Home
Explore
Special projects
Lates 18+Discover Samsung

: 18+
: Sprawdź regulamin udziału w Wieczorze dla dorosłych (plik pdf)

Discover Samsung

Lates 18+

After the usual visiting hours Copernicus is open at night for adults only. Every evening is a special event. Each has a different main theme. All of them offer entertainment, interesting programme and innovative approach to science. We have ideas suitable both for fans of humanities and exact sciences. Everything is close to real life and up-to-date. Apart from visiting our galleries, we offer additional activities: workshops, movie screenings, shows, games, lectures, meetings with experts, concerts and alcohol beverages.

Every evening consists of 10-30-minute interactive entertainment activities, happening simultaneously in different parts of the Centre.

Between the lines

Thursday, 23 April

How does language function in a world of abbreviations, quick reactions and headlines? Should the use of English words in speech be frowned upon? Can we still laugh with the 😃 emoji, or is it now just XD? Why is ‘k…a’ the most popular Polish word abroad? How does linguistic manipulation work, presenting content that aligns with the narrative and ‘supports the thesis’?

A full description of the Lates 18+, including the attractions, is available in Polish.

Chillout Zone

On the ground floor, from 6:45 PM to 10:00 PM, "Piwo z Chmielarni" (Beer from the Hop Farm) is available. This is an opportunity to try craft beer on tap. Each evening features a different, new selection of beers – always fresh and original, chosen from the current offerings of the best Polish microbreweries.

You can also visit the café located on the first floor.

Live Music

Throughout the evening, music will be provided by Kuba Kozak – a cultural animator, host, DJ, vocalist, and beekeeper.

In his DJ role, he plays with conventions, organizing the musical backdrop for numerous events, including parties at Mokotów's DZiK and Balkan Potupajki.

"Lates 18+. Discover SAMSUNG" are organized in collaboration with Samsung – the strategic partner of the Copernicus Science Centre.

Kolejka ludzi, kolorowe światło, człowiek na pierwszym planie ma założone dziwne gogle.

Kolorowe pomieszczenie ze stołami, pod sufitem wiszą kolorowe ledy, widać publiczność, która słucha prowadzącego.

Dwoje ludzi w ciemnym pomieszczeniu, jeden z mężczyzn jest pochylony nad stołem i przelewa coś do kolorowych zlewek.

Copernicus map

Ground floor
First floor

Baby lounge

Toilets

Planetarium

Tickets desks

Passage to Planetarium

Entrance

Exhibition The Future is Now

Robotics
Laboratory

Garden on the roof -
entrance

Cloakroom

Pokój medyczny

Entrance

Bistro

Tickets desks

Exhibition - entrance

Entrance

Toilets

FabLab

Cloakroom

Pokój medyczny

Gift shop

Toilets

Robotics Theatre

Temporary exhibition

Buzzz!

Exhibition Look: there’s the Earth!

Planetarium

Dom Theatre

Office

Conference Centre

Thinkatorium

Exhibition - The Experimental Zone

High Voltage Theatre

Toilets

Physics Laboratory

Biology Laboratory

Chemistry Laboratory

Cafeteria

Observation deck

Archiwum Wieczorów dla dorosłych

Każdy Wieczór to szczególne wydarzenie, dotyczące innego tematu. Gwarantujemy świetną zabawę, ciekawy program i niekonwencjonalne podejście do nauki. Każdy znajdzie coś dla siebie – zarówno humanista, jak i miłośnik nauk ścisłych

Lustra stanowią fascynujący interfejs między rzeczywistością fizyczną a subiektywną percepcją. Działając w ramach ścisłych praw optyki geometrycznej, potrafią wytwarzać głębokie złudzenia wizualne.

Z fizycznego punktu widzenia lustro to gładka powierzchnia, która odbija światło zgodnie z zasadą, że kąt padania równa się kątowi odbicia. Ludzki mózg interpretuje jednak promienie świetlne tak, jakby zawsze poruszały się po liniach prostych, co prowadzi do powstawania obrazu pozornego. Gdy patrzymy w układ dwóch luster ustawionych idealnie równolegle, powstaje obraz korytarza zdającego się ciągnąć w nieskończoność. Każde kolejne odbicie staje się obrazem poprzedniego, tworząc wizualną pętlę bez wyraźnego końca.

Choć zjawisko to jest fizycznie ograniczone stratami energii, silnie oddziałuje na ludzką wyobraźnię — niczym brama do światów równoległych, w których mogłaby istnieć nieskończona liczba kopii tej samej chwili. Lustro to nie magiczny portal, lecz gładka, odbijająca powierzchnia, która potrafi zamienić skończoną przestrzeń w iluzję nieskończonego wymiaru, ukazując, jak łatwo percepcja może różnić się od obiektywnej rzeczywistości.

Czym jest nieskończoność? Czy to tylko matematyczny symbol, czy może realna cecha naszego Wszechświata? Podczas tego wykładu przyjrzymy się pojęciu, które fascynuje uczonych od wieków. Zbadamy, jak matematycy ze zdumieniem odkryli, że nie ma jednej, lecz nieskończenie wiele nieskończoności. Zmierzymy się z pytaniem, czy Wszechświat jest faktycznie nieskończony w czasie i/lub przestrzeni. Zastanowimy się też, czy może istnieć nieskończenie wiele wszechświatów – i czy te wszystkie rozważania o nieskończoności(ach) to wciąż jeszcze nauka. Przyjdźcie i sprawdźcie, czy nieskończoność to tylko wygodne narzędzie w naszych równaniach, czy fundamentalny aspekt rzeczywistości, który wciąż wymyka się naszemu pełnemu zrozumieniu.

Dr Tomasz Miller – fizyk matematyczny, popularyzator nauki. Pracuje w Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie bada struktury geometryczne leżące na pograniczu ogólnej teorii względności i mechaniki kwantowej. Na YouTubie, na kanale „Copernicus” opowiada o fizyce, kosmologii i matematyce, m.in. w serii miniwykładów „Zacznijmy od zera”. Laureat nagrody Popularyzator Nauki (2024) w kategorii Naukowiec.

Historia neuronów lustrzanych zaczęła się od rutynowego eksperymentu w laboratorium Giacoma Rizzolattiego w Parmie. Badacze byli przekonani, że zepsuła się aparatura, bo według ówczesnej wiedzy to, co zaobserwowali, nie miało prawa się wydarzyć. To jedno niepasujące do teorii piknięcie aparatu zapoczątkowało ciąg odkryć, które w kolejnych latach zmieniły nasze myślenie o empatii, naśladowaniu, języku i o tym, jak bardzo nasze poznanie zakorzenione jest w ciele. Wraz z rosnącą sławą neuronów lustrzanych rosły też oczekiwania: miały wyjaśnić wszystko – od miłości po cywilizację – aż nauka musiała sama siebie zatrzymać i zapytać, czy właśnie nie zakochaliśmy się we własnej hipotezie. Teoria o roli neuronów lustrzanych stała się przykładem naukowego entuzjazmu balansującego na granicy nadinterpretacji. Historia ta nie jest tylko opowieścią o mózgu. To także opowieść o tym, że nauka nie rozwija się liniowo – mówi o tym, jak rodzą się przełomy, jak media tworzą hype (z angielskiego: ekscytacja, szum wokół czegoś), jak idee dojrzewają w sporze i dlaczego prawdziwe odkrycia niemal nigdy nie są tak proste, jak byśmy chcieli.

Dr Paweł M. Boguszewski – neuronaukowiec, kierownik Pracowni Metod Behawioralnych w Instytucie Nenckiego Polskiej Akademii Nauk. Zajmuje się badaniami behawioralnymi w modelach wykorzystywanych w naukach podstawowych i biomedycznych. Jego zainteresowania obejmują mechanizmy zachowań afektywnych i eksploracyjnych wraz z procesami zachodzącymi w mózgu na poziomie neuronów oraz automatyzacją procesów analizy danych. Studiował biologię na Uniwersytecie Warszawskim, tytuł doktora uzyskał w Instytucie Nenckiego PAN, staż podoktorski odbył na Uniwersytecie Yale w Stanach Zjednoczonych. Prywatnie pasjonat programowania, żeglarstwa i popularyzacji nauki.

Dowiedzcie się, jak działa ludzkie oko i w jaki sposób bodźce świetlne są przetwarzane w świadome wrażenia wzrokowe. Podczas prezentacji omówimy budowę i fizjologię narządu wzroku, kolejne etapy procesu widzenia oraz różnice między samym widzeniem a percepcją. Poznacie także mechanizmy powstawania złudzeń optycznych i rolę świadomości, doświadczenia oraz uwagi w interpretacji obrazu świata.

Andrzej Piotrowski – mgr inż. podstawowych problemów techniki (Politechnika Warszawska), optometrysta z kompetencjami klinicznymi (Pennsylvania College of Optometry), Eye Care Expert w Vision Express. Współtwórca standardu badania refrakcji zatwierdzonego przez PTO. Były wykładowca akademicki w Katedrze Optyki i Optometrii Społecznej Akademii Nauk w Łodzi, współautor podręcznika „Podstawy okulistyki dla studentów medycyny i lekarzy rodzinnych” oraz autor licznych publikacji z zakresu optyki, optometrii i okulistyki.

Codziennie przeglądamy się w różnych lustrach i za każdym razem chcemy wyglądać jak najlepiej. Tego wieczoru spojrzymy na swoje odbicia inaczej, z przymrużeniem oka – w krzywym zwierciadle.

Zapraszamy na spektakl improwizowany, w którym logika załamuje się niczym odbite światło, ustępując miejsca kreatywnemu szaleństwu. „Coś tu nie gra” paradoksalnie zagra: bez scenariusza, bez cenzury i bez kompromisów. Wszystko wydarzy się tu i teraz.

To spektakl dla widzów, którzy lubią niespodzianki, cenią inteligentny humor i są gotowi spojrzeć na siebie w krzywym, ale niezwykle szczerym zwierciadle komedii improwizowanej.

Parsque du hehe to warszawska grupa improwizacji teatralnej. Tworzy komediowe spektakle bez scenariusza, inspirowane sugestiami publiczności. Agnieszka Purc, Jan Purc, Ewa Senk i Kasia Szymańska to improwizatorzy z wieloletnim doświadczeniem, zdobytym na scenach polskich i zagranicznych. W stolicy można ich zobaczyć m.in. w Klubie Komediowym i Resorcie Komedii.

Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że w lustrach mieszka specjalna odmiana Vicewersów […] Czy zastanawialiście się przez chwilę, co się odbija w lustrze, które stoi naprzeciw lustra? Oczywiście to lustro, które stoi naprzeciw lustra i nawzajem. Ale […] po pewnym czasie któreś lustro […] [odbija coś], czego w tamtym drugim wcale nie ma (…) [– wtedy zaczynają się] między lustrami wzajemne wykrzywiania, które prowadzą właśnie do powstania Vicewersów (...).

Tego wieczoru w Koperniku spotkacie „żywe eksponaty” – mimów, którzy bawią się odbiciem i ruchem. Przyjdźcie i odkryjcie, co kryje się po drugiej stronie lustra!

Maciej Jan Kraśniewski – mim w Polskiej Operze Królewskiej. Śpiewający mim w Musicalu improwizowanym. Student 10. roku Uniwersytetu Ojcostwa.

Piotr Michalczuk – aktor popularyzujący naukę, muzyk. Specjalista od kulturalnych zadań specjalnych.

Kogo widzisz w lustrze? Kto patrzy z lustra na Ciebie? Porozmawiajmy o tym, kim jesteśmy dla samych siebie, a kim dla tych, którzy przeglądają się w naszych oczach. Co przyjmujemy, a co odbijamy i jaki jest nasz obraz – i ten realny, i pozorny?

Zapraszamy do przestrzeni, w której można spokojnie usiąść, pomyśleć i spotkać się z drugim człowiekiem – bez pośpiechu i presji. Podczas otwartego, swobodnego spotkania poruszamy tematy zarówno lekkie, jak i poważne, niekiedy trudne do podjęcia w codziennych rozmowach. Poznajcie nieznajomych, którzy potrafią okazać zaskakującą bliskość. Posłuchajcie ich historii, podzielcie się własnymi – lub zachowajcie je tylko dla siebie. Tutaj nic nie trzeba, a wszystko można, byle z uważnością i wzajemnym szacunkiem.

Czy jako dzieci zastanawialiście się, jak powstają magiczne, symetryczne wzory w kalejdoskopie? Podczas tego pokazu prowadzący krok po kroku odkryje przed Wami tajemnice tej prostej, a jednocześnie fascynującej zabawki i wspólnie z Wami zbuduje prawdziwy kalejdoskop.

Instrument ten skonstruowany został w XIX wieku przez Davida Brewstera i początkowo służył jako narzędzie do projektowania wzorów, zanim stał się popularną zabawką.

Łukasz Bach – artysta sceniczny, edukator, animator, popularyzator nauki, przewodnik w Kampinoskim Parku Narodowym. Swoje pasje łączy, tworząc unikalne programy edukacyjne. Prowadzi pokazy i warsztaty naukowe. Znany ze swojej kreatywności i niekonwencjonalnych metod nauczania, które włączają doświadczenia sensoryczne i interaktywność.

Sposób odżywiania może być odbiciem przekonań o zdrowiu, ciele i własnej wartości. Elastyczne i spokojne podejście do codziennego odżywiania sprzyja stabilnej relacji z jedzeniem, a także masie ciała zgodnej z jej fizjologicznymi potrzebami – bez ciągłego „bycia na diecie”. Podczas spotkania przekonamy się, że to nie perfekcja, lecz realistyczna równowaga między wiedzą o odżywianiu, naszym dobrostanem psychicznym i rytmem codziennego życia przynosi najlepsze rezultaty w codziennych wyborach związanych z jedzeniem i zdrowiem.

Paula Nagel – ekspertka ds. żywienia w Medycznym Centrum Dietetyki i Edukacji Zdrowotnej Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego PZH-PIB w Warszawie. W swojej pracy skupia się na działaniach edukacyjnych na rzecz profilaktyki i promocji zdrowia. Na co dzień udziela bezpłatnych konsultacji żywieniowych w Centrum Dietetycznym Online.

Przyjdźcie porozmawiać albo po prostu pobyć z innymi. Zapraszamy do przestrzeni, w której można spokojnie usiąść, pomyśleć i spotkać się z drugim człowiekiem bez pośpiechu i presji. To otwarte, swobodne spotkanie, podczas którego dotykamy tematów zarówno lekkich, jak i poważnych. Takich, które czasem trudno poruszyć na co dzień. Poznajcie nieznajomych, którzy potrafią okazać zaskakującą bliskość. Posłuchajcie ich historii, podzielcie się własnymi – albo zachowajcie je dla siebie. Tutaj nic nie trzeba, a wszystko można, byle z uważnością i szacunkiem.

Pająki potrafią odtańczyć skomplikowany układ choreograficzny przed swoją wybranką. Muchówki z gatunku Rhamphomyia tarsata czarują partnerów zgrabnymi, owłosionymi nogami. Niektóre ślimaki podczas zalotów ranią się tzw. strzałkami miłosnymi, niejednokrotnie przebijając ciało partnera na wylot. Artemie i okrzemki łączą się w pary na całe życie. I to nierozerwalnie! Uniwersalne dążenie do połączenia i prokreacji może manifestować się w nieoczywistych formach. Podczas lutowego Wieczoru dla dorosłych poznamy niektóre z nich.

Zbadamy ewolucyjną siłę miłości, która przejawia się w spektakularnych i dziwacznych rytuałach godowych zwierząt. Przeniesiemy się także w czasie, by zbadać intymne dziedzictwo prehistorii. Dowiemy się, co nauka mówi o krzyżowaniu się neandertalczyków z Homo sapiens oraz jak te dawne, międzygatunkowe relacje ukształtowały współczesnego człowieka.

Spojrzymy także w gwiazdy, zastanawiając się nad fundamentalnym pytaniem, czy w bezkresnym kosmosie istnieje życie pozaziemskie.

Nasze zrozumienie tego jak człowiek współczesny zasiedlił Europę, Azję i Australię a w końcu obie Ameryki zmieniło się na przestrzeni ostatnich dwudziestu lat dzięki paleogenetyce. Prosta historia o podboju świata przez mądrzejszych i silniejszych rozumnych ludzi i wymarciu tych mniej rozumnych i gorzej dostosowanych (czytaj: neandertalczyków), najpierw zaczęła trzeszczeć, a na koniec legła w gruzach. Dziś powoli zaczynamy układać kolejne elementy tej niezwykle skomplikowanej układanki. To będzie opowieść o tym, co już wiemy, czego jeszcze nie wiemy i gdzie chcemy szukać odpowiedzi na pytania, które tylko częściowo potrafimy zadać, aby zrozumieć, dlaczego zostaliśmy na Ziemi sami.

Małgorzata Kot – archeolog. Fascynuje ją świat neandertalczyków oraz ich relacje z denisowianami i ludźmi współczesnymi. W ramach ERC Consolidator Grant INASIA prowadzi badania w Polsce oraz w zachodnim Tienszanie i Pamiro-Ałaju w Azji Centralnej. Swoje zainteresowania koncentruje na stanowiskach jaskiniowych, które kryją o wiele więcej ciekawych historii niż tylko tajemnice ostatnich neandertalczyków. Na co dzień wykłada na Wydziale Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego.

Zwierzęta fascynują nas i zaskakują na każdym kroku – nie inaczej jest w sferze miłosnej. Z ludzkiej perspektywy ich zachowania godowe bywają zupełnie niezrozumiałe, inne zaś są łudząco podobne do naszych. Podryw na taniec, dobrą furę, chatę, popisy wokalne i akrobatyczne oraz wręczanie podarunków – brzmi znajomo? Jak się okazuje, to nie tylko nasza domena. Po udanym flircie nadchodzi czas na skonsumowanie związku i dochowanie się potomstwa. Sam akt współżycia w wielu przypadkach bywa bardzo zaskakujący. Zwłaszcza że czasami kończy się śmiercią samca. W świecie przyrody nie zawsze jest oczywiste, kto jest samcem a kto samicą i weryfikuje to właśnie moment zbliżenia.

Bartosz Popczyński – edukator i leśnik prowadzący zajęcia przyrodnicze z dziećmi, młodzieżą, dorosłymi i seniorami. Autor książki o warszawskich lasach. Ukończył Wydział Leśny SGGW.

Tematy związane z pozaziemskimi cywilizacjami i ich poszukiwaniem (SETI) pojawiły się w przestrzeni naukowej na przełomie lat 50.i 60. ubiegłego wieku. Już wcześniej, bo już w latach 40., zaczęły pojawiać się doniesienia o obserwacjach dziwnych latających pojazdów, które nazwano UFO. Niejednokrotnie w takich opowieściach pojawiały się też załogi latających talerzy. W przestrzeni medialnej oraz popkulturowej oba wspomniane aspekty, tak bardzo od siebie różne, są traktowane jak jeden temat, związany z Obcymi. Dr. hab. Leszek Błaszkiewicz postara się wskazać różnice obu zagadnień, wspólnym mianownikiem czyniąc w pewnym sensie miłość, co pozwoli na nieco luźniejsze potraktowanie tematu i odwołanie się do tych rejonów kojarzonych z SETI i UFO, które mogą wywołać uśmiech.

dr hab. Leszek Błaszkiewicz – radioastronom, profesor w Centrum Diagnostyki Radiowej Środowiska Kosmicznego Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie (UWM). Oprócz pracy naukowej (bada wpływ jonosfery na propagację sygnałów radiowych od źródeł astrofizycznych) i wykładów, zajmuje mu popularyzowanie nauki, literatury SF i muzyki elektronicznej.

W wolnych chwilach pisuje felietony i artykuły popularnonaukowe, jest współtwórcą programu #PopScience w kanale Astrofaza na You Tube. Jako współpracownik radia RMF FM komentuje też bieżące sprawy związane z astronomią. Jego pasja do SF zaowocowała przygotowywanym aktualnie do druku zbiorem opowiadań.

By połączyć się w pary, owady kuszą wybranki skomplikowaną choreografią, ptaki odśpiewują unikatowe piosenki, a ryby rozdymki plamiste tworzą idealnie symetryczne mandale z piasku. W tym samym czasie ssaki z gatunku Homo sapiens instalują Tindera, by podbijać serca zdjęciem z filtrem i listą ulubionych piosenek.

Zapraszamy na komediowy spektakl o tym, jak ludzkie gody wyewoluowały do aplikacji randkowych – prawdziwej matrymonialnej dżungli, w której kciuk może zadecydować o przetrwaniu gatunku.

Parsque du hehe to warszawska grupa improwizacji teatralnej. Tworzy komediowe spektakle bez scenariusza, inspirowane sugestiami publiczności. Agnieszka Purc, Jan Purc, Ewa Senk i Kasia Szymańska to improwizatorzy z wieloletnim doświadczeniem, które zdobywali na scenach polskich i zagranicznych. W stolicy można ich zobaczyć m.in. w Klubie Komediowym i Resorcie Komedii.

W przestrzeni SEXEDPL porozmawiacie o kreatywności w łóżku – bez wstydu, za to z ciekawością i lekkością. Zobaczycie różne gadżety erotyczne oraz zwykłe przedmioty, które użyte z wyobraźnią i uważnością, mogą stać się częścią gry wstępnej. Bo kreatywność to odkrywanie zmysłów, zabawa temperaturą, fakturą, napięciem i komunikacją. Będzie można także porozmawiać z seksuolożkami o przyjemności, bliskości i zgodzie. O tym, jak kochać się radośnie, twórczo i bezpiecznie.

Fundacja SEXEDPL – multimedialna platforma, która zapewnia młodym ludziom, rodzicom i dorosłym kompleksową, dostosowaną do wieku edukację w zakresie praw człowieka, równości płci, relacji, reprodukcji. Informuje o ryzykach związanych z życiem seksualnym, prezentując równolegle seks i seksualność w sposób pozytywny, podkreślając wartości takie jak wzajemny szacunek, inkluzywność, równość, empatia i odpowiedzialność.

Zapraszamy Was do obejrzenia procesu tworzenia sztuki rodzącej się tu i teraz. W trakcie Wieczoru ludzkie ciało stanie się kanwą dla abstrakcyjnej kompozycji inspirowanej motywami wydarzenia. Obserwujcie z bliska, jak precyzyjne „dotknięcia koloru” zmieniają modelkę w ruchomy obraz, nasycony emocjonalną energią i głębią barw.

Eugenia Duhinova aka Greenbodyart – artystka face & body art, charakteryzatorka, graficzka komputerowa. Laureatka TOP-10 najlepszych artystów charakteryzacji w Ukrainie (NYX Face Awards). Od 2012 roku zaciera granicę między rzeczywistością a bajką, tworząc unikalne postacie na wydarzenia tematyczne.

