Plenerowe Kino LetnieMisja (poza)ziemska

Plenerowe Kino Letnie w Koperniku to spotkania filmowe, które odbywają się w piątki o godz. 21.00. Na dużym ekranie pod gołym niebem pokażemy autorskie kino i niebanalne dokumenty. Zapraszamy na cykl „Misja (poza)ziemska”. Pokażemy, jak Ziemia wygląda z Kosmosu. Co może spotkać Cię na Marsie. Pomożemy Wam przygotować się do eksploracji przestrzeni kosmicznej…

Mała błękitna kropka – tak rysuje się Ziemia na fotografii wykonanej przez sondę Voyger 1 opuszczającą Układ Słoneczny. To spojrzenie z odległości 6,4 mld km pozwala nabrać dystansu i uświadamia, że nasza planeta nie jest najważniejsza we Wszechświecie. Jesteśmy mali, ale wyjątkowi. Nieprawdopodobnie szczęśliwy splot najróżniejszych czynników, który umożliwił wielokomórkowe życie na Ziemi, nie ma miejsca na innej planecie, w zasięg wzroku najbardziej zaawansowanych teleskopów.

Geolog planetarny czy astrobiolog to nie zawody przyszłości, ale współcześni badacze. Ziemia jest dla nich naukowym punktem odniesienia. Skarbnicą wiedzy, dzięki której wnikliwie rozpoznają  procesy geologiczne, fizyczne czy biologiczne na innych planetach Układu Słonecznego. My korzystając z ich wiedzy staramy się mądrze zarządzać zasobami Ziemi.

Niespełna 60 lat temu poczyniliśmy pierwszy krok w Kosmos. Podróż ta nabiera coraz większego rozpędu, a rozpala ją naukowa ciekawość i śmiałe opowieści biznesmenów, snujących wizje budowania księżycowych wiosek i lądowania na Marsie.

Tak ułożyliśmy cykl filmowy, by wspólnie przyjrzeć się wybranym ziemskim fenomenom  i poszukać ich analogii we Wszechświecie. Wyruszyć w podróż z Ziemi, by dotrzeć na Marsa. Przed każdym pokazem eksperci z misji (poza)ziemskiej podzielą się wiedzą. W każdy piątek lata o godz. 21.00.

Filmy wyświetlane są w oryginalnych wersjach językowych z polskimi napisami.

Główny Partner Plenerowego Kina Letniego:

Partner Plenerowego Kina Letniego:

25 sierpnia 2017, godz. 21.00
Seeing the Beginning of Time | 
Premierowy pokaz specjalny Planete + 

(2017, reż. Thomas Lucas | 50 min | film dokumentalny),  pokaz w Sali audytoryjnej


Skąd się wzięła Droga Mleczna? Czy istnieją inne światy, podobne do naszego? Fascynujący dokument prezentujący przełomowe odkrycia badających kosmos naukowców i technologie, dzięki którym badacze odkryją najdalsze zakamarki wszechświata.

Astronomowie podejmują właśnie jedno z najbardziej ekscytujących wyzwań w historii.  Korzystając z zaawansowanych technologicznie teleskopów, będą mogli uchwycić światło na niespotykanie szerokich płaszczyznach i przekazać zdobytą w ten sposób ogromną liczbę danych do superkomputerowych modeli. Dzięki temu możliwe będzie precyzyjne zbadanie sił i zdarzeń, które kształtowały nasz wszechświat. Czego będziemy mogli się dowiedzieć o pochodzeniu galaktyk takich jak Droga Mleczna i światów podobnych do naszego? Dokument „Seeing the Beginning of Time” przybliży widzom pracę naukowców i odkryje przed nimi zupełnie nowe informacje na temat otaczającego nas kosmosu.

