Dla szkół podstawowych:
Monika Jabłońska
Dr nauk o komunikacji społecznej i mediach UAM w Poznaniu Specjalista ds. promocji edukacji w ODN w Poznaniu
Jestem doktorem nauk o komunikacji społecznej i mediach. W badaniach zajmuję się kulturą cyfrową, edukacją medialną oraz kompetencjami krytycznej analizy przekazów medialnych młodego pokolenia. Interesuje mnie to, jak młodzi oceniają wiarygodność informacji, rozpoznają perswazję, clickbait, fake newsy i inne formy pozornie rzetelnych przekazów. Obecnie rozwijam badania nad krytyczną analizą treści tworzonych przy udziale AI.
Tytuł projektu: „Podejrzanie wiarygodne”
Dlaczego to ważne?
Współcześnie informacja coraz rzadziej krzyczy: „Jestem fałszywa!”, a coraz częściej mówi spokojnym, eksperckim tonem. Potrafi mieć atrakcyjną formę, pozór logiki i język zaufania, nawet wtedy, gdy brakuje jej źródeł, kontekstu, albo rzetelności. Właśnie dlatego uczniowie w ramach projektu ZBADAI będą mogli przeanalizować temat autentyczności przekazów. Wspólnie przekonają się, dlaczego jest tak ważny: pozwala badać nie tylko prawdę, ale też sposoby jej rozpoznawania. Dla nauki – to pytanie o mechanizmy oceny wiarygodności we współczesnym środowisku medialnym. Dla uczniów – szansa, by zrozumieć świat, w którym funkcjonują i nauczyć się podważać to, co wydaje się podejrzanie wiarygodne.
Natalia Gajewska
Mgr, Doradczyni ds. Klimatu i Środowiska miasta Kraków
Jestem geografem o specjalizacji klimatologia i gospodarka wodna, zarządzanie rozwojem gospodarczym, a także Doradczynią ds. Klimatu i Środowiska miasta Krakowa. Specjalizuję się w badaniach miejskiego klimatu, w tym zjawiska Miejskiej Wyspy Ciepła, fal upałów, nocy tropikalnych i komfortu termicznego mieszkańców. Edukuję, przygotowuję analizy danych klimatycznych, ekspertyzy i opracowania wspierające polityki miejskie oraz działania adaptacyjne do zmian klimatu. Poszukuję rozwiązań, które są jednocześnie innowacyjne, skuteczne i możliwe do wdrożenia.
Tytuł projektu: „Wyspy ciepła i chłodu”
Dlaczego to ważne?
Zjawisko przegrzewania miast bezpośrednio wpływa na zdrowie, samopoczucie i bezpieczeństwo mieszkańców, szczególnie dzieci, osób starszych oraz mieszkańców terenów gęsto zabudowanych i ubogich w zieleń. Nawet niewielkie elementy otoczenia, takie jak drzewa, trawa, jasne nawierzchnie, czy dostęp do cienia mogą realnie wpływać na lokalny mikroklimat. W ramach projektu ZBADAI uczniowie będą mogli samodzielnie odkryć te zależności, dzięki czemu zyskają poczucie sprawczości i przekonają się, że poprzez własne obserwacje, decyzje i pomysły mogą wpływać na przestrzeń wokół siebie oraz uczestniczyć w tworzeniu miejsc lepszych do życia.
Wiesław Firek
Dr, adiunkt, Akademia Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie
Jestem doktorem nauk o kulturze fizycznej, adiunktem badawczo-dydaktycznym w Akademii Wychowania Fizycznego Józefa Piłsudskiego w Warszawie. Posiadam również doświadczenie w pracy jako nauczyciel wychowania fizycznego. W swoich badaniach poszukuję sposobów podnoszenia jakości wychowania fizycznego oraz czynników, które zwiększają motywację i zaangażowanie uczniów podczas lekcji. W ramach programu „WF z AWF” rozwijam w Polsce koncepcję Alfabetu Ruchowego i poszukuję sposobów wykorzystania AI do analizy wyników testów sprawności fizycznej.
Tytuł projektu: „Algorytm na zdrowie”
Dlaczego to ważne?
Każdy nauczyciel wychowania fizycznego co roku przeprowadza testy sprawności fizycznej uczniów. Ale co dzieje się później z tymi wynikami? Czy są wykorzystywane do lepszego zrozumienia stanu zdrowia oraz stylu życia dzieci i młodzieży? W projekcie ZBADAI razem z uczniami poszukamy odpowiedzi na pytanie, co wpływa na wynik Beep Testu – próby, która dużo nam mówi o kondycji układu krążeniowo-oddechowego, a więc o zdrowiu. Uczniowie będą mogli wcielić się w rolę badaczy, analizować dane i sprawdzić, czy modele predykcyjne AI są przydatne w prognozowaniu wyniku tego testu. To okazja, aby zobaczyć, że nauka może dotyczyć realnych problemów uczniów i mieć bezpośredni wpływ na ich zdrowie.