Co dzieje się w Twojej głowie, gdy zakochujesz się albo z kimś kłócisz? Wypełnij krótki kwestionariusz dotyczący stylu przywiązania i sposobów komunikacji w relacjach. Na miejscu możesz skonsultować wynik z członkiniami Koła i zapytać, co o Twoich relacyjnych strategiach mówi współczesna psychologia.

Koło Naukowe „NeuroPsyche” Uniwersytetu SWPS – zrzeszenie studentów zainteresowanych neurokognitywistyką, czyli nauką o funkcjonowaniu mózgu i wszelkich mechanizmach psychologicznych. Organizuje wykłady otwarte i warsztaty oraz „Dni Mózgu” – jedną z największych konferencji naukowych o mózgu w Polsce. Celem członków zrzeszenia jest popularyzowanie nauki i dzielenie się swoją pasją z innymi.

O miłości można rozmawiać i rozmawiać... Co to znaczy kochać? Jak okazać, że kochamy? Po czym poznać, że jesteśmy kochani? A może nie ma tu nic do pokazywania i wszystko trzeba wyrazić słowami? Porozmawiamy o miłości we wszystkich jej odcieniach i objawach na wszystkich etapach życia, bo przecież Walentynki mogą świętować nie tylko zakochani nastolatkowie!

Co może powiedzieć szkielet o swoim właścicielu? Na podstawie kości można dość precyzyjnie ustalić płeć, wiek, wzrost osoby. Kształt czaszki pozwala odtworzyć ogólny zarys twarzy, oczodoły sugerują kształt i osadzenie oczu, otwór nosowy i otaczające go kości pomagają zrekonstruować kształt nosa, a uzębienie i szczęka – wygląd ust i profil twarzy.

Za pierwszą naukową rekonstrukcję uznaje się pracę Wilhelma Hisa starszego, który w 1895 r. zaprezentował twarz Jana Sebastiana Bacha. Współcześnie odtwarzanie wyglądu na podstawie szkieletu to połączenie anatomii, antropologii, medycyny sądowej i modelowania 3D. Na czaszce zaznacza się tzw. punkty grubości tkanek miękkich i na tej podstawie „nakłada się” cyfrowo mięśnie i skórę. Dzięki tej metodzie dowiedzieliśmy się, jak mogli wyglądać faraonowie, angielski król Ryszard III, a także Mikołaj Kopernik. O tej ostatniej rekonstrukcji będziemy rozmawiać podczas marcowego Wieczoru dla dorosłych. Przyjrzymy się także zagadkowej „Wampirce z Pnia” – kobiecie żyjącej w XVII w., która została pochowana w osobliwy sposób, zgodny z rytuałami antywampirycznymi.

Przeniesiemy się również miliony lat wstecz, by podziwiać świeżo odkryty w Polsce szkielet Mastodonzaura – potężnego prehistorycznego płaza, którego rekonstrukcja odbywa się w naszej pracowni paleontologicznej. To unikalne odkrycie udowadnia, że ziemia pod naszymi stopami jest najtrwalszym archiwum (pre)historii.

Zapraszamy w interdyscyplinarną podróż, która pozwoli zrozumieć, jak z fragmentów kości i nici genów naukowcy budują rzetelny obraz minionych światów.

Sekcja bestii z Miedar. O największym płazie półkuli północnej, którego kły nie mieściły się w paszczy. (wykład)

Mastodonzaury żyły ok. 240 milionów lat temu i były jednymi z największych płazów w historii Ziemi – osiągały nawet około 6 metrów długości. Występowały w płytkich wodach i polowały z zasadzki na ryby oraz inne zwierzęta. W Miedarach na Śląsku paleontolodzy znaleźli prawie cały szkielet największego znanego osobnika. Teraz – w ramach projektu „Nauka ma głos” – naukowcy i wolontariusze wydobywają ze skały jego kości w naszej pracowni paleontologicznej. W pracach wzięło już udział ponad 1200 osób! To przykład tzw. nauki obywatelskiej – działań naukowych, w których każdy może uczestniczyć niezależnie od wieku czy wykształcenia.

Dlaczego mastodonzaur był taki niezwykły? Na co polował i przed kim uciekał? Opowie o tym dr hab. Tomasz Sulej.

Dr hab. Tomasz Sulej – paleontolog związany z Instytutem Paleobiologii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Specjalizuje się w badaniach ewolucji triasowych kręgowców. Prowadził i współorganizował liczne badania terenowe oraz wykopaliska paleontologiczne w Polsce (m.in. w Krasiejowie, Lisowicach, Porębie i Zawierciu) oraz wyprawy naukowe do Rosji, Tunezji, Grenlandii czy Peru. Jest inicjatorem Studenckich Obozów Poszukiwawczych oraz twórcą Klubu Młodego Paleontologa działającego przy Muzeum Ewolucji Instytutu Paleobiologii PAN, którego był kierownikiem w latach 2011–2019. Popularyzuje naukę jako wykładowca Uniwersytetów Dziecięcych i autor książek popularnonaukowych. Członek Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki oraz Rady Upowszechniania Nauki przy Prezesie PAN w latach 2019–2025.

Genetyczne śledztwo: w poszukiwaniu grobu Mikołaja Kopernika (wykład)
Czy po niemal 500 latach można ustalić tożsamość człowieka na podstawie kilku kości i… włosów znalezionych w starej książce? Podczas wykładu poznacie historię naukowego śledztwa, w którym genetyka, archeologia i historia połączyły siły, aby rozwiązać jedną z największych zagadek polskiej nauki – odnalezienie grobu Mikołaja Kopernika. Dzięki analizie DNA udało się porównać materiał genetyczny ze szczątków znalezionych w katedrze we Fromborku z włosami pozostawionymi w książce należącej do astronoma, co pozwoliło potwierdzić z dużym prawdopodobieństwem jego tożsamość.

Prof. dr hab. Wiesław Bogdanowicz – zoolog i genetyk związany zawodowo z Muzeum i Instytutem Zoologii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Zajmuje się badaniami ewolucji i różnorodności ssaków, a także zastosowaniem metod genetycznych w badaniach biologicznych i historycznych. Jest współautorem przełomowych badań opublikowanych w PNAS, które doprowadziły do genetycznej identyfikacji szczątków Mikołaja Kopernika.

Wizje z Jurassic Park okiem paleontologa (wykład)
Skonfrontujcie filmowe wyobrażenia o świecie dinozaurów z aktualną wiedzą paleontologiczną. Przyjrzycie się dokładnie prehistorycznym gadom znanym z serii Jurassic Park i Jurassic World, takim jak słynny Tyrannosaurus rex, szybki Velociraptor czy gigantyczne morskie drapieżniki jak Mosasaurus.

Dr Daniel Tyborowski zdradzi Wam, które elementy filmowych wizji są zgodne z ustaleniami naukowców, a które wynikają raczej z potrzeb widowiskowej narracji niż z faktów paleontologicznych. Czy dinozaury rzeczywiście wyglądały tak jak w filmach? Czy były pokryte piórami? Jak naprawdę polowały i jak funkcjonowały w swoich ekosystemach?

Wykład będzie okazją, by zajrzeć „za kulisy” nauki o prehistorycznym życiu i zobaczyć, jak paleontolodzy odczytują informacje zapisane w skamieniałościach, rekonstruując wygląd, zachowanie i środowisko życia zwierząt sprzed milionów lat. To spotkanie pokaże, gdzie kończy się hollywoodzka fantazja, a zaczyna fascynująca rzeczywistość naukowa.

Dr Daniel Tyborowski – paleontolog, pracownik naukowy i wykładowca na Wydziale Geologii UW. Zajmuje się ewolucją i paleoekologią kręgowców morskich ery mezozoicznej i kenozoicznej – od rekinów i ryb promieniopłetwych, przez ichtiozaury i mozazaury, na waleniach kończąc. Prowadzi nowatorskie badania nad paleobiologią funkcjonalną i biomineralizacją uzębienia drapieżnych kręgowców z minionych epok geologicznych.

Zosia – Wampirka z Pnia. Jak badania naukowe ożywiają historię
W 2022 roku media obiegła wiadomość o odkryciu „wampirzycy z Pnia” – kobiety pochowanej z sierpem na szyi i kłódką na palcu. Pojawiło się pytanie, kim była osoba pogrzebana w tak drastyczny i przerażający sposób. O nietypowym znalezisku, emocjach i międzynarodowych badaniach, dzięki którym powstała pełna, rzeczywista rekonstrukcja, opowiedzą dr hab. Dariusz Poliński i Magdalena Zagrodzka. Na koniec spojrzycie w oczy żyjącej w XVII wieku Zosi z Pnia.

Dr hab. Dariusz Poliński, prof. UMK – archeolog z Katedry Średniowiecza i Czasów Nowożytnych, kierownik badań archeologicznych w Pniu i Projektu Pień. Zajmuje się archeologią historyczną, w szczególności późnym średniowieczem i nowożytnością. W kręgu jego zainteresowań badawczych znajduje się problematyka dotycząca zakonu krzyżackiego, wytwórczości garncarskiej oraz nowożytny obrządek pogrzebowy. Jest odkrywcą atypowego grobu Zosi z sierpem i kłódką oraz innych atypowych grobów.

Magdalena Zagrodzka – prezes TSE „Ewolucja”, członek zespołu Projektu Pień, od 2022 roku uczestnicząca w badaniach archeologicznych w Pniu. Jej zainteresowania to zwyczaje pogrzebowe w XVI i XVII wieku. W ramach Projektu jest odpowiedzialna za popularyzację, kontakty z badaczami i logistykę.

Forma pierwotna. Paleolityczna ceramika współcześnie
Artystka zaprezentuje jedną z najstarszych technik ceramicznych – lepienie z wałeczków gliny, metodę znaną już od paleolitu, opartą na bezpośrednim, intuicyjnym kontakcie dłoni z materią. Z kolejnych pasm gliny, nakładanych i wygładzanych, stopniowo wyłania się forma naczynia lub rzeźbiarskiego obiektu.

Podczas Wieczoru będzie można prześledzić na żywo cały proces twórczy – od pierwszego wałeczka po zamknięcie bryły. Wybrane prace wzbogacone zostaną o dosłowny ślad pradawnego życia i materii w postaci odłamków i drobin skalnych powstałych podczas preparacji prehistorycznego płaza – mastodonzaura.

Zaprezentowane zostaną również gotowe obiekty wykonane tą techniką i wypalone w ziemnym palenisku drewnem. Ten pierwotny sposób pracy z gliną i ogniem pozwala uzyskać niepowtarzalne efekty barwne oraz fakturalne, łącząc współczesną praktykę artystyczną z najdawniejszymi tradycjami rzemiosła.

Anna Milczanowska (NULA) tworzy obiekty ceramiczne o surowej, organicznej estetyce, koncentrując się na relacji materii, czasu i procesów naturalnych. Jej prace balansują między rzeźbą a artefaktem, przywołując skojarzenia z archeologią i pamięcią ziemi. Swoje realizacje prezentowała w przestrzeniach wystawienniczych oraz podczas wydarzeń artystycznych i projektowych w Polsce i za granicą, m.in. w Mediolanie i Nowym Jorku.

Co mówią kości? Określanie płci, wieku oraz stresu fizjologicznego na materiale szkieletowym
Czy kości mogą opowiedzieć historię człowieka? Okazuje się, że tak – i to zaskakująco szczegółową. Na warsztatach Koła Naukowego Kryminalistyki UW odkryjecie, jakie informacje z ludzkich szczątków kostnych są w stanie odczytać antropolodzy sądowi.

Podczas spotkania poznacie podstawy pracy antropologa. Dowiecie się, w jaki sposób specjaliści określają płeć i wiek osoby na podstawie budowy szkieletu oraz jak na materiale kostnym odczytuje się ślady stresu fizjologicznego, czyli biologicznych śladów chorób, niedożywienia czy przeciążeń fizycznych, których doświadczył człowiek za życia.

Koło Naukowe Kryminalistyki przy Centrum Nauk Sądowych Uniwersytetu Warszawskiego to niezależna organizacja studencka zrzeszająca pasjonatów, którzy poszerzają wiedzę w różnych dziedzinach nauki wchodzących w skład kryminalistyki. Głównym zadaniem Koła jest tworzenie przestrzeni dla studentów, którzy chcą rozwijać swoje zainteresowania, zdobywać praktyczne doświadczenie i realizować własne pomysły badawcze. Celem koła jest łączenie wiedzy teoretycznej z praktyką oraz tworzenie środowiska, w którym każdy może spróbować swoich sił w pracy zespołowej i projektowej.

Pracownia paleontologiczna – dotknij prehistorii
Zastanawialiście się kiedyś, co dzieje się z kośćmi po tym, jak zostaną wyciągnięte z ziemi? Podczas Wieczoru dla dorosłych otwieramy drzwi do miejsca, które na co dzień jest królestwem precyzji, cierpliwości i pyłu sprzed milionów lat.

Czeka Was spotkanie z gigantem bez głowy – 2,5 m okazem mastodonzaura, który rządził mokradłami w czasach, gdy pierwsze dinozaury dopiero raczkowały. Zobaczycie postępy prac preparacyjnych i porozmawiacie ekspertami, którzy wspólnie z wolontariuszami, milimetr po milimetrze, uwalniają skamieniałości ze skał. Dowiecie się, jak odróżnić kość od zwykłego kamienia i dlaczego czasem używa się do tego szczoteczki do zębów.

Nasi eksperci: paleontolog dr Wojciech Pawlak i preparatorka Tetiana Kozyk. Po wykładzie do zespołu dołączy także dr hab. Tomasz Sulej. Regularnie organizują wykopaliska. Chętnie podzielą się historiami o tym, jak wygląda poszukiwanie stanowisk paleontologicznych i co czuje badacz, gdy spod warstwy osadu wyłania się fragment kości.

ROZMOWY OFF-LINE: szkielet w szafie
Wysłuchaliście wykładu? Obejrzeliście spektakl?

Chodźcie porozmawiać o Waszych wrażeniach i o innych sprawach związanych z dzisiejszym Wieczorem! Tutaj słuchamy siebie samych i siebie nawzajem. Nie ma gotowych odpowiedzi – jest przestrzeń do myślenia, rozmowy, refleksji.

Zagłosujcie na zdania, z którymi się zgadzacie, wylosujcie kartę rozmowy i porozmawiajcie z kimś o niej albo potraktujcie ją jako pytanie do autorefleksji. Zacznijcie od pytań z pudełka albo podzielcie się wrażeniami z dzisiejszego Wieczoru.

W marcu będziemy rozmawiać o paleontologii, czyli nauce o tym, co pozostało z dalekiej przeszłości. Zaproponujemy Wam tematy związane ze wspomnieniami, nostalgią, sentymentami i o tym, co z nich wynika.

2024

Cykuta, rycyna, cyjanek, jad kiełbasiany. Trucizny są stare jak świat! Choć nasi przodkowie wykorzystywali je głównie do niecnych celów, toksyny zawarte w jadach zwierząt i trujących roślinach mogą nie tylko zabierać, ale także ratować życie.

Dzięki postępowi technologii naukowcy precyzyjnie badają te niezwykłe substancje i tworzą nowe leki. Substancje blokujące system nerwowy są wykorzystywane w środkach przeciwbólowych, a związki rozrzedzające krew – w kardiologii. Dzięki pewnej jaszczurce (Heloderma suspectum) mamy preparaty wspomagające leczenie cukrzycy typu drugiego, a peptydy z jadu skorpiona azjatyckiego wykazują właściwości antynowotworowe i już wkrótce mogą wejść w skład leków.

Podczas wieczoru poznacie jadowite zwierzęta (węże, jaszczurki, pająki) mieszkające na naszej wystawie czasowej „Trucizny. Supermoce natury”, a także rośliny, o których opowiedzą zaproszeni eksperci.

Na świecie istnieje ok. 30 tysięcy gatunków roślin trujących, a w Polsce (na stanowiskach naturalnych) możemy spotkać ok. 350 gatunków. Wiele z nich wykorzystuje się w lecznictwie. Ze względu na zawartość związków silnie działających, stanowiących potencjalne zagrożenie dla życia lub zdrowia, używamy niewielkich, bezpiecznych ilości w postaci standaryzowanych leków.

Podczas wykładu poznacie rośliny trujące, które odegrały istotną rolę w tworzeniu historii świata. Niektóre z nich są aktualnie intensywnie badane i wkrótce mogą wesprzeć leczenie wielu chorób cywilizacyjnych oraz neurodegeneracyjnych.

Dr Iga Samól - doktor biochemii i biologii molekularnej roślin, certyfikowany zielarz – fitoterapeuta, naukowiec, wykładowca akademicki oraz popularyzator nauki w Polsce, Francji i Szwajcarii. Autorka wielu publikacji i recenzji w czołowych czasopismach naukowych. Prelegentka na zagranicznych konferencjach naukowych, autorka kursów i programów nauczania dla techników kursów zawodowych. Światem roślin zainteresowała się pod koniec studiów biotechnologicznych i rozwijała te zainteresowania przez kilkanaście lat w czołowych ośrodkach badawczych na świecie. Obecnie prowadzi autorskie przedmioty o ziołach leczniczych na Uniwersytecie Otwartym SGGW, w Instytucie Zielarstwa Polskiego i Terapii Naturalnych oraz na studiach podyplomowych wyższych uczelni, gdzie pracuje jako wykładowca.

Słynny muchomor sromotnikowy pomógł w wielu starożytnych zamachach. W Rzymie istniało nawet pojęcie „grzyba cesarskiego” – domniemanego bohatera pałacowych spisków (m.in. śmierci cesarza Klaudiusza). Muchomor czerwony był stosowany w rytuałach szamańskich w kulturach syberyjskich i nordyckich. W średniowiecznej Europie wierzono, że grzyby rosnące w „czarcich kręgach” mają magiczne właściwości i są związane z siłami nadprzyrodzonymi.

O toksycznych związkach występujących w owocnikach grzybów oraz ich niezwykłej roli w historii ludzkości – od narzędzia zbrodni i trucizn o śmiertelnym działaniu, po substancje wykorzystywane w rytuałach i obrzędach religijnych – opowie mykolog Sebastian Piskorski.

Sebastian Piskorski – mykolog, absolwent Uniwersytetu Łódzkiego. Prowadzi badania naukowe dotyczące biologii, ekologii i różnorodności grzybów nadrzewnych oraz mikroskopijnych grzybów pasożytniczych. Autor i współautor książek, m.in. „Parki Krajobrazowe ostoją różnorodności gatunkowej grzybów”, „Grzyby chronione Polski. Rozmieszczenie, zagrożenia, rekomendacje ochronne”. Członek Polskiego Towarzystwa Mykologicznego.

Czy można przekształcić człowieka w „żywego trupa”? Czym jest tajemniczy rzęsorek i dlaczego warto go znać? Na jakie trujące ryby powinniśmy uważać podczas egzotycznych podróży?

Jady i toksyny pełnią kluczową rolę w świecie zwierząt, pomagając im w obronie i zdobywaniu pożywienia. Ludzie od najdawniejszych czasów potrafili wykorzystywać te substancje do własnych celów – zarówno nikczemnych, jak i altruistycznych. Podczas wykładu odkryjecie fascynujący świat jadowitych zwierząt i ich niezwykłych toksyn.

Dr Milena Jankowska – elektrofizjolożka specjalizująca się w badaniu wpływu substancji naturalnego pochodzenia na układ nerwowy. Pracuje na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu, gdzie prowadzi eksperymenty, preparując neurony karaczanów amerykańskich. Studenci mają okazję spotkać ją na zajęciach z fizyki i biofizyki, gdzie dzieli się swoją pasją do neurofizjologii i nowoczesnych technik badawczych. Doświadczenie (i toksyny) zdobywała podczas wyjazdów do Brazylii i Północnej Karoliny. Jest autorką publikacji naukowych z zakresu neurofizjologii.

Co cię nie zabije… to cię nie zabije. Dlatego – póki żyw – przyjdź na spektakl improwizowany Wieczoru dla dorosłych i pośmiej się z nami. Będziemy się inspirować truciznami. Nie zabraknie takich klasyków jak cykuta czy rycyna oraz tych najgorszych z najgorszych – toksycznych relacji. Zapraszamy!

Parsque du hehe to warszawska grupa improwizacji teatralnej. Tworzy komediowe spektakle bez scenariusza, inspirowane sugestiami publiczności. Agnieszka Purc, Jan Purc, Ewa Senk i Kasia Szymańska to improwizatorzy z wieloletnim doświadczeniem, które zdobywali na scenach polskich i zagranicznych. W stolicy można ich zobaczyć m.in. w Klubie Komediowym i Resorcie Komedii.

Porozmawiamy o niewidocznych gołym okiem mikroorganizmach i toksynach, które mogą występować w żywności oraz o tym, jak unikać ich spożywania.

Justyna Malinowska - ekspertka Narodowego Centrum Edukacji Żywieniowej w Narodowym Instytucie Zdrowia Publicznego – Państwowym Zakładzie Higieny. Zajmuje się działalnością edukacyjną, naukową i pracuje z pacjentami w Centrum Dietetycznym Online. Pasjonatka nauki o zdrowiu i żywieniu, autorka publikacji naukowych i popularnonaukowych.

W trakcie wydarzenia eksperci z koła naukowego „Atlas” zaprezentują węże, ptaszniki, skorpiony oraz pluskwiaki – gatunki wzbudzające zainteresowanie zarówno miłośników przyrody, jak i osób ciekawych nieznanego. Opowiedzą o ich trybie życia, unikalnych cechach i środowisku, w którym żyją. Szczególną atrakcją będą pokazy dotyczące węży, podczas których naukowcy wyjaśnią m.in. różnice między samcami a samicami, najciekawsze zachowania tych gadów oraz zjawisko tzw. warunkowej jadowitości. Zapraszamy do odkrywania razem z nimi fascynującego świata egzotycznych zwierząt.

Koło Naukowe „Atlas” działa aktywnie i interdyscyplinarnie od czasów pandemii Covid-19. Zainteresowania jego członków obejmują zoologię (bezkręgowce, kręgowce, faunistyka, inwentaryzacje, bioróżnorodność, inwazyjne gatunki obce (IGO)) oraz terrarystykę, z naciskiem na hodowlę i prawidłowe utrzymanie zwierząt egzotycznych. Wyniki swoich badań prezentują na konferencjach krajowych i międzynarodowych, m.in. w Polsce, Hiszpanii i Czechach. Z zaangażowaniem prowadzą zajęcia edukacyjne dla szkół, inspirując młode pokolenia do poznawania świata przyrody. Niektórzy członkowie, mimo wczesnego etapu edukacji, mają już na swoim koncie pierwsze publikacje naukowe. Zespół łączy pasję z działaniami badawczymi, stale rozwijając swoje projekty i promując współpracę interdyscyplinarną.

