Komunikacja naukowa to forma dialogu społecznego, która pomaga zapewniać szeroki dostęp do wiedzy naukowej oraz lepiej rozumieć metody i zastosowania badań. Dzięki niej nauka staje się bardziej przystępna dla osób spoza środowiska naukowego.

W 2026 roku w projekcie „Nauka ma głos” udział wezmą kolejni naukowcy i naukowczynie. Podczas warsztatów komunikacji naukowej będą oni mogli zwiększyć swoje kompetencje w zakresie przekazywania wiedzy, wyników i metod badań. Poznają formaty spotkań angażujące publiczność, oparte na bezpośrednim kontakcie i prostym języku.

Nowe umiejętności przetestują podczas spotkań z publicznością – w Centrum Nauki Kopernik oraz w wybranych Strefach Odkrywania, Wyobraźni i Aktywności (SOWA) w całej Polsce. Oddziaływanie spotkań na poziom społecznego zaufania do nauki zbadają nasi eksperci.

Więcej informacji o projekcie komunikacji naukowej

Nauka obywatelska to badania naukowe, w które zaangażowani są zarówno profesjonalni naukowcy, jak i osoby spoza środowiska naukowego. Naukowcy określają przedmiot i metody badawcze, tworzą ramy projektu, a pozostali dobrowolni uczestnicy włączają się w jego realizację, np. zbierając i opracowując dane. Nauka obywatelska ma m.in. zwiększać zasięg badań, przybliżać naukę społeczeństwu oraz promować aktywne uczenie się przez całe życie. Projekty z zakresu nauki obywatelskiej odpowiadają też na potrzebę osobistego angażowania się w proces pracy naukowej i rozwijania własnych zainteresowań.

Każda osoba uczestnicząca w projekcie, niezależnie od wieku czy poziomu wykształcenia, będzie mogła rozwinąć swoje zainteresowania, wziąć udział w prawdziwych badaniach naukowych jako wolontariusz, zdobyć nowe umiejętności, zobaczyć naukę od kuchni i poznać inspirujące osoby.

W Koperniku sprawdzimy, jak doświadczenie osobistego udziału w badaniach naukowych wpływa na postawy ludzi wobec nauki i naukowców.

Mastodonzaur

Aktualnie realizujemy projekt nauki obywatelskiej z zakresu paleontologii. Wspierani przez ekspertów wolontariusze i wolontariuszki oczyszczą szczątki prehistorycznego płaza - mastodonzaura, usuwając otaczającą je skałę. Użyją do tego profesjonalnych narzędzi i substancji chemicznych. Te czynności fachowo nazywa się preparacją. Do zadań wolontariuszy będzie również należało opisywanie oraz dokumentowanie (np. fotograficzne) cennego znaleziska. Wypreparowane kości zostaną wykorzystane w badaniach nad przeszłością życia na Ziemi.

Ten prehistoryczny płaz został odkryty kilka lat temu w Miedarach przez naukowców z Uniwersytetu Warszawskiego i Polskiej Akademii Nauk. Do tego przełomowego znaleziska o mały włos mogłoby nie dojść.

więcej o projekcie z mastodonzaurem

Mastodonzaur w Koperniku – poznaj historię!

Projekty nauki obywatelskiej

W 2026 roku wybierzemy maksymalnie trzy projekty nauki obywatelskiej, w które włączymy szkoły w formule pilotażu. Wraz z zespołami badawczymi wypracujemy materiały i rozwiązania, które będzie można wykorzystać w wielu projektach i działaniach prowadzonych z uczniami i uczennicami.

przeczytaj więcej o naborze

Jak doświadczenie nauki wpływa na nasze postawy? Czy bezpośredni kontakt z naukowcami i naukowczyniami zmienia sposób, w jaki myślimy o nauce? A co dzieje się, gdy włączamy się w naukę aktywnie, współtworząc ją w ramach projektów nauki obywatelskiej? To właśnie badamy w ramach projektu „Nauka ma głos” w Koperniku.

