Zapach – niewidzialny kod

„Zapach – niewidzialny kod” to nowa wystawa czasowa Centrum Nauki Kopernik, Instytutu Francuskiego w Polsce i Goethe-Institut. Wystawa ukazuje historię perfumiarstwa i pozwala się przekonać, że zapach to forma komunikacji.

Zapachy są tak niepowtarzalne, jak odciski palców. Każde miejsce ma swoją specyficzną woń, każde wspomnienie swoją charakterystyczną zapachową nutę. Przez tysiące lat człowiek wykorzystywał potegę zapachu do różnych celów. Wierzył, że zapach ochroni go przed chorobami czy z nich uleczy. Że przybliży go do bogów i pozwoli zdobyć ich względy. Zapach chronił, kamuflował, upiększał, ubierał i wyróżniał. Historia perfum przebyła długą drogę – od dymów i kadzideł, maści, balsamów, olejów, perfumowanych rękawiczek po wody perfumowane jakie znamy dzisiaj.

Ale zapachy to nie tylko perfumy — to cała olfaktoryczna rzeczywistość, która nas otacza. Dzięki nowym metodom pozyskiwania i przetwarzania zapachów możliwe stało się na niespotykaną wcześneij skalę odkrywanie świata poprzez zapachy. Możliwe stało się badanie, jak zapachy wpływają na naszą świadomość, komunikację, kształtowanie środowiska.

Wystawa „Zapach – niewidzialny kod” przybliży niezwykłą drogę historii rozwoju perfumiarstwa, jak też ukaże nowy wymiar postrzegania zapachów jako formy komunikacji. Opowie o historii, pokaże materiały z jakich komponowane są zapachy i przedstawi jeden z przykładów nowatorskiego podejścia do sztuki kreowania zapachow i ich znaczeń.

Ekspozycja podzielona jest na trzy części:

  • Ewolucja perfumiarstwa
    Barwne historie, anegdoty i specjalnie na potrzeby wystawy odtworzone unikalne zapachy pomogą poznać  historię perfumiarstwa i rolę zapachu w kontekście kulturowym i społecznym.
  • Warsztat perfumiarza: surowce i produkty
    Przy niezwykłym stole z olejkami eterycznymi będzie można odkryć różne rodziny zapachowe: drzewne, zwierzęce, korzenne, cytrusowe, kwiatowe. Podobnie wyglądają tzw. Organy, czyli warsztat pracy perfumiarza.
  • Zapach jako komunikat: zapachowa mapa miasta
    To część ekspozycji zaprojektowana przez Sissel Tolaas – biochemiczkę, artystkę, „ekspertkę zapachową”. Jej prace są ekscentryczne, stymulujące dla nosa i wyobraźni, skłaniają do nowego spojrzenia na świat zapachów. Pokazywane były między innymi w Museum of Modern Art w Nowym Jorku, Tate Liverpool i Muzeum Narodowym w Pekinie. W Koperniku Sissel Tolaas odkryje możliwości zapachowej analizy miast  i potencjał zapachów jako formy komunikacji społecznej.

Kuratorki:
Koncepcja wystawy: Agnieszka Łukasik
– znawczyni i pasjonatka zapachów, współzałożycielka jednej z pierwszych polskich perfumerii z niszowymi zapachami.
Historia perfum: Annick Le Guérer
– antropolożka i filozofka, specjalistka dziejów zapachów i perfum, badaczka współpracująca z Université de Bourgogne w Dijon.
Kolekcja historyczna: Katarzyna Sosenko
– historyk sztuki, właścicielka kolekcji zabytkowych flakonów perfumowych. Autorka wystawy „Zapach Luksusu” o historii perfum.
Zapachowa mapa miasta: Sissel Tolaas
– jedna z najbardziej znanych na świecie artystek zapachowych, prekursorka projektów opartych na analizie molekularnej zapachów.

Do współpracy przy projekcie zaproszeni zostali eksperci sztuki zapachowej: kreatorzy perfum i autorzy prezentowanych odtworzonych zapachów historycznych Dominique Ropion, Daniela Andrier, oraz polscy specjaliści dr Władysław Brud i zespół Polleny Aromy.

Projekt „Zapach – niewidzialny kod” dofinansowano z środków Francusko-Niemieckiego Funduszu Kulturalnego.

Wystawa przygotowana przez:

Centrum Nauki Kopernik, Instytut Francuski w Polsce
i Goethe-Institut

Wystawa trwała

22 listopada 2013
— 19 stycznia 2014