużyć się ratowaniu wielokulturowej tożsamości naszego świata?

Gość wieczoru: Nicole Dołowy-Rybińska – kulturoznawczyni, socjolingwistka, pracuje w Instytucie Slawistyki Polskiej Akademii Nauk. Do jej głównych zainteresowań należy problematyka europejskich mniejszości językowych i etnicznych, metody ochrony zagrożonych języków oraz strategie tworzenia się tożsamości kulturowej. Prowadzi badania antropologiczne nad wielokulturowością i wielojęzycznością na terenach zamieszkiwanych przez autochtoniczne mniejszości, zwłaszcza na Łużycach, Kaszubach, w Bretanii i w Walii.

Projekcje, które już się odbyły:

1 lipca, godz. 21.00
Jaskinia zapomnianych snów

(2010, reż. Werner Herzog | 1h 30 min, Francja, Kanada, Niemcy, USA, Wlk. Brytania | dokument)

Jakie okoliczności przyrody i cechy gatunku pozwoliły przetrwać homo sapiens, zdominować cały świat oraz zapoczątkować cywilizację?

Zobacz trailer »

Nasz kinowy cykl otworzy dokument –„Jaskinia zapomnianych snów”. Film przeniesie nas w czasy człowieka prehistorycznego sprzed około 40 tys. lat. Zastanowimy się, jakie cechy stanowią o wyjątkowości gatunku homo sapiens, który wchłaniał lub zastępował inne ludzkie gatunki, opanował i zdominował cały świat oraz zapoczątkował cywilizację. Film Herzoga to nie tylko wyjątkowa dokumentacja archeologicznego zabytku, ale głęboka, metafizyczna opowieść o nas samych.

Gość wieczoru: dr Marcin Ryszkiewicz – popularyzator nauki, z wykształcenia geolog. Zajmuje się ewolucjonizmem, pochodzeniem człowieka i jego wpływem na środowisko. Obecnie pracuje Muzeum Ziemi PAN w Warszawie.

8 lipca, godz. 21.00 
Starbuck

(2011, reż. Ken Scott | 1h 49 min, Kanada | dramat, komedia)

Przetrwanie genów – nowe strategie reprodukcyjne homo sapiens.

Zobacz trailer »

Bohaterem filmu jest 42-letni, nieodpowiedzialny i mało poukładany w życiu obibok, David Wosniak. Mężczyzna jest w skomplikowanej relacji ze swoją dziewczyną Valerine, która pewnego dnia oznajmia mu, że jest w ciąży. Sprawy jeszcze bardziej się komplikują, gdy dowiaduje się, że jest biologicznym ojcem 533 dzieci poczętych w wyniku sztucznego zapłodnienia. Aż 142 z nich chce poznać jego tożsamość. W tym celu wystosowują przeciwko Davidowi zbiorowy pozew.

Biologicznym zadaniem każdego gatunku jest zapewnienie nieśmiertelności swoich genów. Przemiany norm kulturowych, rozwój medycyny i technologii wpływają na naszą seksualność i strategie reprodukcyjne. Jakie korzyści, a jakie koszty jednostkowe i społeczne ponosimy wraz z tymi zmianami?

Gość wieczoru: Karolina Domagalska – reporterka i redaktorka „Wysokich Obcasów”. Ukończyła etnologię na UW i gender studies w Central European University w Budapeszcie. To tam zaintrygował ją temat medycyny reprodukcyjnej oraz jej wpływ na postrzeganie tradycyjnej rodziny i pokrewieństwa. Autorka książki „Nie przeproszę, że urodziłam. Historie rodzin z in vitro”, nominowanej w tym roku do nagrody im. R. Kapuścińskiego za reportaż literacki.

15 lipca, godz. 21.00 
Burrowing

Z uwagi na prognozowaną niską temperaturę seans odbędzie się w Sali Audytoryjnej. Prosimy kierować się środkowym wejściem do budynku Kopernika.