Interesuje nas to, jak różne sposoby uczestnictwa w nauce wpływają na zaufanie do niej oraz do osób, które ją tworzą, czyli naukowców i naukowczyń. Publikujemy raporty podsumowujące nasze działania badawcze. Każdy rok przynosi dwa uzupełniające się spojrzenia: jeden raport dotyczy doświadczenia bezpośrednich spotkań z naukowcami i naukowczyniami, drugi – udziału w projektach nauki obywatelskiej. Razem tworzą pełniejszy obraz tego, jak różne formy zaangażowania w naukę oddziałują na odbiorców.

Zebrane tu materiały pokazują, co w tych doświadczeniach ma znaczenie – jakie elementy budują zaufanie, co wpływa na sposób postrzegania naukowców i naukowczyń oraz jak zmienia się stosunek do nauki, gdy staje się ona czymś więcej niż tylko źródłem informacji.

Raporty traktujemy jako narzędzie wspólnej pracy – punkt odniesienia dla osób zajmujących się komunikacją naukową, edukacją i rozwijaniem działań, które wzmacniają relację między nauką a społeczeństwem.

Nauka ma głos. Jak spotkanie z naukowcem i naukowczynią wpływa na zaufanie do nauki?

Raport mówi o tym, co daje bezpośredni kontakt z naukowcem i jakie znaczenie kontakt ten ma dla odbiorców. Przyglądamy się temu, jak takie spotkania wpływają na zaufanie do nauki, sposób postrzegania naukowców i naukowczyń oraz odbiór samego procesu badawczego. Zebrane wnioski pomagają lepiej zrozumieć, które elementy spotkania rzeczywiście budują zaangażowanie odbiorców, co w takich doświadczeniach naprawdę się sprawdza  i dlaczego ma znaczenie.

Pobierz raport (plik pdf)

Nauka ma wpływ na rozwój społeczeństwa – pozwala nam lepiej rozumieć świat i zjawiska w nim zachodzące. Jest gruntem, na którym rozwijamy technologie – tworzymy nowe, ułatwiające nam życie narzędzia i rozwiązania. Ma również kluczowe znaczenie w kształtowaniu społecznej edukacji. Jest fundamentem programów edukacyjnych rozwijających krytyczne myślenie, umiejętności rozwiązywania problemów i analizy. To także podstawa wychowywania kolejnych pokoleń, które będą w stanie radzić sobie z wyzwaniami przyszłości.

Badania społeczne pokazują, że nie każdy ufa nauce, a także naukowcom, choć to zawód zaufania publicznego. Poziom zaufania do nauki różni się w zależności od kraju, a więc istotne jest podejście lokalne i kontekstualne w jej komunikowaniu.

Współczesna komunikacja naukowa zmaga się ze skomplikowanym językiem i przesytem informacyjnym. Brak też mechanizmów, które sprawiałyby, że byłaby ona traktowana jak pełnoprawna część pracy badawczej. Widzimy potrzebę budowania relacji między społeczeństwem i ludźmi nauki – opartych na zaufaniu i dialogu. To warunek niezbędny, aby móc skutecznie komunikować naukę.

Z badań wynika, że jeśli chcemy, aby skojarzenia z nauką były pozytywne, a obywatele nauce ufali, komunikacja naukowa nie może dłużej opierać się tylko na jednostronnym przekazie w mediach tradycyjnych. Potrzebne są nowe rozwiązania, m.in. stała obecność w nowych mediach. Badania wskazują też, że największy wpływ na zaufanie i ciekawość naukową mają formaty cechujące się najwyższą interaktywnością. Dlatego naukę należy intensywnie komunikować w mediach społecznościowych, a działanie komunikacyjne – uzupełnić o partycypacyjne metody przekazu.

W projekcie „Nauka ma głos” umożliwiamy kontakt z naukowcami i naukowczyniami. To jeden ze skutecznych sposobów budowania zaufania do metod i rezultatów ich pracy. Publiczność ma okazję:

• spotkać się z badaczami i badaczkami i porozmawiać o ich pracy naukowej,
• uczestniczyć w prawdziwych badaniach naukowych (nauka obywatelska).