Wprowadzenie do filmu zrobi:

Jakub Bochiński –astronom i popularyzator nauki, kierownik  Pracowni Edukacji w Koperniku. W ramach swoich badań naukowych, odkrył szereg nowych planet poza Układem Słonecznym, przyczyniając się do lepszego zrozumienia tego, jak powstała Ziemia. Specjalizuje się w obserwacjach gorących planet i tworzeniu innowacyjnego oprogramowania do analizy danych astronomicznych. Jako wielki zwolennik dzielenia się wiedzą naukową, był finalistą czwartej edycji konkursu popularno-naukowego FameLab Poland oraz prelegentem pierwszej konferencji TEDx Kazimierz. Brał również udział w takich wydarzeniach popularyzacyjnych jak BBC Stargazing Live, European AstroFest, International Astronomy Show oraz w prestiżowym Royal Society Summer Exhibition. W wolnym czasie angażuje się w prace Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego i współorganizuje cykl konferencji dla polskich badaczy na całym świecie – Science Polish Perspectives.

Projekcje, które już się odbyły:

ZIEMIA

30 czerwca 2017, godz. 21.00 
Spotkania na krańcach świata

(2007, reż. Werner Herzog | 101 min, USA | dokument)

Rachunek prawdopodobieństwa wskazuje, że poza nami w kosmosie musi jeszcze ktoś być. Obecnie dzięki bardzo zaawansowanym teleskopom odkrywamy poza Układem Słonecznym nie jedną czy dwie, ale wiele planet na raz. Szukamy warunków najbardziej zbliżonych do ziemskich. Będzie to już jakaś przesłanka, że jest na nich możliwe występowanie życia. Badania ekstremofili – mikroskopijnych zwierzątek – żyjących w najbardziej skrajnych warunkach na Ziemi jak kominy hydrotermalnych, głębiny morskie, kwasy, kryształy soli, toksyczne odpady daje nadzieje, że podobne organizmy możemy znaleźć pod zmarzniętą marsjańską glebą, w pokrytych lodem oceanach na Europie i Encelaudusie, księżycach Jowisza i Saturna.

Tego wieczoru razem z reżyserem Wernerem Herzogiem przeniesiemy się na stację badawczą McMurdo na Antarktydzie, by przyjrzeć się pracy ekscentrycznych naukowców i podziwiać piękno mroźnego kontynentu.

Będziemy gościć dr Krzysztofa Zawieruchę, który reprezentuje Zakład Taksonomii i Ekologii Zwierząt Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jego zainteresowania badawcze są związane głównie z mikroskopijnymi zwierzętami żyjącymi w rejonach polarnych (tundra, lodowce) oraz sztucznych siedliskach cieplarni. Największa pasja to niesporczaki (Tardigrada) znane także jako wodne misie – opisywanie nowych dla wiedzy gatunków, ich rozmieszczenie, ekologia oraz testowanie najróżniejszych hipotez. Kolejna miłość to lodowce i kriokonity czyli niewielkie zagłębienia wypełnione wodą w powierzchni lodowców. Przede wszystkim główne tematy badawcze związane z kriosferą to opisanie fauny lodowców, dynamika populacji Tardigrada w kriokonitach oraz przystosowania zwierząt do życia na powierzchni lodowców. W swoich pracach dyskutuje jak te dane mogą zostać wykorzystanie w badaniach dotyczących ochrony bioróżnorodności, ekologii czy astrobiologii. Prace o lodowcach odbiły się echem między innymi w mediach takich jak New Scientist, Discover magazine czy Glacier Hub.

7 lipca 2017, godz. 21.00 
Ash

(2012, reż. Herbert Sveinbjörnsson | 95 min, Islandia | creative documentary)

Wybuchy wulkanów to spektakularny dowód na to, że nasza planeta geologicznie żyje. Wnętrze Ziemi wylewa się na zewnątrz, przy okazji wypuszczając do atmosfery potrzebne do życia pierwiastki.

Ich wzmożona aktywność zapewne odegrała znaczną rolę w początkach formowania się żywych istot na Ziemi dostarczając niezbędne związki organiczne i nieorganiczne.

Aktywne wulkany zostały też po raz pierwszy odkryte przez sondę Voyager na Io – księżycu Jowisza. Jest ich na nim około 150. Erupcje sięgają nawet 400 km ponad powierzchnię, a opadający pył tworzy niemal idealne okręgi. Ślady niedawnej aktywności odkryto także na Wenus, natomiast na Marsie znajduje się ponad dwudziestokilometrowe, najwyższe w całym Układzie Słonecznym wzniesienie- wulkan Olympus Mons. Choć geologicznie ta planeta jest martwa, w swoich początkach była do Ziemi znacznie bardziej podobna.