(2009, reż. Henrik Hellström, Fredrik Wenzel | 1h 16 min, Szwecja | dramat)

Jak się odnaleźć i przetrwać we współczesnym społeczeństwie?

Zobacz trailer »

Film ukazuje podmiejskie szwedzkie osiedle, osadzone w urokliwej okolicy pełnej dzikiej przyrody. Oczami jedenastoletniego chłopca obserwujemy, jak mieszkańcy wiodą wygodne, uporządkowane i rutynowe życie, nie wychodząc poza strefę komfortu swoich domów. Relacje mieszkańców są prawie niewidoczne, czasami chłodne lub tylko formalne. Z takiego schematu wyłamuje się kilku bohaterów filmu, którzy nie potrafią i nie chcą przystosować się do otaczającej ich rzeczywistości. Za czym tęsknią, czego szukają?

Życie we wspólnocie pozwoliło homo sapiens na przetrwanie i zbudowanie cywilizacji. Jak ewoluowało nasze społeczeństwo i jakie nowe doświadczenia obecnie generuje? Jak i gdzie szukamy przynależności do grupy oraz oparcia do budowania jednostkowej tożsamości? Czy odnajdujemy poczucie sensu istnienia we współczesnej rzeczywistości?

Gość wieczoru: Mirosława Marody – prof. UW,  socjolog, do jej zainteresowań naukowych wliczają się zagadnienia społeczeństwa ponowoczesnego, społeczeństwa polskiego oraz społeczna historia jednostki. Autorka m.in. książki „Człowiek po nowoczesności”.

22 lipca, godz. 21.00 
Sąsiedzkie dźwięki

(2012, reż. Kleber Mendonça Filho | 2h 11 min, Brazylia | dramat, thriller)

Jak przetrwać w wielkim mieście?

Zobacz trailer»

Typowa brazylijska aglomeracja. Niska zabudowa, mniej reprezentacyjnych części miasta, sąsiaduje ze strefami wysokich, nowoczesnych, mieszkalnych wieżowców. To tu, wśród chłodnej, betonowej architektury bloków, pełnych krętych i ciasnych korytarzy oraz krat i bram, toczy się akcja filmu. Atmosfera upału, duchoty i lepkości jest odczuwalna. Tytułowe sąsiedzkie dźwięki są wyostrzone, działają na wyobraźnię, irytują, budują napięcie. Podglądamy życie odizolowanych i samotnych mieszkańców domu. Mamy wrażenie, że łączy ich jakaś tajemnica, układ. Pewnego dnia na osiedlu pojawia się prywatna firma ochroniarska, która proponuje mieszkańcom swoje usługi. Od tego momentu niepewność narasta. Gdzie czai się zagrożenie? Czy dość niepozorni ochroniarze będą w stanie zapewnić bezpieczeństwo mieszkańcom osiedla? Kogo i przed kim chcą chronić?

Jeszcze do niedawana homo sapiens żył na otwartych terytoriach, blisko natury. Obecnie miasta zamieszkuje już ponad połowa ogólnej populacji. Przez ostatnie dekady, przy gwałtownym rozwoju aglomeracji, wiele czynników urbanistycznych takich jak gęstość zaludnienia, hałas, charakter zabudowy nie pozostały bez wpływu na reakcje psychofizjologiczne, a także na zachowania społeczne ludzi. Jak tworzyć wspólną przestrzeń, aby niwelować stres środowiskowy mieszkańca dużego miasta oraz budować dobre relacje społeczne i sąsiedzkie?

Czy grodzenie osiedli, monitoring, agencje ochrony zaspokajają potrzebę bezpieczeństwa czy podtrzymują poczucie atawistycznego zagrożenia? Czy tworzenie się gett można uznać za proces „biotycznej” rywalizacji grup (które łączy wspólna pozycja klasowa lub ekonomiczna) o najlepsze miejsca na terytorium? Hałas – czy rzeczywiście drastycznie wpływa na nasze funkcjonowanie? Jak różne formy architektoniczne oddziałują na nasze stany psychiczne i emocje?