Anna Jasińska
Dr, adiunktka, Katedra Mikrobiologii Przemysłowej i Biotechnologii, Uniwersytet Łódzki
Jestem mikrobiolożką i biotechnolożką. W swojej pracy naukowej zajmuję się wpływem różnych czynników środowiskowych na rośliny i ich funkcjonowanie. Interesują mnie zwłaszcza sytuacje, w których rośliny są narażone na stres, na przykład związany z obecnością mikroplastiku, pestycydów czy metali ciężkich. Badam również, czy i w jaki sposób drobnoustroje mogą pomagać roślinom radzić sobie w takich warunkach. Moje zainteresowania badawcze koncentrują się wokół mikrobiologii środowiskowej, interakcji roślina–drobnoustrój oraz wpływu zanieczyszczeń na organizmy żywe.
Tytuł projektu: „Roślina kontra plastik”
Dlaczego to ważne?
Wpływ mikroplastiku na wzrost roślin to temat, który nas realnie dotyczy, a o którym wciąż wiemy za mało. Mikroplastik trafia do gleby, wody i żywności, więc jego obecność może mieć znaczenie nie tylko dla przyrody, ale także dla człowieka. Warto badać, czy wpływa na rozwój roślin i czy tworzywa biodegradowalne rzeczywiście są bezpieczniejszą alternatywą dla plastiku. Podczas realizacji projektu ZBADAI uczniowie będą mogli się zagłębić w ten temat, tak bliski ich codzienności. Jednocześnie przejdą przez prawdziwy proces badawczy: od pytania i hipotezy, przez doświadczenie, aż po analizę wyników i wyciąganie wniosków.
Dla szkół ponadpodstawowych:
Anna Kucharska
Dr, Uniwersytet Rolniczy im. Hugona Kołłątaja w Krakowie, Wydział Hodowli i Biologii Zwierząt
Jestem doktorem nauk rolniczych, studiowałam biologię stosowaną oraz ochronę środowiska, a w swoich badaniach zajmuję się odkrywaniem, jak środowisko wpływa na organizmy żywe. Interesuje mnie przede wszystkim to, jakie czynniki kształtują strategie rozrodcze zwierząt oraz ich inwestycję rodzicielską. Pracowałam przy projektach dotyczących ptaków, ssaków i mrówek, Bardzo dobrze odnajduję się na styku ekologii ewolucyjnej, biologii zachowania i praktycznej analizy danych. Poza pracą naukową od ponad 10 lat pracuję z dziećmi i młodzieżą w szkołach międzynarodowych.
Tytuł projektu: „Za słono na życie”
Dlaczego to ważne?
Temat zasolenia gleby dotyczy problemu, który mamy dosłownie pod naszymi stopami. Sól drogowa zwiększa zasolenie gleb, co zmienia warunki życia organizmów. Jej nadmiar może negatywnie wpływać zarówno na rośliny, jak i na zwierzęta. Sól może ograniczać kiełkowanie nasion oraz zaburzać pobieranie wody przez rośliny. U organizmów żyjących w glebie często zaburza orientację, aktywność i sposób zdobywania pokarmu, a także zmienia różnorodność bezkręgowców glebowych. W dłuższej perspektywie prowadzi to do pogorszenia funkcjonowania lokalnych ekosystemów. To świetny temat dla uczniów szkół ponadpodstawowych: codzienny, lokalny, mierzalny i prawdziwie badawczy. Realizowanie go w ramach projektu ZBADAI pozwala połączyć badania terenowe z analizami laboratoryjnymi, analizą danych oraz krytycznym korzystaniem z narzędzi AI.
Dariusz Aksamit
Politechnika Warszawska, Wydział Fizyki
Jako fizyk medyczny, pierwotnie zajmowałem się promieniowaniem jonizującym (dozymetrią i ochroną radiologiczną, w szczególności przed radonem, radiobiologią i wsparciem radioterapii). Jednak działalność popularnonaukowa oraz praca nauczyciela coraz bardziej odciągały mnie w stronę łączenia nauki i edukacji – co doprowadziło do mojego zainteresowania nauką obywatelską oraz działaniami metodą projektów, w tym w zakresie edukacji klimatycznej (granty Erasmus+).
Tytuł projektu: „Pogoda dla badaczy”
Dlaczego to ważne?