Pamiętacie rok 2010 kiedy ruch samolotowy w Europie został mocno sparaliżowany po wybuchu Eyjafjallajökull na Islandii? Dzięki filmowi mamy możliwość przyjrzeć się zmaganiom trzech rodzin żyjących w jego cieniu. Zobacz jak poradzili sobie z tytułowym popiołem.

O podobieństwach i różnicach geologicznych Ziemi i innych ciał niebieskich porozmawiamy z planetologiem dr Anną Łosiak z Instytutu Nauk Geologicznych PAN. Dr Anna Łosiak prowadzi badania nad ziemskimi kraterami uderzeniowymi oraz północną czapą lodową Marsa. Magisterkę napisała na Michigan State University w USA o meteorytach z Antarktydy, doktorat obroniła na Uniwersytecie Wiedeńskim badając 10-kilometrowy krater uderzeniowy położony w Ghanie. Laureatka stypendium Fulbrighta, nagrody European Geosciences Union, grantu badawczego Narodowego Centrum Nauki oraz stypendium w ramach Marie Sklodowska-Curie Actions.

14 lipca 2017, godz. 21.00 
The Weather War

(2012, reż. Lars BergströmMats Bigert | 58 min, Szwecja | dokument/art. film)

Jeśli nie podoba ci się pogoda, zmień ją.

Duet artystów Biger & Bergström podróżuje do różnych miejsc w USA często nawiedzanych przez tornada, ze specjalnie skonstruowaną maszyną – rzeźbą „powstrzymywaczem tornad”. Ich celem jest napotkanie i zatrzymanie tajfunu.

The Weather War to dokument opowiadający o próbach sterowania pogodą i podporządkowywania jej do własnych celów. 
Zobacz trailer filmu The Weather War »

Nasze codzienne potyczki z pogodą to nic w porównaniu z tym, co możemy zastać na innych planetach. Mechanizmy pogodowe, podobne do ziemskich, powodują tam nieporównanie groźniejsze efekty. Prognozy pogody dla naszych skalistych sąsiadów nie bywają zbyt obiecujące. Na Merkurym temperatura waha się od 400°C w obszarze nasłonecznionym i spada nawet do -200° w cieniu. Na Marsie burze pyłowe – przypominające ziemskie trąby powietrzne – występują w postaci tysiąca lokalnych huraganów poruszających się z prędkością 100 km/h. Natomiast bogata w dwutlenek węgla atmosfera Wenus powoduje efekt cieplarniany i kondensację grubych chmur bogatych w siarkowe związki, z których padają śmiercionośne, kwaśne deszcze.

Do poznania ziemskiego klimatu nie wystarczy badanie lokalnych zjawisk. Dzięki analizie warunków panujących na przykład na Wenus obserwujemy długofalowe skutki efektu cieplarnianego. Możemy przewidywać, jak ten proces rozwinie się na Ziemi. Obserwując znane zjawiska w nietypowym otoczeniu możemy się przekonać czy na pewno znamy ich naturę.

O warunkach atmosferycznych, mechanizmach pogodowych naszej i sąsiadujących planet oraz z poza naszego układu porozmawiamy z planetologiem Piotrem Witkiem z Pracowni Dynamiki Układu Słonecznego i Planeteologii Centrum Badań Kosmicznych Polskiej Akademii Nauk.

dr Piotr Przemysław Witek – ukończył studia magisterskie na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego w 2011 roku, w Instytucie Geofizyki zajmował się planetologią – zastosowaniem metod geofizycznych w badaniach planet, ich księżyców i małych ciał niebieskich. Zaangażowany w Festiwal Nauki i inne przedsięwzięcia popularyzatorskie Wydziału, zapalony edytor Wikipedii. W ramach pracy doktorskiej, obronionej w 2016 r., symulował rozwój metanowych rzek na powierzchni Tytana, największego księżyca Saturna. Obecnie pracuje w Centrum Badań Kosmicznych PAN, gdzie współpracuje przy tworzeniu modelu atmosfery Marsa, w związku z trwającą misją ExoMars Europejskiej Agencji Kosmicznej.