Gość wieczoru: prof. dr hab. Maria Lewicka – psycholog społeczny i środowiskowy, kierownik Pracowni Badań Środowiskowych przy Wydziale Psychologii UW. Autorka m.in. książki „Psychologia miejsca”.

29 lipca, godz. 21.00 
Turysta

(2014, reż. Ruben Östlund | 1h 58 min, Dania, Francja, Norwegia, Szwecja | dramat)

Mężczyzna-bohater, obrońca, niezłomny w sytuacji zagrożenia życia swojego i innych. Gdzie sięgają korzenie tego wizerunku?

Zobacz trailer »

Ferie w narciarskim kurorcie w Alpach spędza na pozór szczęśliwa, szwedzka rodzina – małżeństwo Ebba i Thomas z dwójką dzieci. Wakacyjny wyjazd przebiega w miłej atmosferze do momentu, gdy rodzina staje w obliczu siły wyższej. Ebba jest zszokowana zachowaniem męża w krytycznym momencie. Sytuacja ta wyzwala, narastającą spiralę skrajnych reakcji i uczuć. Czego oczekujemy od postaci głównego bohatera w obliczu niebezpiecznej sytuacji? Czy możemy oceniać odruchowe i instynktowne zachowanie Tomasa w kategoriach tradycyjnie postrzeganego wizerunku heroicznego mężczyzny?

Jak zachowują się ludzie w sytuacji ekstremalnej, zagrożenia życia? Czy wygrywają zwierzęce instynkty czy bohaterskie zachowania? Dlaczego ludzie są skłonni do podejmowania ryzyka, jakie czynniki o tym decydują. Podejmują ryzyko dla przekraczania siebie, czy udowadnianiu przypisanej roli społecznej? Czy w dobie równouprawnienia istnieje w cywilizacji zachodniej klasyczny podział ról, w którym mężczyzna ma być rycerzem w każdej sytuacji i obrońcą rodziny?

Gość wieczoru: Aleksandra Piechnik – psycholog Sportu Polskiego Komitetu Olimpijskiego, pracuje z z kadrami narodowymi w sporcie zdrowych jak i niepełnosprawnych. Współpracuje i wspiera mentalnie Polski Himalaizm Zimowy oraz Polski Związek Alpinizmu. Instruktor narciarstwa zjazdowego, amatorka wspinaczki skalnej sportowej oraz skiturów. Zdarzyło się jej być kiedyś w lawinie na dalekim Hokkaido.

5 sierpnia, godz. 21.00
Bestie z południowych krain

Z powodu deszczu seans odbędzie się w Sali Audytoryjnej. Prosimy kierować się środkowym wejściem do budynku Kopernika.

(2012, reż. Benh Zeitlin | 1h 33 min, USA | dramat, fantasy)

Jak przetrwać pod naporem sił natury?

Zobacz trailer »

Bathtub to specyficzna społeczność żyjąca na terenie bagnistego zalewiska odciętego groblą od reszty świata. Pewnego dnia przychodzi największy w historii deszcz, który niesie ze sobą ryzyko zalania wioski. Większość mieszkańców przygotowuje się do ewakuacji. O ucieczce ani myśli porywczy ojciec sześcioletniej Hushpuppy. Ojciec z córką barykadują się w mieszkaniu i postanawiają stawić czoła żywiołowi.

Co dwunasty mieszkaniec naszej planety żyje w miejscach zagrożonych kataklizmem naturalnym. Ekspansywny rozwój świata, eksplozja demograficzna, niekontrolowany rozwój urbanistyczny spychają ludzi na tereny objęte ryzykiem wystąpienia katastrofy naturalnej. Choć terytorium Polski nie nawiedzają trzęsienia ziemi, tajfuny czy tornada, to nie jesteśmy wolni od powodzi, pożarów i susz. Zmieniający się klimat jeszcze, bardziej pogłębia te zjawiska. W Polsce 2 mln ha znajdują się w strefie zagrożenia powodziami. Zabudowaliśmy doliny rzeczne i tereny przybrzeżne, ale kurczące się strefy zalesione, nie zatrzymują wody.