Wystawa „Trucizny. Supermoce natury”

Choć przyzwyczailiśmy Was, że w Koperniku można dotykać niemal wszystkich eksponatów – tym razem zalecamy wyłącznie wnikliwą ich obserwację. Na naszej najnowszej wystawie czasowej znajdują się terraria z jadowitymi zwierzętami. Zobaczycie węże, skorpiony, pająki, żaby i inne stworzenia, których supermocą jest jad. Dowiecie się, jak się nim posługują i jakie mogą być tego konsekwencje. Nie wszystko co truje, zabija. Bywa, że także leczy. Dotąd przebadano pod kątem zastosowań medycznych około tysiąca toksyn zwierzęcych, a na rynek trafiły zawierające je leki. To kolejny powód, by spojrzeć na jadowite zwierzęta z sympatią oraz otoczyć je odpowiednią ochroną i troską. Chodźcie na wystawę i sprawdźcie, jakie supermoce kryje w sobie natura!

Podczas wydarzenia będziecie mogli porozmawiać z ekspertami – Isaakiem Benito Gomezem Gonzalesem i Davidem Warnerem, którzy na co dzień opiekują się nowymi mieszkańcami Kopernika. Z przyjemnością podzielą się z Wami ciekawostkami o jadowitych zwierzętach i ich niezwykłych zdolnościach. Rozmowa w języku angielskim lub hiszpańskim.

Mikroświat (warsztaty)

Przygotowując się do zimy zwierzęta zmieniają sierść, ocieplają swoje nory i przygotowują gawry, emigrują lub zapadają w sen zimowy. W trakcie aktywności „Mikroświat” będziecie mieli okazję zobaczyć czym różni się sierść niedźwiedzia brunatnego od sierści niedźwiedzia polarnego, jak do ochrony przed zimnem przystosowane są pióra ptaków i jak mogą się od siebie różnić nasiona poszczególnych gatunków roślin. Ponadto na chętnych czekają także ciekawe próbki pochodzące od mieszkańców naszej czasowej wystawy „Trucizny”: wylinki węży, liście trujących roślin oraz przykłady ich codziennego jadłospisu. Czy po zbadaniu ich pod mikroskopem uda Wam się odnaleźć je w również terrariach? Wspólnie zachwyćmy się feerią barw i znaczeń kryjących się pod szkiełkiem mikroskopowym odkrywając tajemnice roślin i zwierząt.

Co Ci jest kwiatuszku? (zajęcia w laboratorium)

Jak odporne są rośliny na trujące gazy obecne w powietrzu? Przekonajcie się sami, eksperymentując w laboratorium. Samodzielnie uzyskacie trujące gazy i sprawdzicie ich oddziaływanie na niektóre gatunki roślin.

Karolina Dolatowska-Żebrowska – technolożka chemiczna, zajmuje się działalnością edukacyjną i naukową, szczególnie w zakresie chemii żywności. Pasjonatka nauk o zdrowiu i żywieniu, autorka wielu publikacji naukowych i scenariuszy edukacyjnych. Współtworzy zespół programu Klub Młodego Odkrywcy (KMO) w Dziale Społeczności Uczących Się Pracowni Edukacji i Komunikacji Naukowej Centrum Nauki Kopernik. KMO to międzynarodowy program edukacyjny, który wspiera konstruktywistyczne podejście do nauczania, promuje wykorzystywanie metody badawczej do rozwijania krytycznego myślenia oraz partnerskie dążenie do rozwiązywania fascynujących zagadek natury.

Nie taki straszyk straszny (minizajęcia w laboratorium)

Zapraszamy na zajęcia w laboratorium, podczas których przyjrzycie się bliżej nietypowemu przedstawicielowi owadów – straszykowi diabelskiemu, który zaskakuje swoimi strategiami przetrwania. Skąd wzięła się jego nazwa – czy straszyk rzeczywiście straszy? Jak daleko potrafi posunąć się ewolucja, aby zapewnić bezbronnym organizmom obronę i przeżycie w świecie pełnym drapieżników? Czy to możliwe, że istnieją zwierzęta, które do rozmnażania nie potrzebują partnera? Potraficie wyobrazić sobie stworzenie tak wybredne, że woli głodować, niż zjeść coś, co nie spełnia jego standardów? Jeśli zastanawia Was, jak i dlaczego straszyki diabelskie podejmują takie decyzje, koniecznie przyjdźcie na nasze zajęcia!

Odpowiedzi na te i więcej pytań znajdziecie w laboratorium B podczas najbliższego Wieczoru dla dorosłych. W trakcie zajęć będziecie mieli okazję nie tylko obserwować straszyki diabelskie, ale też nawiązać z nimi bezpośredni kontakt – jeżeli się odważycie! To wyjątkowa szansa, by poznać je z zupełnie nowej perspektywy!

Leki z natury (stacje doświadczalne w laboratorium)

Co dzisiejsza medycyna i farmakologia zawdzięczają naturze? Gdzie szukać początków farmakoterapii? W laboratorium odkryjecie leczniczy potencjał roślin, znany już naszym przodkom. Przekonacie się, jak wiele nowoczesnych leków powstało dzięki niepozornym roślinom. Samodzielnie wykryjecie zawarte w nich cenne substancje i zobaczycie spektakularne efekty – zmiany barw, bioluminescencję i wytrącanie osadów, które świadczą o obecności związków leczniczych.

Miłość jest natchnieniem artystów, a także zagadką naukową, którą próbują rozwiązać psychiatrzy, biolodzy, chemicy czy filozofowie. O tym, czy ktoś jest dla nas atrakcyjny, decyduje wiele czynników psychicznych, społecznych i kulturowych. Aby między dwojgiem ludzi zaiskrzyło, musi również zadziałać w odpowiedniej kolejności cały system wewnętrznych procesów biochemicznych. U zakochanych uwalniane są hormony i neuroprzekaźniki – oksytocyna, dopamina i serotonina, często nazywane hormonami szczęścia. Stan ten przemija jednak po kilku tygodniach, a przecież miłość może trwać długie lata! Jak to się dzieje? Podczas lutowego Wieczoru spojrzymy na miłość z wielu perspektyw, nie odzierając jej jednak z romantyczności. Porozmawiamy o „zakochanym mózgu”, afrodyzjakach i aplikacjach randkowych. Zajrzymy także do raportu „Zrozumieć męskość. Rzeczywistość polskiego mężczyzny”, a o swoich związkach opowiedzą pary z różnych krajów.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 19.15 (35 min)
Języki: polski, PJM
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Któż się nie zakochał, choćby raz w życiu? Niezliczeni artyści opiewają wzniosłe porywy serca od zarania dziejów! Tymczasem racjonalni naukowcy porównują ten stan do… grypy skrzyżowanej z depresją. Podczas wykładu dr hab. Robert Musioł opowie Wam, czym jest miłość z perspektywy empirycznej. Co jest jej głównym organem? Jakim przemianom chemicznym w naszym organizmie zawdzięczamy to przemożne uczucie? Skąd się bierze płeć i po co jest nam w ogóle potrzebna? Bezwstydnie zajrzycie do zakochanego mózgu i poszukacie odpowiedzi na wszystkie pytania, których nie macie odwagi zadać.

Dr hab. Robert Musioł – chemik, dyrektor Instytutu Chemii na Wydziale Nauk Ścisłych i Technicznych Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Jego zainteresowania naukowe koncentrują się na badaniu mechanizmów działania potencjalnych leków przeciwnowotworowych oraz przeciwmikrobiologicznych. Współautor ponad 120 publikacji naukowych oraz 40 patentów, w tym trzech wdrożeń. Jego prace były cytowane ponad 4000 razy zapewniając mu miejsce w „Top 2%” naukowców o największym wpływie na światową naukę Uniwersytetu Stanforda. Jest seniorem rady naukowej czasopisma Scientific Reports. Był promotorem 5 rozpraw doktorskich.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 20.15 (35 min)
Języki: polski, PJM

Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia) Czy aplikacje randkowe to rewolucyjne narzędzie budowania relacji, czy raczej mechanizm prowadzący do zmęczenia i rozczarowania? Opierając się na wynikach badań własnych, literaturze oraz doświadczeniach osób poszukujących miłości online, dr Kamila Kacprzak-Wachniew opowie, jak aplikacje randkowe kształtują doświadczenia użytkowników – od początkowej ekscytacji po trudności wynikające z iluzji wyboru, ghostingu i niejednoznacznych intencji. Wykład będzie okazją nie tylko do zapoznania się z naukową analizą zjawiska, ale także do zastanowienia się nad tym, jak technologia zmienia nasze podejście do miłości i relacji.

Dr Kamila Kacprzak-Wachniew – adiunktka na Wydziale Pedagogiki Uniwersytetu Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy. Specjalizuje się w badaniach nad relacjami międzyludzkimi w kontekście cyfrowym. Jest autorką bloga „Naukowo Uczuciowo”, gdzie dzieli się wiedzą na temat randkowania online oraz pomaga w tworzeniu profili randkowych.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 21.15 (35 min)
Języki: polski, PJM
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Czego pragną, za czym tęsknią, czego się obawiają i o czym nie mówią polscy mężczyźni? Czy faktycznie żyjemy w czasach "kryzysu męskości"? Jakie trudności mogą spotkać chłopców, nastolatków i dorosłych mężczyzn podczas socjalizacji do roli płciowej? Na te pytania stara się odpowiedzieć ubiegłoroczne badanie "Zrozumieć męskość. Rzeczywistość polskiego mężczyzny", w którym udział wzięli panowie w wieku 18-69 lat. O wynikach opowie współautorka tego przedsięwzięcia – Kamila Raczyńska.

Kamila Raczyńska – pedagog, edukatorka seksualna, szkoleniowiec i trenerka kompetencji psychospołecznych. Od 20 lat zajmuje się kwestią szeroko rozumianego dobrostanu kobiet i mężczyzn i sposobami realizacji swojego pełnego potencjału. Współautorka dwóch książek o zdrowiu i seksualności.

Gdzie: Lektorium (parter)
Kiedy: 19.10, 19.40, 20.10, 20.40, 21.10 (20 min)
Język: polski
Liczba miejsc ograniczona: 60 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Aplikacje randkowe. Ocean możliwości, dzikie fale przygód, a czasem morze łez. Kto nie przeżył nigdy żenującej pierwszej randki, jednonocnej przygody, fatalnego zauroczenia w tajemniczym intelektualiście lub nadziei na tę jedyną miłość z internetu – ten nie wie, co to prawdziwa Tinder niespodzianka! Zapraszamy na spektakl komediowy o matrymonialnej dżungli.

Parsque du hehe to warszawska grupa improwizacji teatralnej. Tworzy komediowe spektakle bez scenariusza, inspirowane sugestiami publiczności. Agnieszka Purc, Jan Purc, Ewa Senk i Kasia Szymańska to improwizatorzy z wieloletnim doświadczeniem, które zdobywali na scenach polskich i zagranicznych. W stolicy można ich zobaczyć m.in. w Klubie Komediowym i Resorcie Komedii.

Gdzie: parter
Kiedy: 19.00–22.00

Zabawki i gadżety erotyczne są powszechnie dostępne. Rośnie także przekonanie, że w ich używaniu nie ma nic zdrożnego, a przyjemność seksualna to wartość sama w sobie. Gadżety wzbudzają zainteresowanie ludzi, którzy się kochają, pragną dać sobie nawzajem jak najwięcej rozkoszy i poszerzyć zakres swoich erotycznych doznań w ramach zdrowych, partnerskich relacji. Na stanowisko z Marią Wolkowyską zapraszamy wszystkich, którzy poszukują nowych wrażeń i chcieliby rozpocząć przygodę z własną seksualnością.

Gdzie: Kawiarnia (I piętro)
Kiedy: 19.00–22.00
Język: polski, angielski

W Polsce jest coraz więcej par o odmiennych korzeniach etnicznych, kulturowych czy wyznaniowych. Partnerów i partnerki dzieli kultura, język, narodowość, religia, ale łączy miłość. W trakcie Wieczoru macie możliwość kameralnej rozmowy z parami mieszanymi.

Spotkanie w konwencji „Żywej Biblioteki”.

Gdzie: Pomarańczowe krzesła (I piętro)
Kiedy: 19.00–22.00

Nie ma jednego przepisu na miłość, bo każde z uczuć ma wiele twarzy, odcieni i barw. Istnieje jednak składnik niezbędny, który stanowi podstawowy fundament solidnej relacji. Jest nim uczciwa i pełna szacunku komunikacja. Podczas Wieczoru członkowie Koła Naukowego Psychologii Bliskich Związków i Seksuologii USWPS pomogą Wam wrócić do korzeni i odkryć sekrety sztuki rozmowy z samym sobą i drugim człowiekiem. Jak szczerze opowiedzieć o swoich potrzebach w seksie? Co nas blokuje przed komunikowaniem swoich pragnień? Jak zauważyć i brać pod uwagę granice swoje i innych? Od czego zacząć?

Chcecie poznać siebie i odkryć własną skalę temperamentu seksualnego? Przyjdźcie na nasze stoisko i sprawdźcie, czego ważnego i ciekawego możecie się jeszcze dowiedzieć!

Koło Psychologii Bliskich Związków i Seksuologii – działa od 2022 roku na Uniwersytecie SWPS w Warszawie. Zrzesza miłośników psychologii bliskich związków i seksuologii. Jego misją jest edukowanie, rozwijanie i budowanie społeczności. Organizujemy spotkania i warsztaty z ekspertami oraz prowadzimy działalność edukacyjną w mediach społecznościowych.

Opiekunką Koła jest dr Olga Kamińska.

Instagram: @zwiazki.seksuologia.swps

Facebook: Koło Psychologii Bliskich Związków i Seksuologii SWPS Warszawa

Gdzie: Niebieskie krzesła (1 piętro)
Kiedy: 19.00–22.00

Przez żołądek do serca. Ile prawdy tkwi w tym powiedzeniu? Czy dbałość o posiłek to sposób wyrażenia miłości – do partnera czy partnerki, a także do samego siebie? Dlaczego wspólne spożywanie posiłków ma znaczenie w budowaniu bliskości?

Porozmawiajcie o tym z ekspertką. Paula Nagel opowie także o wpływie diety na poziom serotoniny i dopaminy w mózgu oraz o afrodyzjakach.

W DNA zapisana jest informacja nie tylko o tym, jak wyglądamy i jak funkcjonuje nasz organizm, ale też o tym, kim byli i skąd przybyli nasi przodkowie. Ponad 10 lat temu powstała archeogenomika – dziedzina zajmująca się badaniem historii gatunków w oparciu o analizę materiału genetycznego. Jeden z jej współtwórców – szwedzki ewolucjonista i genetyk Svante Pääbo został w 2022 roku wyróżniony Nagrodą Nobla.

Podczas marcowego Wieczoru dla dorosłych dowiecie się, co już odkryli archeogenomicy. Czy Słowianie żyli zawsze na terenie Polski? Skąd wiemy, że okolice Krakowa zamieszkiwali prehistoryczni kanibale? Poznacie także siedem pramatek Europy – Urszulę, Xenię, Katarzynę, Tarę, Veldę, Jaśminę oraz Helenę, od której pochodzi niemal połowa Polaków.

Inteligentne domy, długo znane wyłącznie z produkcji science fiction, stały się integralną częścią nowoczesnego stylu życia. Dziś już nikogo nie dziwi, że po wejściu do pomieszczenia światło samo się włącza, a woda w toalecie sama się spuszcza. I choć asystenci AI, witający nas po przekroczeniu progu, należą jeszcze do rzadkości, to tylko kwestia czasu.

Wciąż pojawiają się nowe, zaawansowane rozwiązania technologiczne, które mają na celu zwiększenie naszej wygody i bezpieczeństwa. Lodówki pomagają zarządzać domowymi zapasami żywności, kamery monitorują okolicę, czujniki termostatów pozwalają utrzymać optymalną temperaturę. Inteligentny dom oferuje niespotykany dotąd poziom automatyzacji i kontroli, a urządzenia coraz lepiej komunikują się ze sobą. Nasze domy stają się coraz bardziej opiekuńcze… i niezależne. Czy możemy im zaufać?

Wraz ze wzrostem popularności inteligentnych urządzeń domowych pojawiają się także obawy i wątpliwości dotyczące bezpiecznego korzystania z nowych rozwiązań. Dlatego tak ważne jest rozwijanie świadomości i kompetencji cyfrowych, by wraz z postępującym rozwojem technologii móc korzystać z jej dobrodziejstw w bezpieczny sposób.

Podczas kwietniowego Wieczoru zanurzmy się w świecie technologii „smart” i przyjrzyjmy się też alternatywnym koncepcjom domów przyszłości.

Rozwój sztucznej inteligencji wzbudza różnorodne emocje. Nauka pomaga je oswoić, zestawić fakty z mitami, a także znaleźć rozwiązania wielu problemów. Wieczory dla dorosłych to przestrzeń przyjaznego dialogu i indywidualnych kuluarowych rozmów, dotyczących obecnych i przyszłych wyzwań.

Skrajne sytuacje – jak na nie reagujemy? Jak radzimy sobie z trudnościami? Czym może być uwarunkowana skłonność do obniżonego nastroju czy nawet depresji? Jaki wpływ na nasze reakcje, zachowania i nastrój mają hormony i neuroprzekaźniki? Dlaczego niektórzy poszukują granicznych doznań? Skąd w ludziach pociąg do sportów ekstremalnych? Czy to tylko niemądre ryzykanctwo czy przejaw wyjątkowego w świecie przyrody, a typowego dla gatunku ludzkiego dążenia do przekraczania własnych granic?

Na te i inne pytania będziemy poszukiwać odpowiedzi w trakcie majowego Wieczoru dla Dorosłych pt. „Na krawędzi”. Razem z zaproszonymi ekspertami przyjrzymy się temu, jak działa ludzka psychika w rozmaitych sytuacjach.

Zapraszamy na pokaz mody sprzed wieków! Modele i modelki z Sudanu zaprezentują kreacje dostojników ze średniowiecznej Nubii. Dzięki unikalnemu połączeniu wiedzy archeologów, projektantek i badaczek na własne oczy będziecie podziwiać szaty ceremonialne królów, królewskich matek i biskupa, pieczołowicie odtworzone na podstawie malowideł z katedry w Faras, odkrytej przez polskich archeologów w latach 60. XX wieku.

Zespół badawczy Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu SWPS zbadał i odtworzył szaty nubijskich władców na podstawie malowideł. Stroje uszyto ręcznie z lnu, bawełny, wełny i jedwabiu dostępnych w tamtym czasie i miejscu. Wzory dekoracyjne zostały wyhaftowane lub nadrukowane na tkaninach, tak jak czyniono w średniowiecznej Nubii.

Archeologia rekonstrukcyjna wykorzystuje wiedzę o dawnych kulturach, rzemiosłach i materiałach, by inspirować współczesność. Celem prac było między innymi zbadanie roli ubioru jako narzędzia komunikującego pozycję społeczną i ekonomiczną. Prezentowane na modelach szaty są nie tylko eleganckie, ale też nasycone symbolami i emblematami władzy.

Stroje były już prezentowane w Luwrze i Bode-Museum w Berlinie, a teraz obejrzycie je podczas Wieczoru dla dorosłych. Czekają na Was także inne atrakcje dotyczące archeologii.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 19.15 (35 min)
Języki: polski, PJM
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

W średniowieczu południowym sąsiadem Egiptu były potężne królestwa, które w połowie VI wieku przyjęły chrześcijaństwo z rąk misjonarzy przybyłych z Konstantynopola. Ich kultura jest nam znana głównie dzięki wspaniałym malowidłom z katedry w Faras, przywiezionym do Warszawy dzięki wysiłkom polskich archeologów i konserwatorów. To niezwykłe odkrycie dało początek nauce, która do dziś jest domeną polskich badaczy i przybliża nam nieznane dzieje Afryki.

O tym, jak to się stało, że Polacy wyruszyli do Sudanu, i jak niezwykłe świadectwa przeszłości tam odkrywają, dowiemy się, aby zrozumieć, dlaczego tak wspaniałe stroje nosili niegdyś tamtejsi dostojnicy.

Dr hab. Dobrochna Zielińska – archeolożka z Wydziału Archeologii Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się odtwarzaniem kultury średniowiecznych królestw Nubii poprzez badanie ich sztuki. Do wybuchu wojny w Sudanie co roku jeździła na wykopaliska w Starej Dongoli, Banganarti, a ostatnio Misejdzie. Uczy studentów, jak odczytywać obrazy i świadomie patrzeć na dzieła sztuki.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 20.00 (35 min wykład + prezentacja strojów 15 min)
Języki: polski, PJM
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Odtwarzanie stroju na podstawie malowidła to żmudny proces wymagający przede wszystkim wiedzy i wyobraźni, ale też niezwykłych rzemieślniczych umiejętności.

Najpierw trzeba odczytać trójwymiarowe formy ubrań z płaskich malowideł, zrozumieć wszystkie elementy stroju – te funkcjonalne i te symboliczna. Dobrać tkaniny przypominające te sprzed 1000 lat i kolory na podstawie palety uzyskanej z naturalnych barwników stosowanych w królestwach Makurii i Nobadii. Potem znaleźć osoby, które to wszystko uszyją i ozdobią zgodnie z nielicznymi fragmentami artefaktów z przeszłości, i inne, które przygotują akcesoria. A na koniec – znaleźć modelów i modelki, którzy odziani w odtworzone stroje, staną się uosobieniem nubijskich władców, a także miejsce, w którym zostaną sfotografowani. Tego nie można zrobić w pojedynkę, potrzebny jest zgrany zespół o zróżnicowanych umiejętnościach i doświadczeniu.

Dorothée Roqueplo – kostiumografka, absolwentka École Internationale des Arts de la Mode w Paryżu. Jedna z najlepszych polskich kostiumografek. Pracuje dla filmu i opery, ma w swoim dorobku między innymi kostiumy do „Młyna i krzyża”, „Bożego Ciała”, „Kosa” czy „Halki”. Członkini Polskiej Akademii Filmowej, Europejskiej Akademii Filmowej oraz Amerykańskiej Akademii Sztuki i Wiedzy Filmowej.

Agnieszka Jacobson-Cielecka – kuratorka wystaw designu i projektu Dress to Impress, projektantka i publicystka. Dziekan Wydziału Projektowania Uniwersytetu SWPS i wykładowczyni w School of Form. Jej najważniejsze projekty wystawiennicze to „Looking Through Objects” i „Roudbaout Baltic”. Wcześniej dyrektorka artystyczna Łódź Design Festival i redaktorka naczelna „Elle Decoration”.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 21.15 (35 min)
Języki: angielski
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Wszyscy nosimy ubrania. W ten sposób, świadomie lub nieświadomie, wysyłamy innym wiadomość o tym, kim jesteśmy lub kim chcielibyśmy być.

W niektórych przypadkach strój określa także miejsce danej osoby w społeczeństwie. Komunikuje oficjalną pozycję i autorytet – policjantów, generałów armii, profesorów uniwersyteckich, prawników. Ubrania duchowieństwa bardzo dokładnie ukazują pozycję w hierarchii. Łatwo rozpoznać księdza, biskupa, papieża. Tak samo było w średniowiecznej Nubii. Przyglądając się odtworzonym ubraniom, w których występują bohaterowie na malowidłach, można dowiedzieć się, kim byli i czym się zajmowali. Podczas Wieczoru opowie o tym archeolog Karel Innemée.