21 lipca 2017, godz. 21.00 
The Picture of Light

(1994, reż. Peter Mettler | 83 min, Kanada | dokument)

Reżyser Peter Mettler zabiera ekipę filmową na Subarktykę, by uchwycić cud Zórz Polarnych. W filmie przeplata chwile z życia bohaterów, którzy mieszkają w tak odległym od normalnego dla człowieka środowisku, komicznymi i absurdalnymi poczynania załogi , usiłującej radzić  sobie z ekstremalnymi warunkami. Film jest przede wszystkim próbą rejestracji ulotnego zjawiska na taśmie celuloidowej.

Zorza – ten bajecznie piękny spektakl świetlny to jeden z przejawów kosmicznej pogody. Na Ziemi powstaje, gdy naładowane cząsteczki pochodzące z wiatru słonecznego wchodzą w interakcje z ziemską magnetosferą. Jeszcze bardziej spektakularne są obserwowane na innych planetach. Na Jowiszu istnieją takie, które mają energię 100 razy większą, niż te na Ziemi i nigdy nie zanikają. Jowisz posiada jednak dodatkowe źródło zasilające. To nie tylko cząstki zawarte w wietrze słonecznym, ale również te wyrzucone w przestrzeń przez naturalnego satelitę planety – księżyc Io. Na jego powierzchni znajduje się wiele aktywnych wulkanów.

Na Ziemi możemy doświadczyć jeszcze innych zjawisk pogodowych, o wiele bardziej groźnych, mogących się przyczynić do globalnej katastrofy jak na przykład geomagnetyczne burze.

O pogodzie kosmicznej porozmawiamy z Karolem Wójcickimpasjonatem nocnego nieba, popularyzatorem astronomii, dziennikarzem naukowym, prezenterem telewizyjnym. Twórca największego w Polsce astronomicznego fanpage „Z głową w gwiazdach” na Facebooku. Przemierza świat w poszukiwaniu najpiękniejszych zjawisk astronomicznych takich jak całkowite zaćmienia Słońca czy zorza polarna. Przynajmniej jedną noc w miesiącu spędza pod najciemniejszym, bieszczadzkim niebem fotografując Drogę Mleczną. Jednocześnie uwielbia leżeć na tarasie u siebie w domu, wypatrując sypiących z nieba meteorów. Z zarażania swoją astronomiczną pasją innych uczynił sposób na życie. Zorganizował jedne z największych na świecie wspólnych obserwacji nocnego nieba (na 12 tys. osób) oraz wiele innych imprez popularnonaukowych. Częsty gość programów telewizyjnych i radiowych. Współpracownik Gazety Wyborczej. Prowadził programy popularnonaukowe na antenie Discovery Science i TVN Turbo. Nauczyciel astronomii w szkole podstawowej Eureka. W latach 2008-2016 związany z Centrum Nauki Kopernik. Laureat nagrody Popularyzator Nauki 2015 przyznawanej przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego oraz Polską Agencję Prasową. Tata zapatrzony w swoją najjaśniejszą gwiazdkę – córkę Adę.

KOSMOS

28 lipca 2017, godz. 21.00 
Sepideh – reaching for the stars

Z powodu możliwości opadów pokaz filmu zostanie przeniesiony do sali audytoryjnej. Proimy kierować się środkowym wejściem do budynku.

(2013, reż. Berit Madsen | 90 min, Dania | dokument)

Nastoletnia Iranka marzy o przyszłości astronauty. W konserwatywnym społeczeństwie zerwanie z tradycyjnie przypisaną rolą i obranie własnej drogi życiowej nie jest dla niej łatwe. Sepideh jest niezwykle zdeterminowana by, pokonywać kolejne trudności – patriarchalne społeczne uprzedzenia, brak zrozumienia u najbliższych i pieniędzy na kształcenie. Wolność, którą odnajduje poprzez obserwacje gwiazd jest jej siłą napędową, by urzeczywistnić młodzieńcze marzenia o podróży w Kosmos.

Tego wieczoru będziemy rozmawiać  o kosmicznych karierach z Inną Uwarową, koordynatorem Projektu Studenckiego Satelity PW-Sat2 Studenckiego Koła Astronautycznego przy Politechnice Warszawskiej.

