Centrum Nauki Kopernik od wielu lat proponuje projekty i programy oparte na metodzie badawczej i podkreśla jej rolę w rozwijaniu samodzielności, krytycznego myślenia i odpowiedzialności uczniów.
Ten sposób uczenia się oparty jest na naturalnej ludzkiej ciekawości i pozwala uczniom doświadczać nauki poprzez stawianie pytań, sprawdzanie swoich pomysłów, analizowanie wyników i wyciąganie wniosków. Wiedza nie jest przekazywana – jest odkrywana.
Co ważne, w naszym projekcie metoda badawcza zyskuje nowe możliwości dzięki narzędziom sztucznej inteligencji. Ich rolą jest wspieranie procesu badawczego i realna pomoc tam, gdzie dotąd barierą bywały czas, dostęp do materiałów czy złożoność danych.
Grupy projektowe będą realizowały jeden z czterech projektów badawczych – do wyboru.
Projekty badawcze dla szkół podstawowych
Projekt 1. Projekt dotyczy badania zjawiska Wysp Ciepła i tworzenia Wysp Chłodu w najbliższym otoczeniu szkoły. Uczniowie analizują wpływ różnych sposobów zagospodarowania przestrzeni – takich jak beton, zieleń czy zacienienie – na lokalny mikroklimat. W ramach projektu prowadzą pomiary temperatury i obserwacje terenowe, a następnie analizują i interpretują zebrane dane.
Projekt 2. Projekt dotyczy badania wpływu mikroplastiku na kiełkowanie i wzrost młodych roślin. Uczniowie sprawdzają, czy obecność drobin tworzyw sztucznych w podłożu wpływa na liczbę kiełkujących nasion, długość korzeni i pędów oraz wygląd siewek. W ramach projektu porównują próbę kontrolną z wariantami zawierającymi różne ilości lub rodzaje mikroplastiku.
Projekt 3. Projekt dotyczy badania sposobów oceny wiarygodności informacji funkcjonujących w sieci, w tym treści tworzonych przez człowieka, przez sztuczną inteligencję oraz wspólnie przez człowieka i AI. Uczniowie analizują cechy przekazu wpływające na zaufanie do informacji, a następnie przygotowują własne materiały i prowadzą badania wśród rówieśników.
Projekt 4. Projekt dotyczy badania zależności między stylem życia, cechami somatycznymi i czynnikami psychologicznymi a poziomem zdrowia uczniów. Punktem wyjścia do działań jest Beep Test (próba wydolności tlenowej) jako wskaźnik wydolności organizmu. Uczniowie zbierają dane, tworzą własną bazę informacji oraz opracowują narzędzie służące do analizy i przewidywania poziomu zdrowia.
Projekty badawcze dla szkół ponadpodstawowych
Tematy zostaną opublikowane wraz ze startem rekrutacji: 27 maja 2026 r.
Naukowcy, nauczyciele i uczniowie
Projekty badawcze realizowane w szkołach opierają się na współpracy trzech stron: naukowców, nauczycieli i uczniów. Każda z tych grup pełni inną rolę, ale ich wspólne działania umożliwiają przeprowadzenie procesu badawczego w sposób zbliżony do praktyki naukowej, z uwzględnieniem wykorzystania narzędzi AI. Naukowcy pełnią rolę ekspertów, nauczyciele organizatorów, a uczniowie są uczestnikami projektu i współtwórcami procesu badawczego.
Współpraca tych trzech grup tworzy środowisko sprzyjające uczeniu się poprzez doświadczenie. W praktyce ten proces wymaga elastyczności, reagowania na nieprzewidziane wyniki i bieżącego modyfikowania działań przez wszystkie zaangażowane strony. Dzięki temu projekt badawczy staje się przestrzenią rozwijania wiedzy, umiejętności i postaw charakterystycznych dla pracy naukowej.
Wykorzystanie sztucznej inteligencji w pracy z uczniami
Projekt ZBADAI daje uczniom możliwość praktycznego poznania narzędzi AI oraz nauki świadomego i odpowiedzialnego korzystania z nich, a stosowanie metody badawczej staje się okazją do rozwijania kompetencji, takich jak analiza danych, krytyczne myślenie oraz podejmowanie świadomych decyzji w oparciu o informacje pochodzące zarówno z AI, jak i uzyskane na bazie własnych obserwacji.
Dlaczego taki sposób pracy ma znaczenie?
Projekty badawcze z wykorzystaniem AI wpisują się w dynamiczne zmiany w polskiej edukacji. Szybkie tempo rozwoju technologii sprawia, że potrzebne są sprawdzone modele wykorzystania sztucznej inteligencji w praktyce. Projekt ZBADAI powstał właśnie po to, by pomóc nauczycielom i uczniom korzystać z narzędzi, które już dziś zmieniają sposób pracy, uczenia się i funkcjonowania we współczesnym świecie.