Powódź jest traumatycznym doświadczeniem dla każdej ofiary i dla całej społeczności. To nie tylko sytuacja bezpośredniego zagrożenia życia, ale utrata ważnych przedmiotów i pamiątek, a także długofalowa odbudowa wspólnego mienia. Dlaczego pojedyncze osoby i całe społeczności różnie reagują na hasło ewakuacji? Z jakimi skutkami psychologicznymi i społecznymi mierzą się powodzianie? Jak powinniśmy udzielać sensownej pomocy, by zapobiegać społecznym katastrofom?

Gość wieczoru: dr Ewa Witkowska – psycholog, absolwentka Wydziału Psychologii UW, adiunkt w Instytucie Psychologii Stosowanej Akademii Pedagogiki Specjalnej w Warszawie. Jej zainteresowania naukowe obejmują problematykę psychologicznych skutków zdarzeń traumatycznych.

19 sierpnia, godz. 21.00
Taka piękna katastrofa

(2012, reż. Todd Berger | 1h 28 min, USA | dramat, komedia)

A jak ty przetrwasz katastrofę?

Zobacz trailer »

Tracy przyprowadza na przyjęcie kandydata na swojego potencjalnego chłopaka. Od akceptacji znajomych zależy czy będzie kontynuowała romantyczną znajomość. Początkowo spotkanie przebiega w luźnej atmosferze plotek, przybiera jednak dramatyczny obrót akcji, gdy okazuje się, że w mieście nastąpiła tajemnicza katastrofa. Nieprzygotowani na awarię, niepewni swojego losu, uwięzieni w domu bohaterowie obierają różne strategie na przetrwanie.

Obecną strukturę społeczną  można porównać do systemu naczyń połączonych. Jakakolwiek katastrofa technologiczna, trwająca dłuższy czas i obejmująca większy region, doskonale obrazuje ten system. Kiedy jeden element układanki nie zadziała, kolejne zaczynają szwankować. Jesteśmy osadzeni w sieci zależności. Postępująca specjalizacja sprawia, że w realizacji większości potrzeb życiowych zdajemy się na pomoc ekspertów. Poczucie stałego komfortu nas znieczula. Jednostkowo zatracamy podstawowe umiejętności, które pozwalają nam odnaleźć się w trudnej sytuacji. Wyuczona bezradność staje się problemem globalnym. Uciekamy od odpowiedzialności za nas samych, czekamy na wsparcie z zewnątrz: innych, państwa, służb ratowniczych. Gdy jednak przychodzi katastrofa, powinniśmy w pierwszej kolejności umieć pomóc sobie i bliźniemu. Jak uniknąć życia w obsesyjnej gotowości, a jednak być przygotowanym i poradzić sobie, gdy nadejdzie niespodziewane zdarzenie?

Gość wieczoru: Sergiusz Borecki – bushcrafter, instruktor survivalu, instruktor turystyki kwalifikowanej, przodownik turystyki kwalifikowanej i instruktor krajoznawstwa oraz instruktor ochrony przyrody (PTTK), grotołaz, organizator i instruktor turystyki jaskiniowej, pilot wycieczek, przewodnik turystyczny i przewodnik po parkach narodowych, instruktor pierwszej pomocy. Ukończył kurs traperski w USA, posiada także dyplom w dziedzinie edukacji plenerowej (Outdoor and Physical Education). Założyciel i właściciel Szkoły Bushcraftu QUINOX.

Kiedy?

Każdy piątek lata
od 1 lipca
do 26 sierpnia 2016.
Start o godz. 21.00.

Wstęp wolny, do wyczerpania miejsc.

Gdzie?

Scena letnia CNK, na tyłach centrum. W przypadku złej pogody impreza przenoszona jest do wnętrza budynku.

Wydarzenie organizowane
w ramach imprezy
„Lato w Parku Odkrywców”

Zapoznaj się
z regulaminem