Inna Uwarowa – ukończyła studia magisterskie na Wydziale Mechanicznym Energetyki i Lotnictwa na Politechnice Warszawskiej, na specjalności inżynierii systemów kosmicznych. Od 2006 jest aktywnym członkiem Studenckiego Koła Astronautycznego przy PW. Przez 3 lata była trenerką i egzaminatorką w dziedzinie urządzeń radiokomunikacyjnych i nawigacyjnych w Szkole Lotniczej nr 9 w Warszawie. W 2013 r. została pierwszym koordynatorem projektu Europejskiej Agencji Kosmicznej ESERO-PL w Centrum Nauki Kopernik. Od początku 2013 roku jest koordynatorem projektu budowy drugiego satelity studenckiego Politechniki Warszawskiej – PW-Sat2. Od maja 2016 r. pracuje jako Business Development Manager i Project Manager w jednostce FP Space w firmie Future Processing. Obecnie doktorantka na Politechnice Warszawskiej.

4 sierpnia 2017, godz. 21.00
Space Tourists

(2009, reż. Christian Frei | 95 min, Szwajcaria | dokument)

Space Tourist to dokument pokazujący przygotowania i rekreacyjny lot w kosmos Anoushi Ansari. Amerykańska businesswoman chciałaby, by to doświadczenie było dostępne dla wielu. Ufundowała więc nagrodę, której celem było zainteresowanie pozarządowych podmiotów skonstruowaniem statku kosmicznego wielokrotnego użytku. Reżyser Christian Frei kontrastuje loty najbogatszych kosmicznych turystów ze społecznością żyjąca na terenach Kazachstanu w okolicach kosmodromu Bajkonur„ której dosłownie „chlebem powszednim” jest zbierany złom po zużytych członach rakiet.

Idea kosmicznej turystyki, choć wydaje się fanaberią dla wybranych, może stymulować astronautykę, zwłaszcza poprzez rozwój tanich rakiet nośnych, statków kosmicznych i stacji orbitalnych. Technologie wprowadzane przez prywatne firmy są znacznie tańsze, niż te tworzone przez kosmiczne agencje rządowe. Turystyka na razie zdobywa bliską przestrzeń orbitalną. W 2006 firma Bigelow Aerospace wystrzeliła nadmuchiwany powietrzem moduł mieszkalny Genesis 1 – prototyp przyszłego kosmicznego hotelu. Dla mniej zamożnych kilka firm oferuje loty suborbitalne, podczas których pasażerowie mogą doświadczyć stanu nieważkości i zobaczyć krzywiznę Ziemi.

Zanim wsiądziesz do promu kosmicznego dowiedz jak się do takiej wyprawy przygotować. Gościem wieczoru będzie dr hab. Hanna Bednarek, prof. SWPS. Zajmuje się psychologią procesów poznawczych, psychologią lotniczą, a dokładnie badaniem dezorientacji przestrzennej w lotnictwie, współpracuje z Wojskowym Instytutem Medycyny Lotniczej w Warszawie oraz Jakub Falaciński, organizator misji EXO.17 w Utah. Należy do Mars Society Polska. Razem zakładali Koło Naukowe Psychologii Lotniczej i Kosmicznej w SWPS.

11 sierpnia 2017, godz. 21.00
Operation Avalanche

(2016, reż. Matthew Johnson |  94 min, USA, Kanada | mockument)

1967: szczyt zimnej wojny. CIA podejrzewa, że w NASA znajduje się rosyjski szpieg, który sabotuje program Apollo. Zostaje więc wydelegowanych dwóch młodych agentów pod pozorem kręcenia dokumentalnego filmu o misji na Księżyc.

To, co odkrywają, jest znacznie bardziej szokujące niż tylko potencjalna obecności rosyjskiego szpiega… Podejrzewają, że ich rząd skrywa poważną tajemnicę o misji Apollo, a nic nie zatrzyma Białego Domu, aby uciszyć kogoś, kto poznał mroczny sekret..

Przewrotny mockument Operation Avalanche kieruje naszą uwagę do czasów stawiania pierwszych kroków w Kosmosie. Przypomnimy sobie wydarzenia, których tłem była zima wojna, wyścig zbrojeń i pierwszy lot na Księżyc.