Karel Innemée jest holenderskim archeologiem i historykiem sztuki, który specjalizuje się w kulturze chrześcijańskiej doliny Nilu. Obecnie pracuje i mieszka w Warszawie i kieruje projektem Costumes of Authority na Uniwersytecie Warszawskim.

We all wear clothes and, in this way, consciously or unconsciously, we send a message to others about who we are or who we would like to be. But there are others who show their place in society by the costume they are obliged to wear and that shows that they have an official position of authority: policemen and -women, army generals, university professors, kings and queens. We call these uniforms and also the clergy: priests, bishops, the pope, wear costumes that show exactly their position in a hierarchy. In medieval Nubia the situation was the same and nowadays we can still ‘read’ the message of who and what they were by analyzing the costumes in which they were portrayed.

Karel Innemée is a Dutch archaeologist and art-historian who specialized in the Christian culture of the Nile valley. He now works and lives in Warsaw and directs the project Costumes of Authority at the University of Warsaw.

Gdzie: Fontanna powietrzna (parter)
Kiedy: 21.00 (10 min)

Modele i modelki z Sudanu zaprezentują Wam kreacje dostojników ze średniowiecznej Nubii.

Dzięki unikalnemu połączeniu wiedzy archeologów, projektantek i badaczek na własne oczy będziecie podziwiać szaty ceremonialne królów, królewskich matek i biskupa, pieczołowicie odtworzone na podstawie malowideł z katedry w Faras, odkrytej przez polskich archeologów w latach 60. XX wieku.

Stroje były już prezentowane w Luwrze i Bode-Museum w Berlinie, a teraz obejrzycie je w Koperniku.

Gdzie: Centrum Konferencyjne (I piętro)
Kiedy: 19.10, 19.40, 20.10, 20.40, 21.10 (20 min)
Języki: polski, PJM
Liczba miejsc ograniczona: 60 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Podobno to nie szata zdobi człowieka. Dlaczego więc mówimy, że „jak Cię widzą, tak Cię piszą”? Jak odnaleźć się w świecie mody? Jak zawsze być stylowym, bez względu na status społeczny, budżet i gust? Jakie są najgorsze modowe wpadki? Grupa Parsque du hehe raczej nie odpowie na te pytania, ale za to wykorzysta je jako pretekst do komediowego spektaklu improwizowanego. Zapraszamy na solidną dawkę humoru! Bo jedno wiemy na pewno – ze śmiechem każdemu jest do twarzy.

Parsque du hehe to warszawska grupa improwizacji teatralnej. Tworzy komediowe spektakle bez scenariusza, inspirowane sugestiami publiczności. Agnieszka Purc, Jan Purc, Ewa Senk i Kasia Szymańska to improwizatorzy z wieloletnim doświadczeniem, które zdobywali na scenach polskich i zagranicznych. W stolicy można ich zobaczyć m.in. w Klubie Komediowym i Resorcie Komedii.

Gdzie: Laboratorium A (I piętro)
Kiedy: 19.00–22.00 (open lab – można wejść, jeśli jest wolne stanowisko)

Podczas tych warsztatów przeniesiemy się do średniowiecznej Afryki i wspólnie odtworzymy wybrane wzory hafciarskie, które zdobiły stroje elit ze średniowiecznej Nubii. Poznacie różne techniki i ściegi hafciarskie, będziecie też mogli wybrać własne zestawy kolorów, by nadać dawnym wzorom indywidualny, współczesny charakter.

Warsztaty są otwarte dla wszystkich — nie trzeba mieć żadnego doświadczenia w hafcie. Wszystkie materiały zapewniamy na miejscu. Wystarczy ciekawość i chęć tworzenia.

Anastazja Bernatowicz – projektantka interdyscyplinarna, pracująca m.in. w obszarze tkaniny artystycznej. Studentka 4. roku wzornictwa w School of Form (Uniwersytet SWPS). Prowadzi warsztaty z tuftingu oraz kolażu tekstylnego. Tworzy na pograniczu sztuki i projektowania – łącząc intuicję z formą, emocję z materiałem. Podczas swoich warsztatów zachęca do eksperymentowania i twórczej zabawy fakturą. Projektowanie to dla niej przede wszystkim proces – otwarty, niedoskonały, a przez to szczery i autentyczny. Wierzy, że to właśnie w momentach niepewności i eksperymentu rodzą się najbardziej trafne rozwiązania.

Gdzie: Laboratorum B (I piętro)
Kiedy: 19.10, 19.50, 20.40, 21.20
Liczba uczestników ograniczona: 16 osób

Odtwórz malowidło z Faras własnymi rękami! Na warsztatach przećwiczymy tapowanie i stemplowanie – techniki zdobnicze, które były używane do rekonstrukcji strojów z kolekcji Faras. Za pomocą gąbeczki, farb i szablonu wyczarujemy kawałek rękodzieła!

Monika Medyńska-Mańko – od dziecka fascynują ją techniki zdobienia tkanin. Pracowała przy produkcjach filmowych i teatralnych, m.in. do filmu „Piccaso” czy „Kos”. Ostatni jej projekt to odtworzenie pięciu strojów inspirowanych malowidłami z katedry w Faras, jednego z głównych miast średniowiecznego królestwa Makurii, we współpracy z badaczami i projektantką Dorotą Roqueplo.

Gdzie: Laboratorium C (I piętro)
Kiedy: 19:10, 20:00, 21:20 (30 min)
Liczba miejsc ograniczona: 16 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)
Języki: polski, angielski

Jakie roślinne i zwierzęce barwniki stosowano w starożytnej Nubii oraz w innych częściach świata? Podczas zajęć poznacie podstawy odtworzonych technologii barwienia, a także receptury zaprawiania tkanin decydujące o trwałości i intensywności koloru oraz wpływające na odcień i jakość barwy. Samodzielnie zabarwicie przygotowane próbki tkanin i zobaczycie, jak zaprawy zmieniają gamy kolorystyczne. Przetestujecie także technikę shibori, polegającą na tworzeniu wzorów poprzez składanie, zwijanie czy marszczenie materiału.

Dr hab. Katarzyna Schmidt-Przewoźna (Uniwersytet SWPS, School of Form) – ukończyła PWSSP w Poznaniu, studiowała architekturę wnętrz oraz tkaninę eksperymentalną pod kierunkiem prof. M. Abakanowicz. Zawodowo od wielu lat związana z Instytutem Włókien Naturalnych i Roślin Zielarskich – PIB, gdzie kieruje Pracownią Naturalnego Barwienia. Zajmuje się odtwarzaniem dawnych technologii barwienia naturalnego i współczesnego oraz ich wykorzystaniem. Autorka ponad 100 publikacji związanych z różnymi aspektami zastosowania barwników naturalnych w sztuce i tkaninie. Bierze udział w międzynarodowych konferencjach oraz wystawach zbiorowych i indywidualnych.

Gdzie: Patio (parter)
Kiedy: 19.00–22.00

Podczas najbliższego Wieczoru możesz poczuć zapachy tradycyjnych kadzideł sudańskich. Zapachy Sudanu zaprezentuje Łukasz Bach.

Gdzie: Niebieskie krzesła (I piętro)
Kiedy: 19.00–22.00

Smaki Sudanu, typowe potrawy i przyprawy zaprezentuje w trakcie Wieczoru Sabah Elsadig.

Gdzie: Pomarańczowe krzesła (I piętro)
Kiedy: 19.00–22.00

Oczy są dla nas jednym z najważniejszych źródeł informacji o świecie. Czy jednak zawsze zdajemy sobie sprawę, na co tak naprawdę patrzymy? Dzięki wykorzystaniu technologii śledzenia ruchów oczu (ang. eye-tracking), naukowcy starają się ustalić, co przyciąga naszą uwagę, co pomijamy oraz w jaki sposób zwiąże się to z naszymi wcześniejszymi doświadczeniami.

Jak działa ludzka percepcja? Czym jest technologia eye-trackingowa i jak pomaga archeologom w badaniach odbioru śladów przeszłości przez różne osoby? Opowie o tym dr Tomasz Michalik.

Dr Tomasz Michalik – archeolog i kognitywista z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego. W swojej pracy badawczej wykorzystuje technologię eye-trackingową do zrozumienia tego w jaki sposób osoby z różnych kultur, a także te o różnym poziomie wiedzy historycznej postrzegają dziedzictwo archeologiczne. Badania eye-trackingowe prowadził min. w Sudanie, a także w muzeach w Berlinie i Warszawie.

Początek ery kosmicznej nastąpił w drugiej połowie XX wieku, kiedy loty poza atmosferę przestały być teorią, a stały się praktyką. W 1969 Neil Armstrong i Buzz Aldrin jako pierwsi spacerowali po Księżycu w ramach misji Apollo 11. 8 lat później bliźniacze sondy Voyager 1 i 2 rozpoczęły lot poza Układ Słoneczny i do dziś badają przestrzeń międzygwiezdną. W 1990 r. słynny teleskop Hubble’a zaczął obserwacje kosmosu, a w 1998 zainaugurowano budowę Międzynarodowej Stacji Kosmicznej (ISS).

XXI wiek przyniósł plany powrotu ludzi na Księżyc i coraz śmielsze kroki w kierunku realizacji marzeń o podboju Marsa. Do gry weszły nowoczesne rakiety wielokrotnego użytku, które obecnie transportują na ISS zarówno astronautów, jak i zaopatrzenie. Poza wielkimi agencjami kosmicznymi, jak NASA i ESA, na kosmicznym rynku pojawili się także przewoźnicy prywatni (jak SpaceX czy Blue Origin), oferujący turystyczne loty suborbitalne. Obserwujemy rozwój technologii, które rewolucjonizują przemysł kosmiczny, a z czasem trafią także na Ziemię i przenikną do naszego codziennego życia.

Jaki będzie kolejny krok w eksploracji kosmosu? Czy misje marsjańskie zostaną zrealizowane? Jak szkolą się astronauci i w jaki sposób przebywanie poza Ziemią wpływa na ich organizmy? Co by się stało, gdyby naprawdę doszło do spotkania z niezidentyfikowanymi przez ludzkość bytami? O tym i o innych kosmicznych zagadnieniach będziemy rozmawiać na najbliższym Wieczorze dla dorosłych „Odyseja kosmiczna”, 25 września w Centrum Nauki Kopernik.

Wykład będzie opowieścią o naszej drodze przez kosmos. Od pierwszego załogowego lotu w przestrzeń pozaziemską, przez największy wyczyn ludzkości, jakim było lądowanie na Księżycu, i stałą obecność na orbicie okołoziemskiej na pokładzie ISS, aż po śmiałe plany załogowej eksploracji planet takich jak Mars. Człowiek, wychodząc z jaskini, wyruszył w długą podróż. Podróż, która nie zakończyła się na Ziemi, ale sięgnęła gwiazd.

Piotr Kosek (Astrofaza) – twórca (i zarazem prowadzący) kanału popularnonaukowego Astrofaza, który zrzesza setki tysięcy widzów zakochanych w kosmosie, nauce i technologii. Od dziecka zauroczony wszechświatem i tajemnicami, które ten w sobie skrywa.

Czy marzyliście kiedyś o locie na Marsa? Czerwona Planeta od dawna pobudza naszą wyobraźnię. Ale jakie ryzyko wiąże się z taką wyprawą? Co będzie potrzebne, aby ludzie mogli postawić stopę na Marsie i kiedy może się to wydarzyć? Jak wyglądają przygotowania do misji kosmicznych i co wiemy dziś o samym Marsie, jego powierzchni, atmosferze i tajemnicach? Na te pytania i wiele innych odpowie podczas wykładu dr Natalia Zalewska, planetolog z Centrum Badań Kosmicznych PAN.

Dr Natalia Zalewska – geolog planetarny, związana z Centrum Badań Kosmicznych PAN, specjalizująca się w badaniach geologii Marsa, w tym historii wulkanizmu i procesów sedymentacyjnych, na podstawie danych z satelitów marsjańskich. Brała udział w misjach analogowych Mars Society w bazie MDRS w USA, m.in. jako dowódca polskiej załogi EXO17. Absolwentka geologii Uniwersytetu Warszawskiego i doktor nauk o Ziemi, aktywnie popularyzuje wiedzę o kosmosie i Marsie. Pasjonuje się także muzyką i teatrem; ukończyła szkołę muzyczną II stopnia (skrzypce) oraz szkołę teatralną im. J. i H. Machulskich.

Szkolenie astronautów to złożony proces łączący trening fizyczny, techniczny i psychologiczny, który przygotowuje załogi do pracy w warunkach mikrograwitacji i izolacji. Podczas wykładu poznacie etapy selekcji, zobaczycie symulacje i dowiecie się, jak wyglądają treningi w laboratoriach neutralnej pływalności oraz ćwiczenia awaryjne.

Mateusz Harasymczuk – dyrektor ds. Human Space Flight Training w Analog Astronaut Training Center i projektu OTTER dla IIAS. Główny instruktor EVA w Międzynarodowym Instytucie Nauk Astronautycznych, były inżynier ESA. Instruktor nurkowania technicznego i trimiksowego, nurek CCR, nagrodzony certyfikatem doskonałości Professional Association of Diving Instructors (PADI). Magister lotnictwa i astronautyki po LAW w Dęblinie, odznaczony medalem Kopernikańskim za wkład w polskie programy kosmiczne. Współtwórca Analog Astronaut Training Center (AATC), PoSSUM Scientist-Astronaut. Autor książek o bioastronautyce i inżynierii oprogramowania.

Największe odkrycia zdarzają się wtedy, gdy wszystko idzie nie tak, jak powinno. Zapraszamy na komediowy podbój kosmosu: bez scenariusza, bez sondy Voyager i bez szkoleń NASA. Mimo wszystko obiecujemy: wylądujemy bezpiecznie na orbicie śmiechu. Ewentualnie za regałem z książkami, jak Matthew McConaughey w filmie „Interstellar”. Tak, tak, wiemy, że to była trójwymiarowa reprezentacja pięciowymiarowej przestrzeni.

Parsque du hehe to warszawska grupa improwizacji teatralnej. Tworzy komediowe spektakle bez scenariusza, inspirowane sugestiami publiczności. Agnieszka Purc, Jan Purc, Ewa Senk i Kasia Szymańska to improwizatorzy z wieloletnim doświadczeniem, które zdobywali na scenach polskich i zagranicznych. W stolicy można ich zobaczyć m.in. w Klubie Komediowym i Resorcie Komedii.

Jak psycholog sportowy można wspierać koncentrację, czujność oraz radzenie sobie ze stresem? Jak odpowiednio dobrana dieta wpływa na zdolności poznawcze, szybkość myślenia, równowagę emocjonalną oraz odporność psychiczną? Wypróbujcie wybrane ćwiczenia kognitywne rozwijające uwagę, pamięć roboczą, orientację przestrzenną i koordynację ręka-oko. To umiejętności ważne dla astronautów, ale przydatne także każdemu z nas – zarówno podczas codziennej rutyny, jak i w chwilach presji czy zmiany.

Julia Gagucka – psycholog sportowy, psychodietetyk i trener funkcjonalny. Łączy wiedzę z psychologii, żywienia i treningu. Pracuje z zawodnikami, trenerami oraz rodzicami sportowców różnych dyscyplin, zarówno indywidualnych, jak i zespołowych. Pomaga budować zdrową relację z jedzeniem, uczyć się słuchać swojego ciała i świadomie pokonywać bariery psychiczne w sporcie. W jej zawodzie ważne jest zrozumienie mechanizmów motywacji, stresu, regeneracji oraz działania w sytuacjach wymagających wytrzymałości – zarówno fizycznej, jak i psychicznej. Wspiera świadome, zrównoważone podejście do ruchu, odżywiania i mentalnego dobrostanu.

Maszyny tworzone przez naszą cywilizację coraz częściej przypominają człowieka. Projektanci dążą do tego, by androidy wyglądały coraz bardziej ludzko, konstruktorzy budują mechanizmy naśladujące nasze ciała, a programiści przelewają inteligencję w krzemowe „mózgi” swoich dzieł.

Gdzie leży granica, po której roboty staną się tak zaawansowane, że zaczniemy dostrzegać w nich istoty? Jak będzie wyglądał nasz własny „Eden”, w którym powstanie pierwszy świadomy robot? Co na ten temat mówi literatura science fiction i jak daleko znajdujemy się dziś od tego momentu w rzeczywistości?

Na te i podobne pytania postarają się odpowiedzieć Natalia Rogowska i Mateusz Dyrda ze Stowarzyszenia Robotyków SKALP, zachęcając do namysłu nad tym, jak sami zachowalibyśmy się w relacji z rozumnym robotem.

Mateusz Dyrda – prezes Stowarzyszenia Robotyków SKALP, CTO Instytutu Bezpieczeństwa Informacyjnego. Robotyk, konstruktor, edukator. Studiował filozofię i nanotechnologie. Pracował nad pojazdami autonomicznymi i innowacyjnymi produktami. Audytor ADMA. Od lat aktywny w społeczności fab labów i makerspace’ów.

Natalia Rogowska – architektka i projektantka wzornictwa. W swoich pracach bada relacje międzyludzkie poprzez przestrzeń i przedmioty, pytając, jak wpływają na nasze życie. Kluczowym tematem jej badań jest empatia – jej rola w projektowaniu i możliwości rozwoju. Łączy wrażliwość z funkcjonalnością, tworząc design odpowiedzialny społecznie.

Gwiazdą wieczoru będzie zaprojektowany przez studentów Politechniki Warszawskiej łazik marsjański Sirius II, który z powodzeniem startuje w międzynarodowych zawodach studenckich łazików. Członkowie Studenckiego Koła Astronautycznego zaprezentują także inne swoje projekty: rakietę sterowaną FOK, makiety satelitów PW-Sat oraz eksperymenty, które odbyły lot w stratosferę.

Studenckie Koło Astronautyczne Politechniki Warszawskiej od prawie 30 lat buduje rakiety sondujące, łaziki marsjańskie, satelity i eksperymenty, które badają stratosferę. Członkowie Koła startują w wielu konkursach i programach o charakterze międzynarodowym, ale równie chętnie dzielą się wiedzą, m.in. podczas wydarzeń takich jak Wieczór dla dorosłych w Centrum Nauki Kopernik.

Podczas „Odysei kosmicznej” zabierzemy Was w podróż poza granice codzienności. Cosmic Shaman stworzy niezwykłą przestrzeń muzyczną, w której harmonia, wibracje i rezonans staną się przewodnikami w eksploracji kosmosu. Gongowe pejzaże dźwiękowe, przeplatane subtelnymi improwizacjami, wprowadzą słuchaczy w stan głębokiego relaksu i otworzą na doświadczenie.

Maciej Dziubla – artysta tworzący unikalne pejzaże dźwiękowe. Jego muzyka łączy eksperyment i improwizację, budując atmosferę, w której słuchacze mogą zanurzyć się w muzycznej przestrzeni i rezonansie. Koncert Cosmic Shaman to wyjątkowa okazja, by odkrywać wszechświat przez fizyczne oddziaływanie dźwięku.

Co mówi nauka o momencie, w którym ciało umiera? Czy świadomość może istnieć poza ciałem? Jak neurobiologia odnosi się do słynnego eksperymentu myślowego Hilary’ego Putnama – koncepcji „mózgu w słoiku”? Jakie formy może przybierać współcześnie przeżywanie żałoby?

Koniec października to czas sprzyjający zadumie – przyroda zwalnia rytm, przygotowując się do zimy, a my mierzymy się z myślami o przemijaniu i śmierci. W okolicach Dnia Wszystkich Świętych i Zaduszek wspominamy bliskich, którzy odeszli, konfrontując się z pytaniami o sens życia i granice ludzkiej egzystencji.

Podczas najbliższego Wieczoru dla dorosłych spróbujemy spojrzeć na temat śmierci z różnych perspektyw – naukowej, kulturowej i filozoficznej. Porozmawiamy o żałobie, m.in. o nowej, kontrowersyjnej formie przeżywania straty i szukania ukojenia rozwijającej się w niektórych krajach Azji. Dzięki technologii pozwalającej na tworzenie cyfrowych awatarów zmarłych osób bliscy mogą prowadzić z nimi symulowane rozmowy.

Przyjrzymy się też naszym rodzimym tradycjom – obrzędowi Dziadów, który w dawnych wierzeniach słowiańskich stanowił próbę symbolicznego kontaktu ze zmarłymi. Przypomnimy sobie, jak wyglądały te rytuały i co mówiły o relacji żyjących z tymi, którzy odeszli.

Zapraszamy na Wieczór, podczas którego wspólnie przyjrzymy się temu, co znajduje się po drugiej stronie życia.

Czy chcielibyście porozmawiać z kimś, kto od dawna nie żyje? Dzięki rozwojowi mediów cyfrowych i sztucznej inteligencji pytanie to nabiera coraz bardziej praktycznego wymiaru. Cyfrowo symulowani zmarli mogą dziś dzielić się wspomnieniami, śpiewać piosenki, zeznawać w sądach czy opowiadać dzieciom bajki na dobranoc. Są dostępni 24 godziny na dobę, siedem dni w tygodniu w zasięgu jednego „kliknięcia” – gotowi, by zadomowić się na nowo w świecie żywych.

Wykład będzie okazją do wspólnych ćwiczeń z (nie)śmiertelności, które pozwolą nam przyjrzeć się wyzwaniom i dylematom związanym z cyfrowym przedłużaniem życia.

Dr Katarzyna Nowaczyk-Basińska – Research Fellow w Leverhulme Centre for the Future of Intelligence na Uniwersytecie Cambridge oraz członkini Kolektywu Instytutu Dobrej Śmierci. W swoich badaniach przygląda się temu, jak nowe technologie wpływają na rozumienie i doświadczanie śmierci, straty, żałoby oraz pośmiertnej obecności. Kieruje międzynarodowym projektem badawczym „Wyobrażenia nieśmiertelności w dobie sztucznej inteligencji”, finansowanym przez Schmidt Sciences w ramach programu AI2050. Regularnie komentuje zagadnienia związane z cyfrową (nie)śmiertelnością w mediach, m.in. w BBC World News, The Times, The Guardian, El País, NPR czy The Atlantic.

Wykład „Kiedy umiera ciało” zabierze uczestników w podróż przez proces umierania – od zmian zachodzących w ciele i umyśle, po rolę obecności, uważności i komunikacji w towarzyszeniu pacjentom i ich bliskim. To opowieść o tym, jak zrozumienie końca życia może pomóc lepiej żyć tu i teraz.

Agata Malenda – doktor nauk medycznych, specjalistka chorób wewnętrznych i hematologii, z pasji paliatywistka. Członkini Zarządu Fundacji Instytutu Dobrej Śmierci, wykładowczyni akademicka, edukatorka w zakresie opieki nad pacjentem u kresu życia i komunikacji z jego rodziną.

