Modułowe Pracownie Przyrodnicze

Modułowe Pracownie Przyrodnicze (MPP) to propozycja nowoczesnego sposobu kształcenia uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych. Projekt został opracowany przez ekspertów Centrum Nauki Kopernik na zamówienie Ministerstwa Edukacji Narodowej. Jest przykładem rozwiązania, z którego mogą skorzystać samorządy chcące wyposażyć szkoły podstawowe w pomoce dydaktyczne wspierające realizację podstawy programowej z przedmiotów przyrodniczych (biologia, geografia, chemia, fizyka i przyroda). Zapoznaj się z komunikatem prasowym MEN »

Koncepcja kładzie nacisk na samodzielne poznawanie świata przez uczniów – poprzez obserwację i eksperymentowanie. Nauczycielom dostarcza gotowe narzędzia, umożliwiające prowadzenie zajęć z wykorzystaniem metody badawczej.

Zaproponowana tu metoda badawcza, inspirowana sposobem pracy naukowców (badaczy), ma charakter aktywizujący i angażujący. Dla uczniów, tak jak dla naukowców, świat pełen jest nieznanych zjawisk, procesów. Powinni poznawać go nie tylko z podręcznika czy wykładu, lecz również poprzez zadawanie pytań, stawianie i testowanie hipotez, wyciąganie wniosków. Proces uczenia się będzie wówczas procesem zdobywania wiedzy, a także rozwijania kompetencji twórczego, a zarazem krytycznego poszukiwania odpowiedzi – umiejętności niezbędnych w XXI wieku.

Moduły

To specjalnie przygotowane autorskie zestawy edukacyjne wraz z systemem przechowywania oraz narzędziami wspomagającymi proces edukacyjny. To nowoczesne pomoce dydaktyczne, zawierające materiały i scenariusze niezbędne do uczenia praktycznego.

W procesie ich tworzenia dobieramy odpowiednie narzędzia, materiały, sprzęty i jednocześnie rozwijamy metody uczenia i uczenia się przez odkrywanie i osobiste doświadczanie w toku otwartego eksperymentowania – samodzielnie oraz w zespole.

Koncepcja MPP bazuje na naszym wieloletnim doświadczeniu w opracowywaniu i wdrażaniu zestawów edukacyjnych, zwanych pudełkami Kopernika.

Pojedynczy moduł – prostota, uniwersalność, jeden wielowątkowy temat

To duże pudło z akcesoriami umożliwiającymi wykonanie kilkudziesięciu różnych doświadczeń przez całą klasę. Są w nim również karty pracy dla uczniów oraz materiały dla nauczycieli – zarówno merytoryczne (związane z tematem modułu), jak i praktyczne (pomagające w organizacji różnorodnych zajęć).
Moduł jest prosty i mobilny. Nie wymaga specjalnie przygotowanej infrastruktury. Można go ustawić w każdej sali i przemieszczać go między salami, a także wykorzystać w terenie.

Zgodnie z koncepcją MPP każdy z modułów inspirowany jest jednym (innym) tematem przewodnim (blisko powiązanym z doświadczeniem życia codziennego uczniów), który można badać z różnych perspektyw. Tematy dobierane są tak, by umożliwić korzystanie z modułów przyrodniczych zarówno na lekcjach przyrody, jak i biologii, fizyki, chemii czy geografii — stwarza to unikalną okazję do współpracy nauczycieli różnych przedmiotów, a uczniom pozwala zobaczyć świat jako jedną połączoną i współzależną całość, badaną i opisywaną przez różne dyscypliny naukowe.
Takie interdyscyplinarne rozwiązanie doskonale sprawdzi się na kilku poziomach nauczania (klasy IV – VIII szkół podstawowych) i w dodatku na lekcjach różnych przedmiotów.

Modułowa koncepcja – zalety

Umożliwi rozszerzanie oferty edukacyjnej w przyszłości, w zależności od potrzeb i zainteresowań uczniów. Każdy moduł będzie zawierać narzędzia pozwalające wszystkim uczniom w klasie przeprowadzać proste, bezpieczne doświadczenia – w ilości zapewniającej warunki pracy samodzielnej i zespołowej (również w klasie liczącej 30 uczniów), a także materiały dodatkowe dla nauczycieli pomagające w organizacji różnych zajęć (dodatkowych, terenowych, wycieczek edukacyjnych czy projektów uczniowskich oraz lekcji). Aby ułatwić nauczycielom ich zaplanowanie i realizację, proponowane aktywności zostaną powiązane z treścią aktualnej Podstawy programowej przedmiotów takich jak: przyroda, biologia, geografia, chemia czy fizyka.

Zawartość każdego modułu

 Dla uczniów

  • zestawy sprzętu (materiałów trwałych i zużywalnych) pozwalające wszystkim uczniom w klasie samodzielnie i w grupie przeprowadzać proste, bezpieczne doświadczenia;
  • materiały dydaktyczne wspierające poznanie, rozumienie i stosowanie w praktyce metody badawcze.

Dla nauczycieli

  • materiały edukacyjne dla specjalistów konkretnego przedmiotu, jak też dla przyrodniczo-matematycznych zespołów nauczycielskich;
  • wskazówki dotyczące organizacji zajęć z wykorzystaniem zestawów tj. lekcji, zajęć dodatkowych, zajęć terenowych i wycieczek edukacyjnych oraz projektów uczniowskich.

Pierwszy moduł – WODA

Opracowaliśmy prototyp pierwszego modułu – Moduł WODA.

Seria pilotażowa składa się z 50 egzemplarzy zestawów edukacyjnych przeznaczonych dla uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych. Każdy zawiera sprzęt i materiały umożliwiające pracę metodą badawczą. Na wykonanie kolejnych egzemplarzy udzielana będzie licencja. Produkcja przejdzie w ręce zainteresowanych firm. Od nich możliwy będzie zakup modułów dla szkół.

Zestawy serii pilotażowej trafią do dwóch wybranych szkół, wybranych Ośrodków Doskonalenia Nauczycieli, a także będą prezentowane przez MEN, CNK oraz FRSE.
Centrum Nauki Kopernik we współpracy z wytypowanymi szkołami, do których trafią zestawy pilotażowe pierwszego modułu, a także wytypowane Ośrodki Doskonalenia Nauczycieli przygotują model szkolenia, doskonalenia nauczycieli do pracy z zestawami.
Po zakończeniu pilotażu zostanie przygotowany raport oraz rekomendacje do dalszego upowszechniania projektu w kolejnych szkołach i do tworzenia kolejnych modułów.

Moduł Woda został przygotowany w ramach wspólnego projektu Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji oraz Centrum Nauki Kopernik – Modułowe Pracownie Przyrodnicze. Opracowanie modułu sfinansowano ze środków Fundacji Rozwoju Systemu Edukacji w ramach programu wspierania edukacji przyrodniczej, ścisłej i zawodowej.