Obecnie do kosmicznego wyścigu włączyli się kolejni gracze: Europejska Agencja Kosmiczna, Japonia, Chiny oraz Indie i Zjednoczone Emiraty Arabskie. Priorytety  w ich działaniach często się pokrywają. Cele ich misji – niekoniecznie. Żaden rząd dobrowolnie nie zrezygnuje z dominacji w przestrzeni kosmicznej. Kiedyś światem władały imperia. Miały przewagę najpierw na lądzie, potem na morzu i w powietrzu. Dziś, by kontrolować Ziemię, trzeba dominować w przestrzeni kosmicznej, która ją otacza.

O cieniach i blaskach wyścigu kosmicznego porozmawiamy z socjologiem
techniki Marcinem Zarodem
– fizyk, popularyzator nauki i socjolog techniki. Specjalista w Pracowni Wydarzeń Naukowych i Artystycznych CNK. Współtworzył m.in. 20. Piknik Naukowy 2016, cykl Wieczorów dla dorosłych i serię wykładów „Drogi do Rzeczywistości”. Jako socjolog bada relacje nauki i społeczeństwa, m.in. w zakresie komunikacji naukowej i społecznych uwarunkowań procesów tworzenia wiedzy. Kierownik grantu badawczego NCN, współpracował m.in. z PBIS Stocznia, Muzeum Sztuki w Łodzi i Google.

Specjalne podziękowania dla Stowarzyszenia Nowe Horyzonty za użyczenie tłumaczenia do filmu.

18 sierpnia 2017, godz. 21.00
Marsjanin

(2015, reż. Ridley Scott | 141 min, 2015 | sci-fi)

Zobacz trailer filmu Marsjanin »

W 1961 r. prezydent Kennedy wytyczył cel – lot na Księżyc. To co wydawało się niemożliwe, wydarzyło osiem lat później. We wrześniu 2016 Elon Musk ogłosił, że jego firma SpaceX ma zamiar wysłać na Marsa pierwszych astronautów już w 2024r. Budowanie pozytywnej narracji ma swój cel. Skoro deadline jest tak blisko, to trzeba szybko znaleźć skuteczne rozwiązania do pokonania wielu barier.

Zapewnienie wody i powietrza na tak długą podróż, pokonanie skutków ubocznych związanych z brakiem grawitacji i obecnością promieniowania kosmicznego to tylko początek bardzo długiej listy poważnych niedogodności. Poza technologicznymi wyzwaniami musimy jeszcze zbadać jak zachowa się ludzka psychika uwięziona na długo w nieprzyjaznych warunkach i wiele kilometrów od Ziemi.

Zdobyciu wiedzy i odpowiedniego doświadczenia służą specjalne habitaty badawcze do przeprowadzania symulacji misji księżycowych i marsjańskich. W kilku specjalnie zaprojektowanych modułach tworzy się zamkniętą biosferę. Zespoły analogowych astronautów są sprawdzane pod kątem wytrzymałości psychicznej, fizycznej oraz współpracy. Dostają do wykonania różne zadania dostosowane do potrzeb misji np. uprawa alg na własny użytek lub przebadanie skał księżycowych.

Na świecie istnieje tylko kilka takich laboratoriów, każde z nich jest unikalne. Od połowy 2016 r. taka baza funkcjonuje także w Polsce.

O interdyscyplinarnej współpracy i kosmicznych innowacjach opowie Leszek Orzechowski, założyciel kosmicznego think-tanku Space is More oraz architekt. Obecnie przygotowuje rozprawę doktorską skupiającą się na kosmicznej architekturze. W ramach prac Space is More zaprojektował oraz zbudował badawczy habitat do symulowania załogowych misji na Marsa. Placówka ma na celu  badanie psychologii człowieka oraz dynamiki społecznej w odizolowanych grupach.

Kiedy?

Każdy piątek lata
od 30 czerwca
do 25 sierpnia 2017.
Start o godz. 21.00.

Wstęp wolny, do wyczerpania miejsc.

Gdzie?

Scena letnia CNK, na tyłach centrum. W przypadku złej pogody impreza przenoszona jest do wnętrza budynku.

Zapoznaj się
z regulaminem wydarzenia

Regulamin [pdf]