W przemijaniu trudno doszukiwać się humoru. Ale to właśnie śmiech bywa najlepszym sposobem na rozbrojenie lęku i spojrzenie na niego z zupełnie nowej perspektywy. Pozwala oswoić to, co nieuniknione. Zapraszamy na komediowy spektakl improwizowany o życiu, śmierci i… o tym, co może kryć się dalej. Bo kto powiedział, że rozmowy o końcu nie mogą być pełne życia?

Parsque du hehe to warszawska grupa improwizacji teatralnej. Tworzy komediowe spektakle bez scenariusza, inspirowane sugestiami publiczności. Agnieszka Purc, Jan Purc, Ewa Senk i Kasia Szymańska to improwizatorzy z wieloletnim doświadczeniem, które zdobywali na scenach polskich i zagranicznych. W stolicy można ich zobaczyć m.in. w Klubie Komediowym i Resorcie Komedii.

Death Café to spotkanie dla osób, które chcą porozmawiać o tematach związanych z umieraniem, śmiercią i żałobą. Zapraszamy do przestrzeni wolnej od tabu, w której można zadawać pytania, posłuchać historii innych osób i wymieniać się doświadczeniami.

Spotkania Death Café nie mają formy wykładu ani z góry narzuconego scenariusza. To uczestnicy decydują o ich przebiegu i poruszanych tematach. Można zabrać głos, opowiedzieć własną historię lub po prostu słuchać. Nie trzeba mieć żadnego przygotowania – wystarczy ciekawość, otwartość i gotowość do rozmowy o tym, co często pozostaje przemilczane.

Udział w Death Café nie jest zalecany osobom w kryzysie lub w świeżej żałobie.

Prowadzenie: Izabela Jachnicka, Maria Puchalska

Izabela Jachnicka – projektantka i celebrantka humanistycznych ceremonii pogrzebowych, edukatorka. Właścicielka „Ogrodu Pożegnań” – firmy organizującej humanistyczne ceremonie pogrzebowe, które oddają charakter i wartości żegnanych osób. Twórczyni koncepcji „slow farewell”, która kładzie nacisk na uważność, czas i głębokie przeżywanie pożegnania. Prowadzi autorski cykl spotkań edukacyjno-warsztatowych pt. „Śmierć jako część życia” w warszawskim Centrum Aktywności Międzypokoleniowej. Edukatorka Instytutu Dobrej Śmierci, profesjonalna mówczyni publiczna, orientalistka. Członkini Zarządu Stowarzyszenia Celebrantek i Celebrantów Humanistycznych, Kolektywu Instytutu Dobrej Śmierci i Apostolstwa Dobrej Śmierci. W wolnych chwilach projektuje podnoszące na duchu kartki kondolencyjne lub nagrywa podcast „Ścieżki Żałoby”, w którym stara się czule, a zarazem odważnie odtabuizować tematy związane z końcem życia. Jej marzeniem jest stworzenie bezpiecznej i empatycznej przestrzeni, w której rozmowy o sprawach ostatecznych, miłości, smutku i tęsknocie za bliskimi będą czymś naturalnym.

Maria Puchalska – edukatorka, członkini Zarządu Fundacji Instytut Dobrej Śmierci. Absolwentka historii na Uniwersytecie Warszawskim, teatrologii na Uniwersytecie Jagiellońskim oraz pedagogiki teatru. Razem z Anją Franczak i Agatą Malendą założyła i prowadzi Fundację Instytut Dobrej Śmierci. W IDŚ prowadzi szkolenia o tym, jak towarzyszyć umierającym rodzicom, oraz warsztaty żałoby. W każdą pierwsza środę miesiąca zaprasza na spotkanie Death Café Online. Zanim związała się z Instytutem, tworzyła, koordynowała i promowała projekty kulturalne w instytucjach kultury w Warszawie. Ukończyła kurs towarzyszenia osobom umierającym i osobom w żałobie oraz tworzenia osobistych ceremonii pogrzebowych w duchu humanistycznym. Towarzyszyła swoim rodzicom na drodze umierania i prowadziła ceremonię pożegnania swojej mamy.

Podczas październikowego Wieczoru przyjrzymy się tzw. „niebieskim strefom” – regionom świata, w których ludzie żyją najdłużej i najzdrowiej. W strefie… pomarańczowych krzeseł doświadczona dietetyczka Paula Nagel opowie Wam o tym, co łączy codzienną dietę mieszkańców Blue Zones, jakie składniki pojawiają się najczęściej na talerzach tamtejszych stulatków i dlaczego prostota bywa ważniejsza niż modne superfood. Porozmawiamy również o tym, jak zainspirować się kuchnią mieszkańców niebieskich stref i stworzyć własną wersję diety śródziemnomorskiej – dopasowaną do polskich realiów, czyli „dietę śródziemnopolską”. Spotkanie będzie połączeniem solidnej nauki, praktycznych wskazówek oraz kulinarnych inspiracji z różnych zakątków świata

Podczas październikowego „Wieczoru dla dorosłych” zabrzmią dawne melodie o śmierci, przemijaniu i tęsknocie. Zespół Córy Mary wykona liryczne pieśni z różnych stron Europy Środkowo-Wschodniej – od żałobnej pieśni z Sandomierszczyzny „Wszystkie gospodynie”, przez poleską „Letiela striela” i lubelską „Siwa raba zieziuleńka”, po ukraińską „Ja w horodeczku”. Śpiewane w wielogłosie, przy akompaniamencie skrzypiec, bębnów i shruti boksa utwory oddają emocje towarzyszące spotkaniu z nieuchronnością śmierci – żal, zadumę, ale też czułość wobec życia.

Córy Mary to grupa pasjonatów muzyki etnicznej, skoncentrowana wokół archaicznej muzyki obrzędowej. Jej członkowie nazywają siebie muzycznymi archeologami – podstawą ich twórczości są muzyczne zapisy źródłowe, rozbudowane o własne aranżacje instrumentalne na bazie instrumentów tradycyjnych.

Skład zespołu:

Paulina Przychodzień-Witek (wokal)
Beata Kowalska (wokal)
Miłka Majczyno (skrzypce)
Çağlar Şahin (bębny)

Co nasze rodzime święto Dziadów ma wspólnego z dzisiejszymi obchodami Wszystkich Świętych, a co z Halloween? Ile w Mickiewiczowskich „Dziadach” jest zaczerpnięte ze słowiańskiego folkloru, ile zaś stanowi wytwór fantazji literackiej autora? Jak wyglądały niegdysiejsze obchody świąt ku czci zmarłych – co się na nie składało, gdzie miały miejsce i jak często w ciągu roku się odbywały?

O tym wszystkim będzie można posłuchać w trakcie pokazu połączonego z gawędą o rytuałach więzi i pamięci naszych przodkiń i przodków. Rekonstruktorzy historyczni wcielą się w rolę chłopskiej rodziny zasiadającej do kolacji z okazji Dziadów jesiennych. Osoby uczestniczące w pokazie dowiedzą się między innymi, jakie potrawy pojawiały się wówczas na stole i dlaczego właśnie takie, jakich nakazów i zakazów musieli przestrzegać domownicy w ten szczególny wieczór i jak wpisywały się te obchody w roczny cykl obrzędowy.

Spotkanie przygotuje i o obrzędzie Dziadów opowie Monika Stasiak. Towarzyszyć jej będzie dwoje edukatorów związanych z rekonstrukcją historyczną.

Monika Stasiak – antropolożka kultury, edukatorka, celebrantka świecka, założycielka Fundacji „Na progu”, członkini Kolektywu Instytutu Dobrej Śmierci.

Książki, filmy i podcasty dotyczące zbrodni zajmują ważne miejsce w popkulturze i cieszą się nieustającym zainteresowaniem. Produkcje filmowe z gatunku crime/thriller stanowią szacunkowo ok. 25-30% wszystkich nowych tytułów prezentowanych rocznie w kinach i w streamingu.

Dlaczego tak bardzo je lubimy? Pociąga nas tajemnica, mroczny klimat, rozwiązanie zagadki i kontrolowany strach, który możemy przeżywać bezpiecznie, przy kubku ciepłej herbaty na kanapie. Interesują nas motywacja przestępcy i tajniki pracy tropiących go detektywów.

Jak rozwiązuje się sprawy kryminalne w rzeczywistości? Jakie historie mogą nam opowiedzieć miejsca zbrodni? Wszędzie, gdzie się pojawiamy, zostawiamy ślady swojej obecności. W terenie, na którym popełniono przestępstwo, nie ma przypadkowych i nieważnych elementów, a śladem może być nawet… brak śladów. Pozornie nieistotne szczegóły, takie jak resztki gliny, pyłek kwiatu, nawet zapach, mogą doprowadzić do kluczowych dla śledztwa odkryć. Technicy i detektywi zbierają ślady na miejscu, badają w laboratoriach, a następnie analizują i dedukują, próbując rozwiązać zagadkę i dotrzeć do prawdy. Obecnie nauka jest w stanie tropić najbardziej zaskakujące ślady i pomaga w wykrywaniu sprawców zbrodni.

Podczas najbliższego Wieczoru przeniesiemy się na miejsce zbrodni i przeanalizujemy je razem z ekspertami. Sprawdzimy, co może kryć się w umyśle mordercy i czym różni się mózg psychopaty od zdrowego.

Uwaga! To wydarzenie jest przeznaczone wyłącznie dla osób o mocnych nerwach. Niektóre treści mogą być drastyczne.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 19.15 | 35 min
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Dlaczego ludzie popełniają przestępstwa? Czy każdy jest zdolny do kradzieży? Czy każdy może zabić? Prowadzący spotkanie postara się odpowiedzieć na te pytania. Podczas wykładu poznacie też typy sprawców przestępstw i psychologiczne aspekty motywacji, jakie nimi kierują. Dowiecie się, czym różni się psychopatyczny przestępca od psychotyka, z jakich powodów ludzie najczęściej dokonują morderstw i czy może sprawiać im to przyjemność.

Jan Gołębiowski – były psycholog policyjny, obecnie biegły sądowy. Posiada 20-letnie doświadczenie w budowaniu profili psychologicznych sprawców przestępstw. Drogę zawodową zaczynał w Komendzie Stołecznej Policji w Warszawie, potem zdobywał doświadczenie na Oddziale Psychiatrii Sądowej w Mazowieckiem Specjalistycznym Centrum Zdrowia w Pruszkowie. Autor kilku książek, m.in. „Umysł przestępcy – tajniki kryminalnego profilowania psychologicznego” (Wydawnictwo Mando). Ekspert w licznych produkcjach telewizyjnych przedstawiających prawdziwe zbrodnie.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 20.15 | 35 min
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Każda kropla krwi to zapis ruchu, energii i czasu. Podczas spotkania Kacper Choromański — kryminalistyk i badacz śladów krwawych — pokaże, jak z pozornie chaotycznych wzorów można odtworzyć przebieg zdarzenia: kto się poruszał, gdzie stał, co zrobił. Uczestnicy spotkania przekonają się, jak łącząc siły, różne dziedziny nauki i techniki – matematyka, fizyka, biologia oraz modelowanie 3D – mogą przemienić krew w narzędzie rekonstrukcji rzeczywistości, a nie tylko dowód DNA z miejsca zbrodni identyfikujący ofiarę.

Kacper Choromański – kryminalistyk z wieloletnim doświadczeniem w analizie śladów krwawych i rekonstrukcji przebiegu zdarzeń. Specjalizuje się w interpretacji wzorów plam krwi oraz wykorzystaniu modeli 3D do odtwarzania dynamiki zdarzeń przestępczych. Łączy klasyczne metody kryminalistyczne z nowoczesnymi narzędziami wizualizacji przestrzennej, by precyzyjnie odtworzyć przebieg i mechanikę zdarzeń. Autor międzynarodowych publikacji z zakresu analizy śladów krwawych i rekonstrukcji kryminalistycznej.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 21.15 | 35 min
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Czy rośliny mogą pomóc w odpowiedzi na pytania pojawiające się w trakcie śledztwa? Gdzie miała miejsce zbrodnia? Kim jest morderca? Kiedy i z jakich przyczyn nastąpił zgon? Analiza śladów pochodzenia roślinnego to ważna, aczkolwiek nadal dość rzadko stosowana metoda do walki z przestępczością. Spróbujmy więc przyjrzeć się, w jakich kryminalnych sprawach rośliny odegrały kluczową rolę.

Dr hab. Renata Stachowicz-Rybka – paleo- i archeobotaniczka w Instytucie Botaniki im. Władysława Szafera Polskiej Akademii Nauk w Krakowie. Studiowała biologię i geologię na Wydziale Biologii i Nauk o Ziemi Uniwersytetu Jagiellońskiego. Jej badania koncentrują się na paleobotanice czwartorzędu, rekonstrukcjach zmian klimatu i środowiska na podstawie analizy fosylnych nasion, owoców oraz innych części roślin. Realizuje również tematy z zakresu archeobotaniki ze stanowisk na terenie Polski i Europy. Impulsem do zainteresowania się botaniką w kryminalistyce była dla niej praca w charakterze biegłego, w której także można wyciągać wnioski na podstawie nawet maleńkich zachowanych fragmentów roślin.

Gdzie: Lektorium (parter)
Kiedy: 19.15 | 35 min
Liczba miejsc ograniczona: 60 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Jak przygotować się na katastrofę, która może nigdy się nie wydarzyć? Czy warto planować działania na wypadek sytuacji, których nie doświadczyliśmy od dziesięcioleci? Podczas spotkania zastanowimy się, jakie zagrożenia – od działań wojennych, przez klęski żywiołowe i katastrofy, po ataki terrorystyczne – mogą dotknąć współczesne społeczeństwa. Porozmawiamy o tym, jak wygląda praca osób zajmujących się identyfikacją ofiar takich zdarzeń: o strukturze i zasadach działania zespołów DVI (Disaster Victim Identification) – zarówno międzynarodowych, jak i polskich – oraz o procedurach i metodach, które pozwalają identyfikować ofiary katastrof masowych.

Dr n. med. Adam Frankowski – kierownik Laboratorium Chemii Sądowej Centrum Nauk Sądowych Uniwersytetu Warszawskiego oraz adiunkt na Wydziale Chemii Uniwersytetu w Białymstoku. Od prawie 30 lat biegły sądowy i biegły policyjnych laboratoriów kryminalistycznych z zakresu chemii, w latach 2013-2022 Zastępca Dyrektora Instytutu Badawczego Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji w Warszawie. Członek Rady Naukowo-Technicznej przy Ministrze Spraw Wewnętrznych i Administracji. Twórca polskiego Zespołu ds. identyfikacji ofiar katastrof masowych (DVI) i w latach 2019-2022 jego pierwszy kierownik. Swoje zainteresowania badawcze skupia na zagadnieniach z zakresu chemii, techniki kryminalistycznej oraz „Humanitarian Forensic Science” w zakresie identyfikacji ofiar katastrof masowych. Współautor wielu publikacji i monografii m.in. „Polski Zespół DVI – Standardy Identyfikacji Ofiar Katastrof” oraz „Dobre Praktyki Technika Kryminalistyki”.

Gdzie: Lektorium (parter)
Kiedy: 20.15, 21.15 | 35 min
Liczba miejsc ograniczona: 60 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Co się dzieje w umyśle seryjnego przestępcy? Jak kształtuje się jego osobowość? Jakie informacje są kluczowe przy typowaniu sprawców? Na te i inne pytania odpowie psycholog –dr Łukasz Wroński. Ekspert przedstawi też konkretne przypadki, z którymi spotkał się w trakcie swojej pracy.

Dr. Łukasz Wroński - psycholog specjalizujący się w zagadnieniach związanych z psychologią sądową, śledczą i kliniczną. Biegły sądowy. Profiler. Jest autorem naukowej publikacji “Seryjni i wielokrotni mordercy. Profilowanie psychologiczne i psycho-geograficzne” i książki popularno-naukowej “W umyśle mordercy”.

Gdzie: Niebieskie krzesła (I piętro)
Kiedy: 19.00–22.00

Czy Twój mózg przypomina mózg psychopaty? Wypełnij TriMP41 i sprawdź, czy – a jeśli tak, to gdzie – lokujesz się w spektrum psychopatii. Porozmawiamy o tym, jak zbudowany jest mózg psychopatów, jak postrzegają emocje i co sprawia, że ich empatia działa inaczej niż u większości ludzi.

Julia Krawczyk – studentka neurokognitywistyki, wiceprzewodnicząca Koła Naukowego NeuroPsyche oraz członkini sekcji badawczej NeuroFani na USWPS.

Karolina Smaglewska – studentka psychologii, koordynatorka Sekcji Wydarzeń Koła Naukowego NeuroPsyche na USWPS.

Gdzie: Pomarańczowe krzesła (I piętro)
Kiedy: 19.00–22.00

Osmologia to dziedzina nauki badająca zapachy. Choć ślady zapachowe są ulotne i niepewne, mogą być wykorzystywane jako źródło ważkich informacji w kryminalistyce.

Czy rozpoznasz zapachy i trafnie odgadniesz jakiego miejsca dotyczą? Wciel się w rolę detektywa i spróbuj rozwiązać zagadkę.

Zapraszamy na miniwarsztaty.

Łukasz Bach – artysta sceniczny, edukator, animator, popularyzator nauki, przewodnik w Kampinoskim Parku Narodowym. Swoje pasje łączy, tworząc unikalne programy edukacyjne i warsztatowe. Prowadzi pokazy i warsztaty naukowe. Znany ze swojej kreatywności i niekonwencjonalnych metod nauczania, które włączają doświadczenia sensoryczne i interaktywność.

Perspektywa rodzinnych świąt budzi różne, często skrajne odczucia. Niektórzy z nas nie mogą się już doczekać i z ekscytacją odliczają dni. Inni odczuwają „Christmas blues” – niepokój, samotność i dużą pokusę wyjazdu jak najdalej od domu.

Przy wspólnym stole może dziać się magia, ale można także trafić na istne pole minowe emocji. W naszej kulturze Święta postrzegane są jako czas pełen rodzinnego ciepła. W reklamach widzimy uśmiechniętych przedstawicieli różnych pokoleń okazujących sobie czułość, jedzących pyszne potrawy i cieszących się udanymi prezentami w pięknej, nastrojowej scenerii. Z kolei świąteczne memy ukazują ludzi kłócących się o politykę, pieniądze, światopogląd czy niezałatwione sprawy rodzinne. Jaki jest rzeczywisty przebieg większości świątecznych spotkań? Zapewne znajdziemy go gdzieś pośrodku.

Jak unikać kłótni i budować wyjątkową atmosferę rodzinnych spotkań? Zmniejszać napięcie i rozumieć perspektywę drugiej osoby? Czy empatia może być fundamentem spokojnej i budującej rozmowy? Będziemy o tym rozmawiać podczas grudniowego Wieczoru. Skorzystamy z wiedzy psychologów, spróbujmy zrozumieć, jak unikać "min komunikacyjnych" i budować autentyczną bliskość. Poszukamy sposobów na to, by świąteczny czas był naprawdę udany i ciepły.

Dodatkową atrakcją Wieczoru będzie muzyka na żywo w wykonaniu Orkiestry Polskiego Radia. Przekonacie się, jak muzyka otwiera przestrzeń, ułatwia skupienie się na drugim człowieku i sprzyja empatii. Jest nie tylko tłem, ale także aktywnym elementem budującym atmosferę i wpływającym na nasz poziom stresu. Wydarzenie organizowane przy współpracy z Orkiestrą Polskiego Radio oraz Stowarzyszeniem Muzyków Orkiestry Polskiego Radia.

^{Wydarzenie realizowane w ramach przedsięwzięcia „Szkiełko i ucho - wspólne działania Centrum Nauki Kopernik i Orkiestry Polskiego Radia w Warszawie”, realizowanego przez Stowarzyszenie Muzyków Orkiestry Polskiego Radia dzięki wsparciu z Krajowego Planu Odbudowy. (Inwestycja A2 5.1).}

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 19.15 | 35 min
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Po co właściwie chodzić na koncerty? Gdzie dokładnie wydarza się muzyka? Czy doskonałość wykonawcza jest rzeczywiście najwyższą wartością? Kajetan Prochyra – dyrektor Orkiestry Polskiego Radia w Warszawie spróbuje udowodnić, że muzyka jest najbardziej empatyczną dziedziną sztuki.

Wykładowi towarzyszyć będzie muzyka w wykonaniu kwartetu smyczkowego Orkiestry Polskiego Radia w Warszawie.

Kajetan Prochyra - Kurator muzyczny, inicjator, wizjoner i dziennikarz muzyczny, menedżer. kieruje Orkiestrą Polskiego Radia w Warszawie. Ukończył studia magisterskie w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Był szefem redakcji portalu Jazzarium.pl (w latach 2011-14). Na łamach Tygodnika Powszechnego ukazało się ponad 50 artykułów jego autorstwa, poświęconych najważniejszym polskim i zagranicznym artystom ze świata muzyki improwizowanej i współczesnej.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 20.15 | 35 min
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Święta to czas rozmów z bliskimi. Niestety, nie zawsze wszystko toczy się tak, jak byśmy tego sobie życzyli. Nasze konwersacje bywają mało ciekawe i powierzchowne, a niekiedy nawet kończą się sporem. Co zrobić, by tego uniknąć? Psycholożka Olga Białobrzeska poradzi, jak prowadzić rozmowy, które zbliżają. Możecie liczyć na praktyczne wskazówki, do zastosowania już w najbliższe święta.

Olga Białobrzeska – psycholożka społeczna, związana z Centrum Badań nad Relacjami Społecznymi Uniwersytetu SWPS. Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół roli wspólnotowości w życiu człowieka. Prowadzi badania nad codzienną życzliwością, polaryzacją światopoglądową oraz sposobami prowadzenia rozmowy, które sprzyjają budowaniu więzi mimo różnic. Członkini zarządu Fundacji Nowej Wspólnoty, której celem jest zmniejszanie społecznych podziałów i odbudowa wspólnoty obywatelskiej w Polsce. W Fundacji odpowiada za metodykę działań depolaryzacyjnych, a także prowadzi wykłady i treningi z zakresu dobrej rozmowy.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 21.15 | 35 min
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Co czujesz, gdy widzisz cierpienie innych? Łączysz się z nimi w bólu, współczujesz im, rozumiesz ich uczucia? Czy każdy z nas podobnie empatyzuje z innymi? Czy istnieją czynniki, które zmieniają poziom empatii?

Dr hab. Kamila Jankowiak-Siuda przedstawi Wam najnowsze dane na temat mózgowego podłoża empatii i czynników, które zmieniają jej poziom, takich jak m.in. płeć czy atrakcyjność fizyczna. Zobaczycie, jak na ból innych reagują osoby wrażliwe w przetwarzaniu bodźców, narcystystyczne i psychopatyczne. Na koniec wspólnie postaramy się odpowiedzieć na pytanie, czy można wytrenować empatię.