Ludzka pamięć jest zawodna – pojedyncza śnieżyca w kwietniu silniej działa na wyobraźnię niż wieloletnie dane o wzroście temperatur. Łatwo poddać się manipulacji osób biegłych w retoryce, jeśli samemu nie ma się oparcia w danych i zrozumienia, skąd pochodzą dane meteorologiczne i jak analizuje się zmiany klimatu. Wyzwaniem jest ogromna ilość złożonych, wzajemnie powiązanych danych oraz ich zmienność w czasie – narzędzia AI pomagają je zbierać, analizować i wizualizować. Podczas realizacji projektu ZBADAI uczniowie, pracując na lokalnych pomiarach, mogą lepiej zrozumieć metodę naukową i sprawdzić, jak modele klimatyczne odnoszą się do rzeczywistości wokół nich. Z perspektywy naukowej, zbieranie takich danych lokalnie – tu i teraz – wypada korzystniej w porównaniu z wielkoskalowymi pomiarami, na przykład satelitarnymi, które charakteryzują się niską rozdzielczością przestrzenną.
Natalia Przybylska
Dr, Politechnika Gdańska, Wydział Zarządzania i Ekonomii, Katedra Marketingu, adiunkt
Jestem doktorem nauk o zarządzaniu i jakości. W badaniach zajmuję się marketingiem cyfrowym i zachowaniami konsumentów – interesuje mnie to, jak algorytmy, reklama internetowa i platformy społecznościowe wpływają na nasze decyzje zakupowe. Doświadczenie badawcze łączę z praktyką menedżerską w obszarze komunikacji marketingowej i zarządzania projektami edukacyjnymi.
Tytuł projektu: „W viralu zakupów”
Dlaczego to ważne?
Wyobraź sobie, że ktoś zna cię lepiej niż ty sam. Wie, kiedy jesteś zmęczony, kiedy jesteś szczęśliwy, co oglądałeś wczoraj wieczorem i na co reagujesz emocjonalnie. I używa tej wiedzy, żeby skłonić cię do zakupu – zanim zdążysz zadać sobie pytanie, czy tego naprawdę chcesz. To nie jest science fiction. To coś, co dzieje się na twoim telefonie kilkaset razy dziennie. Nie zawsze jesteśmy racjonalni, ale bardzo lubimy racjonalizować. Zdarza się, że najpierw kupujemy, a potem wymyślamy powód, dla którego to był świetny pomysł. Marketing cyfrowy doskonale o tym wie i właśnie na tym buduje swoje strategie. Uczniowie w ramach projektu ZBADAI wcielą się w rolę badaczy własnych zachowań – będą zbierać prawdziwe dane, analizować je z pomocą AI i sprawdzać, czy wiedza o mechanizmach marketingu naprawdę zmienia to, co robią. Dla nauki to pytanie o granicę między świadomym wyborem a zaprojektowanym impulsem. Dla uczniów to praktyczna wiedza, którą od razu wykorzystają, bo algorytmy będą im towarzyszyć każdego dnia – warto wiedzieć, jak działają.
Piotr Falkowski
Dr inż., Sieć Badawcza Łukasiewicz – Przemysłowy Instytut Automatyki i Pomiarów PIAP, Główny Specjalista / Kierownik Sekcji Biorobotyki i Urządzeń Medycznych
Jestem pasjonatem nowoczesnych technologii, które mogą pomóc społeczeństwu. Swoją rozprawę doktorską poświęciłem egzoszkieletom rehabilitacyjnym oraz towarzyszącym im technologiom wspomagającym terapię. Od ośmiu lat pracuję w Instytucie z robotami, z czego pięć ostatnich lat poświęciłem na rozwój własnych systemów do zrobotyzowanej rehabilitacji. Sztuczną inteligencję wykorzystuję przede wszystkim do nadawania „ludzkiego” działania tworzonym przeze mnie urządzeniom tak, aby mogły interpretować ruchy pacjentów jak specjaliści i możliwie najlepiej wspomagać indywidualizowane leczenie.
Tytuł projektu: „Ruch pod kontrolą”
Dlaczego to ważne?
Temat analizy ruchu jest szczególnie ważny w przypadku urządzeń, które mają potem mieć interakcje z użytkownikiem – a właśnie do tego dąży świat. Roboty pojawiają się już dookoła nas i zaczynają wspierać nas w czynnościach dnia codziennego, a żeby móc to robić, muszą być przede wszystkim bezpieczne i użyteczne. W tym celu często wykorzystuje się analizy wideo, na bazie których systemy komputerowe mogą rozpoznawać i interpretować ruchy. Doświadczą tego uczniowie realizujący projekt ZBADAI, którzy przeprowadzą własne badania. Uświadomią im one, że w przyszłości naszym trenerem personalnym, fizjoterapeutą, czy nawet dostawcą jedzenia może zostać robot – robot, którego będziemy mogli dowolnie zaprogramować, jeśli tylko będziemy wiedzieć, jak!
