Nowa pracownia przyrody

Centrum Nauki Kopernik przygotowało i przekazało Ministerstwu Edukacji Narodowej spójną i kompleksową propozycję zmian funkcjonowania pracowni przyrody w szkołach podstawowych. Rekomendacja dotyczy ich wyposażenia, infrastruktury a także organizacji zajęć przyrody w szkole i rozwoju kompetencji nauczycieli.

Przede wszystkim odnosi się do metod pracy nauczyciela z uczniami. Celem planowanych zmian jest uprawomocnienie i urealnienie samodzielnego eksperymentowania przez uczniów jako pełnowartościowej metody uczenia przyrody.

Nowa Pracownia Przyrody - przeczytaj pełną treść rekomendacjiZałączona rekomendacja stanowi punkt wyjścia do dalszej pracy w ramach Pracowni Przewrotu Kopernikańskiego. Kopernik będzie współpracował z Ministerstwem Edukacji Narodowej, samorządami, instytucjami i organizacjami w zakresie upowszechniania, zapewnienia trwałości zmian kształcenia przedmiotów przyrodniczych oraz rozwijania kluczowych kompetencji uczniów.
Doświadczenia pozyskane w klasach 4-6 szkoły podstawowej mogą być również wykorzystane do wprowadzenia zmian w edukacji wczesnoszkolnej.

Rekomendacje

Infrastruktura i wyposażenie

Należy stworzyć uczniom i nauczycielom odpowiednie warunki pracy, która na co dzień wymagać będzie ich zaangażowania w praktyczne działania np. prowadzenia obserwacji czy dokonywania pomiarów. Konieczna jest zatem poprawa infrastruktury szkolnych pracowni, tak aby zapewniały bezpieczeństwo i wygodę oraz były w stanie sprostać wyzwaniom jakie stoją przed edukacją XXI wieku. Niezbędne jest doposażenie szkół w sprzęt i materiały, w ilości zapewniającej dostęp do nich każdemu uczniowi oraz współpracę w zespole.
Dopiero właściwe wyposażenie umożliwi zmianę sposobu uczenia, realizację celów ogólnych i treści kształcenia obowiązującej aktualnie podstawy programowej. Zalecany przez Centrum Nauki Kopernik sprzęt został przetestowany we własnych laboratoriach oraz poddany ewaluacji podczas pilotażowego wdrożenia w szkołach.

Rozwój kompetencji nauczycieli

Konieczne jest stworzenie spójnego i komplementarnego systemu kształcenia i doskonalenia kompetencji nauczycieli przyrody, rozumianego jako proces towarzyszący ich drodze zawodowej. Wiąże się to z nowelizacją programu studiów, opracowaniem i wdrożeniem szkoleń rozwijających kompetencje nauczycieli w zakresie uczenia metodą badawczą przedmiotu, który w sposób interdyscyplinarny łączy wiele dziedzin nauki. Konieczna będzie kontynuacja badań procesów uczenia w szkole oraz monitorowanie rozwoju kompetencji nauczycieli, w tym ewaluacja rezultatów podejmowanych działań.

Uczniowie i nauczyciele w pracowni przyrody

Rekomendacja zawiera propozycje działań uczniów: od krótkich doświadczeń klasowych poprzez długoterminowe badania i obserwacje, zarówno w klasie jak i w terenie. Na ten zbiór składają się zróżnicowane doświadczenia i eksperymenty o różnym stopniu złożoności. Zostały one tak skonstruowane aby nauczyciele mogli je samodzielnie modyfikować. Każde działanie zawiera krótki opis tematu, instrukcję dla ucznia i inspirujące pytania. Działania zostały uporządkowane zgodnie z celami i treściami kształcenia podstawy programowej dla II etapu edukacyjnego. Autorami pomysłów są eksperci i praktycy edukacji: naukowcy, nauczyciele, edukatorzy, pracownicy Kopernika i doradcy metodyczni.

Eksperci przygotowali także kilka przykładowych scenariuszy zajęć. Nauczyciele mogą je wykorzystać jako pomoc w zaplanowaniu i przeprowadzeniu konkretnych lekcji. Scenariusze pokazują także jak realizować elementy metody badawczej: stawiać pytania badawcze, formułować hipotezy, projektować doświadczenia czy eksperymenty, weryfikować hipotezy na podstawie samodzielnie wykonanych eksperymentów, obserwacji, pomiarów itd., porządkować i prezentować wyniki prac, prowadzić dyskusję czy wyciągać wnioski.

Szczególną uwagę zwracamy na artykuły naukowców i popularyzatorów nauki, którzy wsparli nas swoją wiedzą i pasją badawczą i zapraszamy do lektury.

Przeczytaj pełną treść rekomendacji »

 

Zadanie „Opracowanie rekomendacji wyposażenia szkolnej pracowni przyrody dedykowanego dla klas IV – VI szkoły podstawowej” jest realizowane w ramach projektu systemowego „Opracowanie i pilotaż aktywnych metod pracy nauczyciela z uczniem opartych na metodzie badawczej” współfinansowanego ze środków Unii Europejskiej w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.