Dr hab. Kamila Jankowiak-Siuda, prof. Uniwersytetu SWPS, to wykładowczyni i badaczka o interdyscyplinarnym wykształceniu: jest biologiem molekularnym i neuropsychologiem. Na Uniwersytecie SWPS pełni funkcje Prorektorki ds. dydaktycznych oraz Kierowniczki Centrum Neuronauki Behawioralnej. Jej główne zainteresowania naukowe koncentrują się na poszukiwaniu neurobiologicznych podstaw empatii oraz analizie czynników modyfikujących jej poziom. W ostatnim czasie zajmuje się również biologiczną charakterystyką substancji psychodelicznych, zwłaszcza DMT. Jest autorką kilkudziesięciu publikacji z zakresu biologii molekularnej, neuronauki społecznej i psychologii, a także kieruje projektami badawczymi w tych obszarach.

Lektorium (parter)
19.10, 19.50, 20.30 i 21.10 | 25 min
Liczba miejsc ograniczona: 60

Zazwyczaj słyszymy ich dzięki falom radiowym, ale tym razem wystąpią na żywo! Zapraszamy na wyjątkowy spektakl komediowy, podczas którego muzycy Orkiestry Polskiego Radia zagrają utwory nawiązujące do świątecznych emocji, a improwizatorzy pokażą inspirowane tą muzyką sceny komediowe. Sprawdzimy, co dzieje się przy świątecznym stole, podczas ubierania choinki, na zakupach…i jak to w życiu – czasami będziemy śmiać się tak po prostu, a czasem przez łzy.

Parsque du hehe to warszawska grupa improwizacji teatralnej. Tworzy komediowe spektakle bez scenariusza, inspirowane sugestiami publiczności. Agnieszka Purc, Jan Purc, Ewa Senk i Kasia Szymańska to improwizatorzy z wieloletnim doświadczeniem, które zdobywali na scenach polskich i zagranicznych. W stolicy można ich zobaczyć m.in. w Klubie Komediowym i Resorcie Komedii.

Gdzie: Sale konferencyjne (1 pietro)
Kiedy: 21:00 (35 min)
Liczba miejsc ograniczona: 300 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Posłuchajcie ostatniej symfonii Mozarta – Symfonia nr. 41 „Jowiszowej”. To jedno z największych muzycznych dzieł sztuki! Łączy wszystko: muzykę i matematykę, emocje i architekturę, taniec i modlitwę. Przydomek „Jowiszowa” nadali utworowi słuchacze, uznając go za największy z całego układu, w którym Mozart jest Słońcem. Przyjdźcie i posłuchajcie.

Orkiestrę Polskiego Radia w Warszawie poprowadzi Julia Kurzydlak.

Orkiestra Polskiego Radia w Warszawie - założona w 1945 roku przez Stefana Rachonia, Orkiestra Polskiego Radia w Warszawie kontynuuje tradycję radiowych zespołów muzycznych sięgającą 1934 roku. Dziś to jedyny artystyczny zespół w strukturze Polskiego Radia, regularnie obecny na antenie dzięki koncertom i sesjom nagraniowym. W dorobku ma setki godzin nagrań muzyki klasycznej i współczesnej oraz ponad sto realizacji muzyki filmowej i telewizyjnej. Orkiestra współpracowała z najwybitniejszymi polskimi dyrygentami i solistami, a jej nagranie Hagith Karola Szymanowskiego uhonorowano Fryderykiem 2020. Dziś OPRW to zespół otwarty i nowoczesny – realizuje projekty edukacyjne, koncerty dla dzieci, działania społeczne i interdyscyplinarne.

Kajetan Prochyra – dyrektor Orkiestry Polskiego Radia w Warszawie. Wcześniej, przez dekadę kurator sceny muzycznej Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Inicjator powstania kilkunastu nowych dzieł symfonicznych i kameralnych. Współpracował m.in. z Hanią Rani, Jimkiem, Marcinem Maseckim, Pawłem Mykietynem, Jerzym Rogiewiczem. Ulubione muzyczne przeżycie: leżenie pod fortepianem, na którym gra Martha Argerich.

Gdzie: Fontanna powietrzna (parter)
Kiedy: 20.00, 21.00 (10 min)

Muzyka transowa w wykonaniu muzyków Orkiestry Polskiego Radia.

Utwory, która zostaną zagrane:

Samuel O. Pratt - The little fountain
M. Grandjany - Colorado Trail

Gdzie: przestrzeń koło Wahadła (parter)
Kiedy: 21:45 (15 min)

„Tuning Meditation” Pauline Oliveros to jedno z najważniejszych dzieł praktyki Deep Listening – głębokiego słuchania. To muzyka, która nie wymaga umiejętności, ale obecności. Publiczność staje się tu współwykonawcą: poprzez proste instrukcje, jeden wspólny oddech i dźwięki rodzące się z uważnego słuchania innych. Uczestnicy tworzą wspólnie żywy organizm — falujące pasmo głosów, które powoli dostrajają się do siebie, reagują, łączą się i oddzielają. To nie jest koncert, lecz doświadczenie wspólnoty: moment, w którym granica między sceną a widownią zanika, a muzyka staje się praktyką empatii w czasie rzeczywistym. Cisza, dźwięk, słuchanie — i bycie razem.

Gdzie: Hol (Parter)
Kiedy: 19:00-22:00

Wczujcie się w położenie i emocje innych gatunków dzięki immersyjnym doświadczeniom VR!

VR Edutainment tworzy nowoczesne kina i atrakcje w wirtualnej rzeczywistości, łącząc edukację z rozrywką. Ich nagradzane filmy przyrodnicze skłaniają do refleksji i budują empatię wobec innych gatunków, pozwalając widzom poczuć się częścią świata natury.

Gdzie: Niebieskie krzesła (I piętro)
Kiedy: 19.00–22.00

Porozmawiaj albo po prostu pobądź. Zapraszamy do przestrzeni, w której można spokojnie usiąść, pomyśleć i spotkać się z drugim człowiekiem bez pośpiechu i bez presji. To otwarte, swobodne spotkanie, podczas którego dotykamy tematów zarówno lekkich, jak i poważnych. Takich, które czasem trudno poruszyć na co dzień.

Przyjdź i poznaj nieznajomych, którzy potrafią okazać zaskakującą bliskość. Posłuchaj ich historii, podziel się własną – albo zachowaj ją dla siebie. Tutaj nic nie trzeba, a wszystko można, byle z uważnością i szacunkiem.

Jeśli wolisz pobyć bardziej w sobie, też znajdziesz tu miejsce. Wylosujesz pytanie tylko dla siebie, zajrzysz do książki, pomyślisz. Tyle wystarczy.

W grudniowej edycji porozmawiamy o bliskości, empatii, spotkaniach świątecznych i o tym, co one w nas wywołują. To wspólne doświadczenie, które może okazać się prostsze – i bardziej poruszające – niż się spodziewasz.

Gdzie: Pomarańczowe krzesła (I piętro)
Kiedy: 19.00–22.00

Jak zadbać o siebie przy wigilijnym stole? Wspólnie z psycholożką Pauliną Bartosik i dietetyczką Paulą Nagel spojrzycie na ten czas w życzliwy i realistyczny sposób.

Przekonacie się, że święta nie muszą być próbą silnej woli. Porozmawiamy o jedzeniu w zgodzie ze sobą – bez wyrzutów sumienia, skrajnych ograniczeń czy przejedzenia. Zajmiemy się także tematem granic przy stole, reakcjami na niechciane komentarze oraz o tym, jak czerpać z tradycji, nie traktując świąt jak „żywieniowego egzaminu”.

Naszym celem będzie znalezienie prostych, praktycznych sposobów, by świętowanie było naprawdę spokojne – zarówno dla głowy, jak i dla brzucha.

Paulina Bartosik – absolwentka psychologii na Uniwersytecie Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie, psychodietetyk, trener. Jako ekspert w NIZP PZH-PIB zajmuje się wdrażaniem naukowych koncepcji psychologii zdrowia w praktykę edukacyjną i szkoleniową. Prowadzi działania psychoedukacyjne promujące zdrowie psychiczne i racjonalne podejście do stylu życia.

W Planetarium wystąpi kwintet dęty Orkiestry Polskiego Radia. Muzyce towarzyszyć będą specjalnie przygotowane kosmiczne wizualizacje na kopule.

Repertuar koncertu:

3 Pièces brèves: II. Andante
Wojciech Kilar - Kwintet
Claude Debussy-La fille aux cheveux de lin

2024

Czy „reszta kosmosu” może być zagrożeniem dla Ziemi? Ekstremalnie rzadkie kolizje dużych obiektów kosmicznych z naszą planetą prowadzą do masowego wymierania gatunków. Taka sytuacja miała miejsce 65 mln lat i dotyczyła dinozaurów. Naukowcy, którzy śledzą trasy lotu asteroid, uspokajają, że ryzyko uderzenia czegoś dużego w naszą planetę przez najbliższe sto lat jest bardzo niskie. Na wszelki wypadek uczymy się jednak zapobiegać kolizjom. W 2022 roku NASA przeprowadziła misję DART, która zakończyła się celowym zderzeniem z asteroidą Dimorfos i wpłynęła na trajektorię jej lotu. Monitorujemy także aktywność Słońca, badamy promieniowanie kosmiczne i myślimy o kolonizacji innych planet. Co jeszcze można zrobić, by kosmiczna apokalipsa pozostała jedynie wizją z filmu science-fiction? Porozmawiamy o tym podczas styczniowego Wieczoru dla dorosłych.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 19.30 (50 min)
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Czy niebo spadnie nam na głowę? A może nasza Ziemia spadnie na głowy mieszkańcom odległego świata? Komety, meteoroidy, planetoidy, planety, gwiazdy, czarne dziury, statki kosmiczne, szczątki rakiet, kosmiczne śmieci i inne poruszające się z olbrzymią prędkością obiekty, wypełniające nasze najbliższe sąsiedztwo i resztę Wszechświata, zderzają się ze sobą. Te kolizje budzą w nas zarówno fascynację, jak i grozę. Podziwiamy gołym okiem deszcze meteorytów, ale też z uwagą obserwujemy niebo, by dostrzec zagrażające nam obiekty. Te naturalne i te sztuczne.

Dr inż. Tomasz Barciński z Centrum Badań Kosmicznych PAN opowie o zagrażających nam kolizjach, a także o rozwoju nauki, technologii, prawa i administracji z myślą o ochronie Ziemi.

Dr inż. Tomasz Barciński – kierownik Laboratorium Mechatroniki i Robotyki Satelitarnej w Centrum Badań Kosmicznych PAN. Specjalizuje się w teorii sterowania i mechatronice. Kieruje zespołami inżynierskimi pracującymi nad najważniejszymi misjami kosmicznymi z udziałem Polski, w tym nad budową podróżującej właśnie do Jowisza sondy JUICE, europejskiego kosmicznego teleskopu rentgenowskiego ATHENA czy sondy Comet Interceptor mającej przechwycić kometę spoza Układu Słonecznego. Zaangażowany jest również w projekt kosmicznej śmieciarki w programie ESA ClearSpace, lądownika marsjańskiego na misję ESA ExoMars oraz polskich satelitów obserwacyjnych Eagle Eye i Piast.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 20.45 (50 min)
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Poziom aktywności magnetycznej Słońca ciągle się zmienia. W okresach najwyższej aktywności często zachodzą na Słońcu gigantyczne zjawiska: rozbłyski słoneczne, erupcje protuberancji, koronalne wyrzuty materii. Gwałtownie zmieniają one stan plazmy i pól magnetycznych w przestrzeni międzyplanetarnej, a więc istotnie modyfikują środowisko kosmiczne Ziemi. Czy mogą być dla nas niebezpieczne? Czy zagrażają naszej infrastrukturze technicznej opartej na internecie i satelitach? Czy wpływają na zjawiska geofizyczne lub klimat Ziemi? Opowie o tym prof. Paweł Rudawy z Instytutu Astronomicznego Uniwersytetu Wrocławskiego.

Prof. dr hab. Paweł Rudawy – zastępca dyrektora Instytutu Astronomicznego Uniwersytetu Wrocławskiego, kierownik Obserwatorium Astronomicznego oraz kurator Ośrodka Edukacji Astronomicznej UWr w Białkowie. Z wykształcenia astronom specjalizujący się w heliofizyce. Podstawowe obszary jego badań to protuberancje słoneczne, rozbłyski słoneczne i fizyka korony słonecznej. Uczestnik kilku międzynarodowych programów: PROBA-3, ROSIE, SLED. Zorganizował pięć ekspedycji obserwacyjnych całkowitych zaćmień Słońca.

Gdzie: Zaplecze audytorium (parter)
Kiedy: 19.15, 20.15, 21.15; 40 min
Liczba miejsc ograniczona: 70 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Czarna dziura to jedno z najbardziej fascynujących zjawisk we Wszechświecie. To zagadkowy obszar czasoprzestrzeni, w którym pole grawitacyjne jest tak silne, że nic nie jest w stanie się wydostać, nawet światło. Co się dzieje w czarnej dziurze? Czy można ją stworzyć na Ziemi?

Na te i inne pytania odpowie Justyna Średzińska.

Justyna Średzińska - astrofizyczka, ekspertka ds. naukowych ESERO Polska (w ramach ESA). Członkini Polskiego Towarzystwa Astronomicznego oraz Stowarzyszenia Polskich Profesjonalistów Sektora Kosmicznego. Analogowa astronautka, w 2021 roku odbyła trening w Analog Astronaut Training Center w Krakowie: misja Kepleria. Absolwentka Uniwersytetu w Białymstoku, specjalność fizyka teoretyczna. W latach 2013 – 2018 prowadziła badania z dziedziny astrofizyki w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN. Łączy pracę z pasją do nocnych obserwacji nieba, malarstwem i fotografią ekstremalnych zjawisk przyrody.

Gdzie: Majsternia (pierwsze piętro)
Kiedy: 19.15, 20.15 i 21.15
Liczba miejsc ograniczona: 40 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Jakie konsekwencje dla ludzi mogą mieć kosmiczne katastrofy? Czy mamy możliwości, by się przed nimi obronić? Czy ludzkość jest przygotowana na scenariusz z „Dnia Zagłady” czy „Nie patrz w górę”? Co się stanie, jeśli stracimy satelity krążące nad naszymi głowami? Czy potrafimy zepchnąć kometę z niebezpiecznego dla nas kursu? Albo znaleźć nowy dom w kosmosie?

Zapraszamy na debaty! Podczas każdego spotkania jeden z ekspertów będzie bronił pewnej tezy, a drugi wskaże argumenty przeciw. Kto rozstrzygnie debatę? Wy, uczestnicy!

Tomasz Noga - mgr inż. lotnictwa i kosmonautyki, absolwent University of Southampton. Posiada doświadczenie zawodowe z Europejskiej Agencji Kosmicznej oraz firmy Airbus Defence and Space. Od 2017 roku specjalista ds. badawczych w Sieci Badawczej Łukasiewicz – Instytucie Lotnictwa. Autor publikacji naukowych związanych z napędami kosmicznymi oraz rakietami suborbitalnymi. Członek Komitetu Badań Kosmicznych i Satelitarnych, wieloletni wiceprezes Stowarzyszenia Polskich Profesjonalistów Sektora Kosmicznego, współzałożyciel Fundacji Ad Astra

Adam Dąbrowski - dr inż. mechanik, absolwent TU Hamburg, Uni Bremen i Politechniki Gdańskiej. Posiada doświadczenie przemysłowe (Instytut Lotnictwa w Warszawie, SICK AG w Hamburgu, Blue Dot Solutions w Gdańsku, Niemieckie Centrum Rozwoju Sztucznej Inteligencji w Bremie). Na polskich i niemieckich uczelniach prowadził zajęcia z mechaniki, mechanizmów kosmicznych i dynamiki systemów kosmicznych, a także brał udział w przygotowaniu nowych kierunków nauczania "Technologie Kosmiczne i Satelitarne" oraz "Engineering and management of space systems". Zajmował się również popularyzacją i rozwojem edukacji inżynieryjnej (w szczególności kosmicznej) jako specjalista w Departamencie Edukacji Polskiej Agencji Kosmicznej. Członek Stowarzyszenia Polskich Profesjonalistów Sektora Kosmicznego. Na co dzień konstruuje mechanizmy kosmiczne (w tym marsjańskie) w Astronice.

Gdzie: Planetarium
Kiedy: 19.00–22.00

Przy stanowisku prof. Szymona Kozłowskiego zapoznasz się z materią pozaziemską, czyli meteorytami. Zobaczysz tu kilkanaście meteorytów różnej proweniencji – pochodzących zarówno z wnętrza, jak i z powierzchni dużych przetopionych planetoid, z małych pierwotnych planetoid, a także z odłamków wyrzuconych z powierzchni Marsa i Księżyca. Prezentowanym meteorytom towarzyszyć będą slajdy. Zachęcamy do zadawania pytań i rozmów z prowadzącym. Prof. dr hab. Szymon Kozłowski – astronom, prowadzi badania związane przede wszystkim z astronomią pozagalaktyczną, zwłaszcza z poszukiwaniami i analizą zmienności galaktyk aktywnych i kwazarów. W kręgu jego zainteresowań znajdują się także poszukiwania i analiza gwiazd supernowych oraz analiza zmienności okresowej i nieokresowej gwiazd naszej Galaktyki i Obłoków Magellana. Na wczesnych etapach kariery zajmował się również modelowaniem ruchu wielu planet w układach planetarnych, mikrosoczewkowaniem grawitacyjnym, silnym soczewkowaniem grawitacyjnym czy ruchami własnymi gwiazd. Członek założyciel Polskiego Towarzystwa Meteorytowego, członek Polskiego Towarzystwa Astronomicznego oraz Międzynarodowej Unii Astronomicznej. W serwisie YouTube prowadzi kanał o tematyce meteorytowej „W Gabinecie Astronoma”.

Gdzie: Laboratorium fizyczne (I piętro)
Kiedy: 19.00-22.00 (30 min)
Liczba miejsc ograniczona: 16 (możliwość wejścia na wolne stanowisko)

Laboratoryjne stacje doświadczalne to stanowiska, przy których samodzielnie wykonasz doświadczenia lub zbadasz zjawiska, korzystając z dostępnych instrukcji. W razie potrzeby możesz też liczyć na pomoc naszych laborantów.

Podczas najbliższego Wieczoru dla dorosłych zajmiemy się radioaktywnością. Już samo to określenie wzbudza lęk i chęć ucieczki! Gwarantujemy jednak, że będzie bezpiecznie. Nie każde promieniowanie jest szkodliwe. Wiesz, że w każdej chwili przez nasze ciała przenikają cząstki promieniowania kosmicznego? W laboratorium będziesz mieć okazję, by zobaczyć na własne oczy tzw. rozpad alfa w komorze dyfuzyjnej. Wspólnie zastanowimy się także nad tym, co stałoby się z człowiekiem w przestrzeni kosmicznej.

Nie bez powodu akty miłosne nazywamy sztuką kochania. Piękno ludzkich ciał splecionych w namiętnym uścisku od zawsze inspiruje artystów – malarzy, poetów, rzeźbiarzy. Gdzie w tym wszystkim jest miejsce dla nauki? Przekonaj się! W walentynkowy wieczór w Koperniku będzie królować miłość, sztuka i pozytywne podejście do własnej cielesności.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 19.30 (50 min)
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

„Ars Erotica – akt męski jako figury rozkoszy” to wykład poświęcony przełomowym wyobrażeniom męskiego ciała w historii sztuki, od antyku do współczesności. Wybrane dzieła, które oddają zmysłową ekstazę, pozwolą spojrzeć na męską seksualność, przełamując patriarchalne konwencje.

Dr hab. Paweł Leszkowicz - historyk i krytyk sztuki, wykładowca akademicki i niezależny kurator specjalizujący się w studiach nad seksualnością w obszarze sztuki i kultury wizualnej. Kurator sztuki queerowej, w tym Ars Homo Erotica (2010) w Muzeum Narodowym w Warszawie. Autor wielu wstaw i publikacji o sztuce współczesnej. Prof. UAM.

Wykład będzie tłumaczony na Polski Język Migowy (PJM).

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 20.45 | 50 min
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Nie ma wolności bez kobiecej seksualności! Spotkanie „Grzeczna to już byłam” to mocna dawka wiedzy o kobiecej seksualności, komunikowaniu się w sprawach seksu i pomysłach na dobrą zabawę w sypialni solo i w duecie.

Joanna Keszka. Barbarella.pl - trenerka relacji intymnych, edukatorka seksualna, aktywistka i pisarka. Autorka książek o seksie „Grzeczna to już byłam” i „Potęga Zabawnego Seksu”. Prowadzi warsztaty i szkolenia w całej Polsce. Razem z Magdą Mołek stworzyła bestsellerowe podcasty „Rozważna i Erotyczna” oraz „Śmietanka Erotyczna”.

Wykład będzie tłumaczony na Polski Język Migowy (PJM).

Gdzie: Zaplecze audytorium (parter)
Kiedy: 19.15, 20.15, 21.15| 40 min
Liczba miejsc ograniczona: 70 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Każda i każdy z nas ma w sobie prawdziwe piękno. Jak je dostrzec? Jak czuć się dobrze we własnej skórze? Jak pokochać własne ja? O akceptacji, pokochaniu siebie i zarażaniu innych tą miłością porozmawiamy z Basią Bellą Felix.

Barbara Bella Felix - afropolka, polska tancerka ludowa, zajmująca się tematyką samoakceptacji i celebracji własnego ciała oraz tożsamości.

Część atrakcji będzie tłumaczona na Polski Język Migowy (PJM).

Gdzie: Majsternia (pierwsze piętro)
Kiedy: 19.15, 20.15, 21.15 | 40 min
Liczba miejsc ograniczona: 40 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Czy komunikacja w związku zabija romantyzm? A może jest kluczem do rozwiązywania problemów i satysfakcjonującej w relacji? Na te i inne pytania odpowie seksuolożka Stefania Kumor. Żyjemy w czasach, w których dużo mówi się o dobrej komunikacji. Co świadczy o tym, że jest ona „dobra”? Jakie musi spełnić warunki? Podyskutujemy o tym podczas spotkania.

Stefania Kumor – magistra położnictwa i seksuolożka. Doświadczenie zawodowe zdobywała podczas pracy na oddziale położniczym, wspierając kobiety we wczesnym połogu. Pracowała również jako edukatorka seksualna w Fundacji SEXEDPL. Prowadzi zajęcia przygotowujące do porodu, wspiera w laktacji, uczy chustonoszenia i pomaga parom w powrocie do aktywności seksualnej po porodzie. Współprowadzi warsztaty, otwierając (głównie kobiety) na własną seksualność i budując ich poczucie własnej wartości.

Warsztaty będą tłumaczone na Polski Język Migowy (PJM).

Gdzie: Parter,
Kiedy: 19.25, 20.25, 21. 25 | 4 min

Pole dance jest elementem akrobatyki powietrznej, w której ćwiczenia wykonywane są z wykorzystaniem pionowego drążka. To nie tylko zmysłowy taniec, lecz również bardzo wymagająca forma aktywności oraz przyjemność dla ciała i umysłu.

Zapraszamy na wyjątkowy pokaz artystyczny – powietrzny taniec (pole dance) w wykonaniu Emila Witkowskiego.

Emil Witkowski - tancerz, choreograf, czynny zawodnik krajowych oraz międzynarodowych zawodów aerial. Z dyscypliną pole dance związany od 11 lat.

Gdzie: Centrum Konferencyjne (I piętro)
Kiedy: 19.05, 19.35, 20.05, 20.35, 21.05, 21.35 | 15 min

Piękno to również, a może przede wszystkim, gracja i zmysłowość. Jak poruszając się w rytm muzyki wyzwolić swój seksapil? Dowiecie się podczas zajęć z Martą Grabowską.

Marta Grabowska – tancerka, trenerka z 13-letnim doświadczeniem. Jej domeną jest pole dance, ale prowadzi również zajęcia stretchingu, przygotowania fizycznego czy oddechu.

Gdzie: Laboratorium biologiczne (I piętro)
Kiedy: 19.00-22.00
Liczba miejsc ograniczona: 16 (możliwość wejścia na wolne stanowisko)

Podczas najbliższego Wieczoru dla dorosłych zagracie w grę dla par – naukową grę wstępną! Eksperymentalnie zweryfikujecie wytrzymałość prezerwatywy i sprawdzicie, czy łatwo je uszkodzić. Spróbujecie rozpoznać afrodyzjaki po zapachu, a po wyglądzie – preparaty mikroskopowe związane z układem rozrodczym.

To wieczór pełen nauki i zabawy, który pozwoli Wam zbliżyć się do siebie w zupełnie nowy sposób.

Czy istnieje zbrodnia doskonała? Jak nowe techniki pomagają w wykrywaniu przestępców? W jaki sposób zabezpiecza się więzienia i czym jest dozór elektroniczny? Jak nie narażać się na działania przestępcze w cyberprzestrzeni?

Podczas prowadzenia dochodzeń, analizy dowodów oraz identyfikacji sprawców przestępstw śledczy korzystają z osiągnięć współczesnej nauki. Techniki kryminalistyczne oraz zabezpieczenia penitencjarne stają się coraz bardziej zaawansowane i niezawodne. Niestety, również przestępcy idą "z duchem czasu” i korzystają z nowych technologii, czego przykładem mogą być przestępstwa w sieci (cybercrime). Podczas marcowego Wieczoru dla dorosłych przekonasz się, jak nauka i technika pomagają w efektywnym prowadzeniu śledztw kryminalistycznych, identyfikowaniu zagrożeń i zwiększaniu naszego bezpieczeństwa.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 19.15 (50 min)
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Wykład odsłoni przed Wami tajemnice świata kryminalistyki. Poznacie historię i ewolucję technik badania śladów pozostawianych przez przestępców – od czasów najdawniejszych do dzisiaj. Dowiecie się, czy możliwe jest popełnienie zbrodni doskonałej, czyli takiej, po której nie pozostał najmniejszy nawet ślad. Odkryjecie kulisy codziennej pracy śledczych – zajmujących się ujawnianiem przestępstw i wykrywaniem ich sprawców. Przekonacie się też, ile wspólnego z rzeczywistością mają seriale i książki kryminalne ukazujące detektywów w akcji. Na koniec wraz z prowadzącym zastanowicie się, jakich przestępstw spodziewać się możemy w przyszłości i jakimi metodami będzie je można wykrywać.

Prof. Piotr Girdwoyń – profesor nauk prawnych, pracownik naukowy w Katedrze Kryminalistyki na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Warszawskiego. Adwokat. Autor kilku monografii i kilkudziesięciu artykułów. Stypendysta Fundacji Alexandra von Humboldta, Hertie Stiftung i Hermann und Marianne Straniak Stiftung. Do jego głównych zainteresowań naukowych należą: prawo dowodowe, zagadnienie tzw. dowodu naukowego, historia kryminalistyki oraz prawo i procedura karna krajów niemieckojęzycznych

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 20.50 (45 min)

Podczas wykładu poznacie sposoby działania cyberprzestępców i rodzaje ataków, z jakimi najczęściej mamy do czynienia w Polsce. Na konkretnych przykładach zobaczycie, dlaczego tak skuteczne są ataki socjotechniczne, a także jak wpłynie na nie rozwój sztucznej inteligencji. Nie zabraknie również wskazówek praktycznych – dowiecie się, jak zabezpieczyć się przed cyberatakami oraz jak złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa czy skorzystać z procesowych uprawnień pokrzywdzonego, jeśli zostaniecie zaatakowani.

Prof. ucz. dr hab. inż. Agnieszka Gryszczyńska – wykłada w Katedrze Prawa Informatycznego na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Jest Dyrektorką Departamentu do Spraw Cyberprzestępczości i Informatyzacji w Prokuraturze Krajowej.

Gdzie: Centrum Konferencyjne (I piętro)
Kiedy: 20.00 (45 min + 25 min)

Subkultura więzienna panowała w więzieniach czasów PRL niepodzielnie. Po 1989 roku jesteśmy świadkami jej systematycznego zaniku. Dlaczego wówczas powstała i dlaczego teraz zanika? Czy tworzyli ją szlachetni kontestatorzy, czy prymitywni przestępcy? Dlaczego nadal wzbudza tak duże zainteresowanie?

Dr Kamil Miszewski – socjolog, adiunkt badawczo-dydaktyczny na Uniwersytecie Warszawskim. Autor kilkudziesięciu publikacji naukowych i popularnonaukowych, m.in. o subkulturze więziennej i jej przemianach po 1989 rok

Gdzie: Zaplecze audytorium (parter)
Kiedy: 19.15, 20.15, 21.15 (40 min)
Liczba miejsc ograniczona: 70 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Media w każdym tygodniu donoszą o kolejnych firmach zainfekowanych ransomware, a u Was ciągle nic? Konkurencja miała już kilka incydentów, a u Was dalej posucha? Co zrobić, żeby oprogramowanie typu ransomware czuło się w Twojej sieci komfortowo jak wirus w żywym ciele? Jakie warunki należy stworzyć, żeby infekcja była szybka i skuteczna, a efekty długotrwałe i medialne? Najlepiej skorzystać z poradników doświadczonych „hodowców”, którzy nie raz udowodnili, że ransomware czuje się w ich sieci jak w domu. Chcecie wiedzieć, jak poprawnie wdrożyć Ransomware Deployment Protocol i nie tylko? Posłuchajcie tej prezentacji.

Maciej Broniarz – prelegent, wykładowca akademicki, konsultant ds. bezpieczeństwa IT. Wykładowca Informatyki Kryminalistycznej w Centrum Nauk Sądowych Uniwersytetu Warszawskiego (od 2010). Prowadził liczne wykłady i szkolenia z cyberbezpieczeństwa, m.in. dla Komisji Nadzoru Finansowego, Politechniki Warszawskiej, Wydziału Matematyki, Mechaniki i Informatyki UW, NASK i Warszawskiej Rady Adwokackiej. Ceniony za obszerną wiedzę, bogate doświadczenie praktyczne oraz umiejętność łatwego przekazywania wiedzy i przystępnego wyjaśniania nawet najbardziej złożonych treści. W przeszłości kierował m.in. Działem Sieci Komputerowych UW oraz zespołem CERT PLIX. Ekspert ds. cyberbezpieczeństwa i informatyki śledczej, współpracujący m.in. z kancelariami Leśniodorski, Ślusarek i wspólnicy oraz Pietrzak-Sidor. Na koncie ma również współpracę z Fundacją im. Bronisława Geremka i Helsińską Fundacją Praw Człowieka, w projektach B+R dotyczących zwalczania przestępczości w internecie. Członek Polskiego Towarzystwa Kryminalistycznego.

Gdzie: Majsternia (I piętro)
Kiedy: 19.15, 20.15, 21.15 | 40 min
Liczba miejsc ograniczona: 40 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Udane zastosowanie śledczej genealogii genetycznej (IGG) w USA wzbudza zainteresowanie w Europie i prowadzi do pilotażowych działań policji w różnych krajach, np. w Szwecji, gdzie pilotaż taki zakończył się sukcesem. Jednym z kluczowych elementów powodzenia jest to, że tylko 1% interesującej populacji musi być obecny w bazie danych, aby móc zidentyfikować każdą osobę w populacji za pomocą genealogicznych metod genetycznych.

Chociaż wykazano, że stosowanie IGG jest skutecznym narzędziem w prowadzonych postępowaniach dochodzeniowo-śledczych, pojawiły się również głosy krytyczne. Związane są one z obawami dotyczącymi wykorzystania tej metody do egzekwowania prawa. Krytykom chodzi głównie o aspekty etyczne i prawne zagadnienia, które stanowią – kolejne po technologicznych – wyzwanie dla przyszłego wykorzystania IGG w dziedzinie kryminalistyki. O tym wszystkim opowie dr hab. Magdalena Spólnicka z Centrum Nauk Sądowych Uniwersytetu Warszawskiego.

Dr hab. Magdalena Spólnicka – specjalistka badawczo-techniczna Centrum Nauk Sądowych Uniwersytetu Warszawskiego. Absolwentka Wydziału Farmacji Akademii Medycznej w Bydgoszczy oraz Podyplomowego Studium Oficerskiego Ekspertów Kryminalistyki Wyższej Szkoły Policji w Szczytnie. Dzięki długoletniej pracy w Zakładzie Biologii Centralnego Laboratorium Kryminalistycznego Policji zdobyła doświadczenie we wszystkich kluczowych obszarach pracy tej jednostki, w tym w wykonywaniu opinii z zakresu genetyki sądowej o wysokim stopniu skomplikowania, prowadzeniu prac naukowych, wdrożeniowych i adaptacyjnych. W latach 2016–2023 kierowała Zakładem Biologii CLKP.

Wystawy, przy Wahadle Foucaulta (parter)
Kiedy: 19.00-22.00

Dozór elektroniczny w naszym kraju realizowany jest w trzech zakresach – jako dozór stacjonarny, mobilny i zbliżeniowy. Najliczniejszą grupę wśród wszystkich objętych dozorem elektronicznym w Polsce stanowią osoby skazane na karę pozbawienia wolności w niewielkim wymiarze, które karę tę odbywają w wyznaczonych warunkach, ale bez izolacji penitencjarnej (dozór stacjonarny). Osoby te wypełnieją nałożone na nie sądownie obowiązki – takie jak nauka, praca czy terapia – i mają możliwość utrzymywania stałego kontaktu z rodziną i społeczeństwem. Dozór stacjonarny to obecnie najskuteczniejsza ze znanych form resocjalizacji. Do oddzielnej kategorii monitorowanych należą natomiast osoby, względem których, zgodnie z orzeczeniem sądu, zarządzono stosowanie środków zabezpieczających. Środkami tymi są dozór mobilny lub elektroniczna kontrola zakazu zbliżania (dozór zbliżeniowy).

Mjr Tomasz Karasek, st. specjalista w Biurze Dozoru Elektronicznego Centralnego Zarządu Służby Więziennej, oraz Zespół Terenowy Systemu Dozoru Elektronicznego Aresztu Śledczego Warszawa Białołęka

Gdzie: poziom -1
Kiedy: 19.00-21.30

Zjedźcie do podziemi Kopernika i zróbcie zdjęcie z prawdziwym pojazdem więziennym Okręgowej Służby Więziennej w Warszawie.

Nie zapomnijcie podzielić się zdjęciami w social mediach!

Gdzie: Laboratorium biologiczne (I piętro)
Kiedy: 19.00–22.00
Liczba miejsc ograniczona: 16 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Czy wiesz, w jaki sposób na podstawie materiału osteologicznego, czyli kostnego, rekonstruuje się profil biologiczny zmarłych i co właściwie wchodzi w skład takiego profilu? W czasie warsztatów wyjaśnimy, jak na podstawie tego rodzaju materiału oceniamy płeć i wiek w chwili śmierci zmarłego oraz jak rekonstruujemy przyżyciową wysokość ciała. Pokażemy również, jak rejestrować obecność zmian patologicznych i przejawów zmienności morfologicznej układu szkieletowego, które mogą być wykorzystywane w procesie identyfikacji indywidualnej.

Dr Justyna Marchewka-Długońska – absolwentka Zakładu Antropologii Uniwersytetu Jagiellońskiego, pracowniczka Zakładu Biologii Człowieka UKSW w Warszawie (od 2016). Jej zainteresowania badawcze koncentrują się na rekonstrukcji osteobiografii zmarłych z populacji historycznych i pradziejowych, szczególnie prekolumbijskich mieszkańców peruwiańskich Andów. Kierowniczka grantów badawczych finansowanych ze środków Narodowego Centrum Nauki, Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej oraz Ministerstwa Edukacji i Nauki. W 2024 roku reprezentowała Polskę na International Day of Women and Girls in Science w Nowym Jorku.

Karina Woźniak – studentka w Zakładzie Antropologii Uniwersytetu Łódzkiego. Jej zainteresowania badawcze koncentrują się na możliwościach rekonstrukcji przyżyciowego wyglądu twarzy. Uczestniczka realizowanego w Peru projektu badawczego, finansowanego ze środków Narodowej Agencji Wymiany Akademickiej.

Rozwój wiedzy i kolejne odkrycia rzucają nowe światło na ugruntowane przekonania naukowe. Czasem trzeba zweryfikować nawet informacje wyniesione ze szkoły, uznawane za pewnik przez wiele lat.

W powszechnej świadomości funkcjonuje wiele naukowych mitów. Podczas najbliższego Wieczoru dla dorosłych weźmiemy pod lupę kilka z nich.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 19.30 (50 min)
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Internet jest pełen porad dotyczących zdrowego stylu życia. Łykamy popularne
i reklamowane suplementy, stosujemy diety, śledzimy porady influencerów.

Ile z tych rozpowszechnionych przekonań ma uzasadnienie naukowe? Czy dieta wpływa na naszą odporność? Czy sport zawsze oznacza zdrowie? Czy dodatkowe witaminy i mikroelementy działają korzystnie? W potocznej wiedzy na temat zdrowia i odporności nie brakuje nadmiernych uproszczeń, mitów i nieporozumień. Dr Paweł Grzesiowski przyjrzy się krytycznie takim opiniom i rozprawi się z niektórym popularnym mitami na temat zdrowia.

Dr med. Paweł Grzesiowski – doktor nauk medycznych, pediatra, wakcynolog, ekspert profilaktyki zakażeń i antybiotykoterapii, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds zagrożeń epidemicznych. Założyciel i dyrektor Centrum Medycyny Zapobiegawczej i Rehabilitacji w Warszawie, kierownik Poradni Konsultacyjnej Szczepień Ochronnych w Centrum Medycznym Żelazna. Wykładowca akademicki, m.in. w Studium Podyplomowym Prawa Medycznego Uniwersytetu Warszawskiego. Autor lub współautor 300 publikacji naukowych w krajowych i zagranicznych czasopismach medycznych z zakresu immunologii, szczepień ochronnych, profilaktyki, terapii zakażeń oraz zakażeń szpitalnych. Popularyzator wiedzy medycznej, laureat nagrody „Wielkiego Edukatora” Stowarzyszenia Dziennikarzy dla Zdrowia oraz nagrody głównej plebiscytu "Popularyzator nauki 2022" Fundacji PAP.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 20.45 (45 min)
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Czy mikrodawki psychodelików mogą zwiększyć kreatywność? Czy kawa uzależnia? Czy głośne ostatnio substancje nootropowe rzeczywiście usprawniają funkcje poznawcze? Co robią z naszym mózgiem technologie cyfrowe? Jakie praktyki mają dla ludzkiego mózgu najważniejsze znaczenie prokognitywne (tj. poprawiające funkcje poznawcze)? Skąd naukowcy wiedzą, jaki jest wpływ różnych czynników na poprawę funkcjonowania mózgu?

O tych i wielu innych rzeczach dowiecie się z wykładu pt. „Mity o usprawnianiu pracy mózgu”, który w ramach kwietniowego Wieczoru dla dorosłych wygłosi dr Urszula Kozłowska z Instytutu Chemii Bioorganicznej Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu.

Dr Urszula Kozłowska – doktorka nauk biologicznych, szczególnie zainteresowana immunologicznymi aspektami procesów regeneracji i degeneracji tkanki nerwowej. Prowadzi badania przedkliniczne nad potencjalnym zastosowaniem psychodelików w terapii choroby Alzheimera, koncentruje się na procesach związanych z immunomodulacją mikrogleju oraz indukcją procesów związanych z neuroplastycznością. Autorka bloga Psychearcher, gdzie w prosty sposób opisuje stare i nowe odkrycia dotyczące psychodelików. Adiunktka w Instytucie Chemii Bioorganicznej Polskiej Akademii Nauk w Poznaniu. Współpracuje z @High Culture jako autorka artykułów popularnonaukowych dotyczących badań nad wpływem psychodelików na mózg oraz konsultantka w zakresie wpływu różnych czynników (farmakologicznych, technologicznych czy behawioralnych) na funkcjonowanie mózgu. Członkini Rady Naukowej Polskiego Towarzystwa Psychodelicznego.

Gdzie: Lektorium (parter)
Kiedy: 19.15, 20.15, 21.15 (40 min)

W rankingach obaw zdrowotnych Polaków nowotwory wciąż plasują się na pierwszej pozycji, więc "straszenie rakiem” jest wyjątkowo skuteczną manipulacją emocjonalną. W sieci z łatwością można znaleźć informacje, że nowotwory są efektem korzystania z sieci 5G, katastrofy w Czarnobylu, kontaktu z radioaktywnymi pierwiastkami. Które z teorii są prawdziwe, a które to mity?

Strach przed nowotworami to również podany grunt dla pomysłodawców różnorodnych rzekomych środków i praktyk profilaktycznych. Jak grzyby po deszczu powstają również alternatywne terapie oraz „cudowne” preparaty lecznicze, rozbudzające nadzieje chorych, a nawet skłaniające ich do porzucenia leczenia. Jak odnaleźć się w gąszczu informacyjnym i dokonać słusznego wyboru?

Dariusz Aksamit – fizyk medyczny, naukowiec, popularyzator nauki, wykładowca, nauczyciel i pedagog, działacz NGO. W pracy naukowej na Wydziale Fizyki Politechniki Warszawskiej zajmuje się zastosowaniami promieniowania jonizującego w medycynie, pomiarami promieniowania i ochroną radiologiczną, a także pomiarami radonu, wykorzystywaniem druku 3D do usprawnienia procesu radioterapii i radiobiologią, współpracując m.in. z Narodowym Centrum Onkologii oraz Instytutem Chemii i Techniki Jądrowej. Jest również wykładowcą Politechniki Warszawskiej oraz physics teacher w Akademeia High School (od 2022). Współzałożyciel i pierwszy prezes Stowarzyszenia Rzecznicy Nauki. Współfundator i przewodniczący Rady Fundacji Marsz dla Nauki. Członek Rady Fundacji Rozwoju przez Całe Życie. Wolontariusz Fundacji Forum Atomowe. Autor audycji „Halo.Nauka” w stacji Halo.Radio (2021–2022). Laureat nagrody „Popularyzator Nauki 2018” w kategorii Animator przyznanej przez serwis Nauka w Polsce Polskiej Agencji Prasowej oraz Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego, a obecnie członek jury preselekcyjnego tego konkursu. Finalista 1. polskiej edycji konkursu FameLab. Laureat nagrody Polskiego Towarzystwa Fizycznego za najlepszy artykuł popularnonaukowy (2020). Członek sieci Network for Advancing & Evaluating the Societal Impact of Science (od 2021). Kierownik projektów Erasmus+ “Supporting the continuation of teaching STEM subjects during the COVID-19 Pandemic through project-based online practices” i Erasmus+ “STEAM4Climate”.

Gdzie: Majsternia (I piętro)
Kiedy: 19.00, 19.30, 20.00, 20.30, 21.00, 21.30 (20 min)
Liczba miejsc ograniczona: 40 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Podczas rozmów z lekarkami Martą Gonciarz i Anną Dąbrowską ze Studenckiego Koła Naukowego WUM obalicie najpopularniejsze mity na temat stylu życia.

Lek. Marta Gonciarz, lek. Anna Dąbrowska – lekarki w trakcie stażu podyplomowego aktywnie uczestniczące w działaniach koło naukowego Medycyny Stylu Życia. Zajmują się promowaniem zdrowego stylu życia. Marta Gonciarz dodatkowo zajmuje się edukacją zdrowotną na Instagramie (@dr_gonciarz).

Studenckie Koło Naukowe Medycyny Stylu Życia WUM – pierwsze studenckie koło naukowe medycyny stylu życia w Polsce. Działa przy III Klinice Chorób Wewnętrznych i Kardiologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego i zajmuje się promowaniem opartych na dowodach naukowych praktyk i zachowań wspierających prozdrowotny styl życia

Gdzie: Fontanna powietrzna (parter)
Kiedy: 20.25, 21.25 (15 min)

W jaki sposób iluzjoniści wykorzystują niedoskonałości naszych zmysłów? Czy rytm wpływa na poczucie czasu? Jak specjaliści od reklamy stosują w praktyce wiedzę o funkcjonowaniu umysłu? Na podstawie zmysłów nasz mózg buduje obraz otaczającego świata. Musi poradzić sobie z ogromną ilością bodźców, więc z natłoku informacji selekcjonuje i wybiera najistotniejsze. Ulega jednak wpływowi emocji o wiele bardziej niż zdajemy sobie z tego sprawę. Zgaduje, kombinuje, szuka związków, manipuluje pamięcią. Jeśli myślicie, że wszystko o sobie wiecie – zaskoczymy was!

Gdzie: Laboratorium biologiczne i chemiczne (I piętro)
Kiedy: 19.00–22.00
Liczba miejsc ograniczona: 16 (możliwość wejścia na wolne stanowisko)

Podczas najbliższego Wieczoru dla dorosłych wcielisz się w rolę pogromcy mitów. Twoim zadaniem będzie za pomocą doświadczeń sprawdzić słuszność teorii, które Ci przedstawimy, lub przyczynić się do ich obalenia. W laboratorium chemicznym dowiedziesz, czy dźwięk rozchodzi się w próżni, czy kawa wypłukuje magnez i czy woda przewodzi prąd. W laboratorium biologicznym poznasz mity psychologiczne, które zweryfikujesz wraz z Kołem Naukowym Neuropsyche!

Przyjdź i sprawdź, jak to działa!

O Słowianach często mówi się, że byli ludźmi lasu. Życie w kniei określało ich sposób życia i myślenia. To las zapewniał im wszystko, co konieczne do przetrwania. Budowa siedzib, zdobywanie żywności i proste rękodzieło były oparte na zasobach, jakie zapewniała naszym przodkom puszcza.
Lasy były nie tylko domem ludzi, licznych dziko żyjących zwierząt i roślin, ale także siedzibą wielu istot z pogranicza snu i jawy.

Na najbliższym Wieczorze dla Dorosłych będziemy opowiadać o dawnych Słowianach, leśnych zwierzętach, dziko rosnących roślinach oraz mitycznych stworzeniach zamieszkujących słowiańskie puszcze. Sprawdzimy też, czym jest dla nas las dzisiaj.

Szacuje się, że we wczesnym średniowieczu Słowianie zajęli około jednej trzeciej obszaru Europy zasiedlanego przez ludzi. Osady, pola i osiedla ludzkie były jednak tylko niewielkim fragmentem kontynentu, którego niemal całą środkową i wschodnią część pokrywały bory, grzęzawiska, pustkowia niemal nietknięte ludzką ręką oraz góry, w które zapuszczały się właściwie tylko dzikie zwierzęta. Tam rodziła się cywilizacja Słowian. O jej początkach opowie Kamil Janicki.

Kamil Janicki – historyk, pisarz, publicysta. Autor książek takich jak „Cywilizacja Słowian. Prawdziwa historia największego ludu Europy”, „Średniowiecze w liczbach”, „Wawel. Biografia” czy „Pańszczyzna. Prawdziwa historia polskiego niewolnictwa”. Prowadzi magazyn WielkaHISTORIA.pl oraz kanał na YouTube o tej samej nazwie.

Wykład będzie tłumaczony na Polski Język Migowy (PJM).

Żyją obok nas, choć często nie mamy pojęcia o ich istnieniu. Biegają, skaczą, latają i pływają. Czasami pojawiają się przelotnie, ale bywa i tak, że sąsiadują z nami stale. Nawet w ścisłym centrum miasta! Czy to możliwe, że dzikie zwierzęta są w stanie przetrwać w mieście, choć roi się w nim od niebezpieczeństw? O zwierzętach w Warszawie i okolicach opowie Bartosz Popczyński.

Bartosz Popczyński – leśnik z zawodu, wykształcenia i pasji. Ukończył Wydział Leśny SGGW. Wychowany na warszawskim betonowym podwórku. Autor książki o warszawskich lasach. Edukator w Centrum Edukacji Przyrodniczo Leśnej. Pasjonat kolarstwa, pszczół, ptaków i historii.

Wykład będzie tłumaczony na Polski Język Migowy (PJM).

W świecie dawnych, prasłowiańskich mitów, bory i puszcze przemierzały nie tylko stada dzikich zwierząt. Wśród drzew skrywały się złośliwe biesy i czarty, zmiennokształtne wilkołaki, a także Leszy – opiekuńczy duch lasu. O bogatym świecie istot nadprzyrodzonych zamieszkujących nasze lasy i wypatrywaniu ich obecność podczas leśnych wypraw opowie Witold Vargas.

Witold Vargas – gawędziarz, ilustrator, muzyk i autor książek, felietonów oraz artykułów. Fascynację duchowością przyrody wpoiła w niego babcia w Boliwii, gdzie się urodził. Polscy pradziadkowie – Przerwa-Tetmajerowie, dali mu azymut do dalszych poszukiwań. Wraz z Pawłem Zychem stworzył serię książek „Legendarz", rozpoczynającą się od „Bestiariusza Słowiańskiego”. Wszystkie prezentują bogactwo ludowej kultury niematerialnej Książki Witolda Vargasa oraz inne propozycje wydawnictwa BOSZ będą dostępne podczas Wieczoru.

Wykład będzie tłumaczony na Polski Język Migowy (PJM).

Jak zapachy lasu wpływają na nasz mózg? Jakie rośliny mogą zastąpić mydło? Które naturalne substancje najlepiej nawilżają naszą skórę? Na wonnym stanowisku leśnym, pełnym roślin i kosmetyków, poznasz także rośliny łagodzące poparzenia słoneczne, niwelujące stany zapalne, opuchliznę, podrażnienia. Dowiesz się, czym jest dziegieć i jaką rolę odgrywa w kosmetykach.

O nieznanych dobrodziejstwach, które kryją w sobie rośliny, będzie opowiadać Gosia Ruszkowska.

Gosia Ruszkowska – współtwórczyni duetu edukacyjnego Mead Ladies, zajmującego się botaniką praktyczną. Autorka książek nt. roślin dziko rosnących, współkuratorka wystawy w Państwowym Muzeum Etnograficznym "Kwiaty polskie”. Założycielka marki Witchcare, produkującej botaniczne kosmetyki, kadzidła i świece.

Atrakcja będzie tłumaczona na Polski Język Migowy (PJM).

Wianki, jako istotny element kultury, od wieków pełniły znaczącą rolę. Już w starożytności bywały atrybutem władzy – na równi z koroną. Służyły różnym celom: od ogłaszania narodzin potomka aż po ochronę przed negatywnym oddziaływaniem promieni słonecznych. Interesująca jest zbieżność ich znaczenia w różnych kręgach kulturowych, gdzie symbolizowały stan panieństwa oraz czystość.

Weź udział w warsztatach, poznaj różne techniki wicia wianków oraz techniki pomocnicze umożliwiające dopasowanie wianka do głowy. Dowiedz się, jak połączyć estetykę i wygodę, i własnoręcznie wykonaj koronę z wybranych leśnych i polnych roślin, którą zabierzesz po warsztatach do domu. Podczas zajęć porozmawiamy także o tradycji puszczenia wianków na wodę, ich funkcji wróżebnej oraz związanych z nimi legendami.

Warsztaty poprowadzą Łukasz Bach oraz Honorata Cacko.

Łukasz Bach – artysta, edukator i przewodnik w Kampinoskim Parku Narodowym, który łączy swoje pasje, tworząc unikalne programy edukacyjne i warsztatowe. Animator, edukator, popularyzator nauki, artysta sceniczny, prowadzący pokazy i warsztaty naukowe. Znany ze swojej kreatywności i niekonwencjonalnych metod nauczania, które włączają doświadczenia sensoryczne i interaktywność.

Honorata Cacko – doświadczona florystka, miłośniczka natury. Od lat zgłębia tajniki sztuki układania bukietów i dekoracji z roślin, z pasją i profesjonalizmem tworząc niepowtarzalne kompozycje.

Warsztaty będą tłumaczone na Polski Język Migowy (PJM).

Leśne kąpiele, a szerzej – ekoterapia, zaczynają zdobywać dużą popularność. Kąpiele leśne (z jap. shinrin-yoku) mają bez wątpienia pozytywny wpływ na dobrostan człowieka.

O korzystnym oddziaływaniu lasu na ludzkie zdrowie decyduje wiele czynników, m.in. czynniki aerobiologiczne, które znajdują się w leśnym powietrzu, a więc olejki eteryczne, fitoncydy i mikrobiota, oraz czynniki klimatyczne: jonizacja powietrza, nasłonecznienie, temperatura, wilgotność. O korzyściach płynących z obcowaniem z lasem i o tym, jak korzystać z leśnych kąpieli będzie można porozmawiać z Przemysławem Węgłowskim – dyplomowanym przewodnikiem kąpieli leśnych (Forest Therapy Institute, Forest Therapy Hub) i prezesem Polskiego Towarzystwa Kąpieli Leśny.

Warsztaty będą tłumaczone na Polski Język Migowy (PJM).

Chór zaprezentuje utwory, które wprowadzą Was w atmosferę słowiańskiej kultury. Usłyszycie dźwięki inspirowane tradycją ludową, krajobrazami natury i muzyką cerkiewną. Będzie nastrojowo, tajemniczo i blisko natury.

Chór Uniwersytetu SWPS – 40-osobowy zespół otwarty, składający się z amatorów i profesjonalistów. Powstał w 2001 roku i początkowo uświetniał oprawę uroczystości uczelni. Z czasem jego członkowie zaczęli podejmować i realizować nowe formy wypowiedzi artystycznej oraz docierać do większego grona słuchaczy. Zespół był zapraszany do udziału w licznych projektach chóralnych: „Video Games Live”, wykonanie „II Symfonii” i „VIII Symfonii” G. Mahlera, „Kandyda” L. Bernsteina czy „Carmina Burana” C. Orffa. Potwierdzeniem jego umiejętności są liczne nagrody zdobywane na konkursach krajowych i zagranicznych. Chór koncertował w kraju i za granicą (w Szwecji, 2017; Hiszpanii, 2019; Danii, 2024). Podczas koncertów występował z takimi osobowościami muzycznymi jak Łukasz Borowicz, Gabriel Chmura czy Michał Klauza. W 2021 roku wraz z trio Bastarda nagrał płytę „Kołowrót”, która została uznana przez dziennikarzy magazynu „JazzPRESS” i RadioJAZZ.FM za najlepszą płytę jazzową 2021 roku, a w dorocznym konkursie na Folkowy Fonogram Roku 2021 organizowany przez Program II Polskiego Radia – za drugą najlepszą płytę folkową roku.

Ewa Mackiewicz-Pilich – dyrygentka, wokalistka, coachka wokalna. Absolwentka Uniwersytetu Muzycznego im. Fryderyka Chopina i podyplomowych studiów chórmistrzowskich. Współpracowała z wieloma warszawskimi zespołami chóralnymi, m.in. z zespołem muzyki dawnej Subtilior Ensemble, Chórem Uniwersytetu Warszawskiego, Chórem Archikatedry Warszawskiej pw. św. Jana, Chórem Polonia, Chórem Katedry Prawosławnej pw. św. Marii Magdaleny. Od 2001 roku prowadzi Chór Uniwersytetu SWPS, z którym odniosła wiele sukcesów w konkursach i przesłuchaniach.

Podczas najbliższego Wieczoru dla dorosłych w naszym laboratorium zgasną wszystkie światła i zapanuje ciemność. Przekonasz się, że niektóre drzewa w odpowiednich warunkach potrafią emitować światło! Dowiesz się również, co straszyło dawnych Słowian na bagnach i czy rzeczywiście było czego się bać. A może to czysta chemia?

Dzięki doświadczeniom, które samodzielnie wykonasz w naszym laboratorium, dowiesz się, co zawdzięczamy roślinom. Wykonasz również własny preparat mikroskopowy metodą stomata printing i zajrzysz do wnętrza liści, by odkryć, co pięknego w sobie kryją.

Przyjdź i sprawdź, jak to działa!

Czy sportowcy są skazani na kurczaka z ryżem? Jak znaleźć czas na 5 posiłków dziennie? Dieta wege, a może keto? Czy akceptacja swego ciała i zrzucanie zbędnych kilogramów wykluczają się?

Przestrzeń informacyjna pełna jest porad dietetycznych, produktów ułatwiających uzyskanie wymarzonej formy, pomysłów na szybkie odchudzanie. Co najnowsze badania naukowe mówią o prawidłowym odżywianiu? Jakie są skuteczne metody leczenia otyłości? Porozmawiamy o tym z ekspertami na czerwcowym Wieczorze dla dorosłych.

Choroba otyłościowa stanowi jedno z najpoważniejszych wyzwań zdrowotnych i ekonomicznych współczesnego świata. Otyłość przyczynia się do rozwoju licznych powikłań, wśród najczęstszych należy wymienić cukrzycę typu 2, nadciśnienie tętnicze i zaburzenia lipidowe. Choroba ta zwiększa także ryzyko rozwoju nowotworów złośliwych. Otyłość niejednokrotnie dewastuje życie osobiste i zawodowe. Chorzy na otyłość są bezpodstawnie obwiniani za rozwój tej choroby, co przyczynia się do ich dyskryminacji i stygmatyzacji. Osiągnięcia współczesnej medycyny pozwalają pomóc w opanowaniu tej niebezpiecznej choroby, a badania naukowe wskazują, że leczenie otyłości ratuje życie i zdrowie. Podczas wykładu zaprezentowane zostaną możliwości leczenia choroby otyłościowej w oparciu o wyniki badań naukowych opublikowanych w ostatnich latach, które całkowicie zmieniają nasze dotychczasowe jej postrzeganie.

Dr hab. n. med. Mariusz Wyleżoł – Od ponad 30 lat zajmuje się leczeniem chorych na otyłość. Bariatra, chirurg. Prezes Elekt Polskiego Towarzystwa Leczenia Otyłości. Kieruje Warszawskiem Centrum Kompleksowego Leczenia Otyłości i Chirurgii Bariatrycznej w Szpitalu Czerniakowskim w Warszawie. Associate Editor w czasopiśmie „Obesity Surgery”.

Aby żyć, człowiek musi jeść. To pewnik. Jednak wiele osób nie przywiązuje wagi do tego, jak i co je. Sposób odżywiania ma fundamentalny wpływ na nasze zdrowie, a nawet życie. Odżywianie jest ważne nie tylko dla naszego organizmu, ale także dla naszego mikrobiomu (czyli ogółu drobnoustrojów zamieszkujących tenże organizm), którego dobrostan wpływa na nasze funkcjonowanie. Na wiele pytań dotyczących sposobu odżywiania nie znamy stuprocentowo pewnych odpowiedzi, dlatego w przestrzeni publicznej funkcjonuje mnóstwo mitów i szerzy się dezinformacja. Dodatkowo mamy problem z pokazaniem bezpośrednich skutków złego odżywiania, bo wiele osób, które odżywiają się fatalnie, niezgodnie z zaleceniami, nie od razu ma problemy ze zdrowiem. Jak zbudować równowagę między przyjemnością, którą powinniśmy czerpać z jedzenia, a nadmiarem czy uzależnieniem od jedzenia. Czy głodzenie się jest zdrowe? Czy monodiety mają korzystny wpływ na zdrowie? Jakie są uznane i naukowo udowodnione sposoby zdrowego odżywiania. Czy puszyści rodzice mogą mieć chude dzieci? Czy można ukształtować w dzieciństwie zdrowe nawyki żywieniowe, które pomogą w utrzymaniu kondycji? Ile zależy od nas, a ile od genów i środowiska? Na te i inne pytania poszukamy wspólnie odpowiedzi podczas prezentacji dr. med. Pawła Grzesiowskiego.

Dr med. Paweł Grzesiowski – doktor nauk medycznych, pediatra, wakcynolog, ekspert profilaktyki zakażeń i antybiotykoterapii, ekspert Naczelnej Rady Lekarskiej ds. zagrożeń epidemicznych. Założyciel i dyrektor Centrum Medycyny Zapobiegawczej i Rehabilitacji w Warszawie, kierownik Poradni Konsultacyjnej Szczepień Ochronnych w Centrum Medycznym Żelazna. Wykładowca akademicki, m.in. w Studium Podyplomowym Prawa Medycznego Uniwersytetu Warszawskiego. Autor lub współautor 300 publikacji naukowych w krajowych i zagranicznych czasopismach medycznych z zakresu immunologii, szczepień ochronnych, profilaktyki, terapii zakażeń oraz zakażeń szpitalnych. Popularyzator wiedzy medycznej, laureat nagrody „Wielkiego Edukatora” Stowarzyszenia Dziennikarzy dla Zdrowia oraz nagrody głównej plebiscytu „Popularyzator nauki 2022” Fundacji PAP.

Walczymy z nadwagą różnymi sposobami. Czy wystarczy samo leczenie?

Jak modyfikacje w stylu życia mogą wspomóc naszą terapię? Jakie zmiany w diecie i aktywności wprowadza się w zależności od wybranej terapii (leczenie zachowawcze, farmakologiczne bądź operacyjne)? Jak prawidłowo komponować posiłki, dokonywać lepszych wyborów żywieniowych i bezpiecznie zwiększać aktywność fizyczną? Tego wszystkiego dowiecie się podczas spotkania, które poprowadzą dr Ludmiła Podgórska i dr Dorota Godzina.

Dr Ludmiła Podgórska – jedna z czołowych dietetyczek bariatrycznych w Polsce. Specjalizuje się w prowadzeniu pacjentów chorujących na otyłość poddawanych leczeniu farmakologicznemu i operacyjnemu. Od początku kariery zawodowej pracuje w interdyscyplinarnych zespołach terapeutycznych, uwzględniających pracę dietetyków, lekarzy, psychologów i fizjoterapeutów. Uważa, że najważniejszym ogniwem w procesie leczenia jest zaangażowanie pacjenta. Czynna uczestniczka konferencji naukowych. Współautorka publikacji naukowych i popularnonaukowych. Prowadzi kursy dla specjalistów w ramach cyklu „Polska Szkoła Bariatrii”, organizowane przez Medtronic Polska.

Dr Dorota Godzina – dietetyczka, absolwentka Wydziału Nauk o Żywieniu Człowieka i Konsumpcji SGGW. Obecnie związana z Zakładem Epidemiologii, Prewencji Chorób Układu Krążenia i Promocji Zdrowia Narodowego Instytutu Kardiologii. W pracy kieruje się przekonaniem, że empatyczne podejście i rzetelna edukacja żywieniowa jest kluczem do skutecznej modyfikacji stylu życia pacjenta. Doświadczenie zawodowe w pierwszych latach zdobywała przede wszystkim na polu dietetyki sportowej. W latach 2002–2017 czynna zawodniczka kickboxingu; 4-krotna Mistrzyni Świata, 2-krotna Mistrzyni Europy, wielokrotna Mistrzyni Polski w kickboxingu. Od 2009 roku instruktorka dyscypliny kickboxing Polskiego Związku Kickboxingu (PZK)– zajmuje się szkoleniem sportowym oraz edukacją żywieniową zawodników. Do 2022 roku Członkini komisji ds. Dietetyki PZK. Autorka zaleceń dietetycznych dla Kadry Narodowej Kickboxingu. Uczestniczka i wykładowczyni konferencji naukowych.

Ekspertów gościmy dzięki firmie SAMSUNG – Partnerowi Strategicznemu Centrum Nauki Kopernik oraz Partnerowi Wieczorów dla dorosłych.

Nigdy nie mieliście styczności z trenerem personalnym i nie wiecie, czego się spodziewać? Chcecie wymodelować sylwetkę, ale nie jesteście pewni, od czego zacząć? Zastanawiacie się, na czym polega rekompozycja ciała? Chcecie dowiedzieć się, jakie ćwiczenia i rodzaje aktywności byłyby dla Was najlepsze przy odchudzaniu, budowaniu masy mięśniowej czy zwiększaniu ogólnej sprawności fizycznej? Przyjdźcie do punktu konsultacyjnego, gdzie dostaniecie odpowiedź na te i wiele innych pytań. Czekać tam na Was będą trenerzy personalni i właściciele studiów treningowych – Malwina Dmowska i Kamil Kochański.

Malwina Dmowska – psycholożka, absolwentka Wydziału Psychologii Uniwersytetu Warszawskiego, dyplomowana instruktorka kulturystyki i trenerka personalna z 18-letnim doświadczeniem. Na swoim koncie ma sukcesy zarówno z zakresu kształtowania sylwetki, jaki i leczenia zaburzeń odżywiania. Obecnie zajmuje się przede wszystkim prowadzeniem firmy i rozmyślaniem o tym, jak jeszcze można by pomóc klientom zadbać o siebie. Prowadzi także konsultacje psychodietetyczne wspierające realizację różnorodnych celów treningowych.

Kamil Kochański – absolwent Uniwersytetu Medycznego w Lublinie, dyplomowany fizjoterapeuta, trener personalny, masażysta. Zainteresowanie wysiłkiem fizycznym i potrzebą ruchu stało się kulminacyjnym punktem w jego życiu. Schudł wtedy 26 kg. Od tamtej pory minęło już kilkanaście lat, ale aktywność fizyczna pozostała w jego życiu zawodowym, a także jako domyślny sposób spędzania wolnego czasu.

Jakie znasz mity i fakty na temat zdrowego żywienia?
Przyjdź na spotkanie z Błażejem Szlękiem i obal część z nich!

Błażej Szlęk – dietetyk kliniczny. Prowadzi gabinet Bebetter. Pomaga osiągać wymarzone cele zdrowotne i sylwetkowe, łącząc wieloletnie doświadczenie z indywidualnym podejściem. Ukończył Pedagogikę Wychowania Fizycznego i Zdrowotnego na Uniwersytecie Łódzkim oraz dwa kierunki studiów podyplomowych (Dietetyka i Dietetyka Kliniczna). Jest również trenerem personalnym klasy MASTER, sędzią sportów sylwetkowych i instruktorem terapii zajęciowej. Jako członek Polskiego Towarzystwa Miłośników Astronomii łączy naukową pasję z profesjonalnym podejściem do zdrowia i treningu.

Zapraszamy do Strefy Eksperymentowania (I piętro), gdzie będzie można osobiście porozmawiać z lekarzami.

Konsultacje z dr. Grzegorzem Kowalewskim. Tematy:

chirurgia dziecięca (z naciskiem na chirurgię jamy brzusznej, chirurgię wad wrodzonych, chirurgię przewodu pokarmowego),
chirurgia bariatryczna,
transplantacje narządów (głównie nerki i wątroby),
chirurgia małoinwazyjna (laparoskopia, torakoskopia) oraz chirurgia robotyczna.

Porady lek. Marty Gonciarz oraz lek. Anny Dąbrowskiej ze Studenckiego Koła Naukowego Medycyny Stylu Życia WUM.

minutowy quiz na temat zdrowego żywienia,
określanie BMI,
recepta na ruch i optymalny wysiłek fizyczny w tygodniu.

Czy sportowcy są skazani na kurczaka z ryżem? Jak znaleźć czas na 5 posiłków dziennie? Dieta wege, a może keto? Czy akceptacja swego ciała i zrzucanie zbędnych kilogramów wykluczają się?

Walczymy z nadwagą różnymi sposobami. Czy wystarczy samo leczenie?

Ekspertów gościmy dzięki firmie SAMSUNG – Partnerowi Strategicznemu Centrum Nauki Kopernik oraz Partnerowi Wieczorów dla dorosłych.

Jakie znasz mity i fakty na temat zdrowego żywienia?
Przyjdź na spotkanie z Błażejem Szlękiem i obal część z nich!

Zapraszamy do Strefy Eksperymentowania (I piętro), gdzie będzie można osobiście porozmawiać z lekarzami.

Konsultacje z dr. Grzegorzem Kowalewskim. Tematy:

chirurgia dziecięca (z naciskiem na chirurgię jamy brzusznej, chirurgię wad wrodzonych, chirurgię przewodu pokarmowego),
chirurgia bariatryczna,
transplantacje narządów (głównie nerki i wątroby),
chirurgia małoinwazyjna (laparoskopia, torakoskopia) oraz chirurgia robotyczna.

Porady lek. Marty Gonciarz oraz lek. Anny Dąbrowskiej ze Studenckiego Koła Naukowego Medycyny Stylu Życia WUM.

minutowy quiz na temat zdrowego żywienia,
określanie BMI,
recepta na ruch i optymalny wysiłek fizyczny w tygodniu.

Podczas tego Wieczoru niepewność jest tylko zasadą – to nasz temat!

Komputery kwantowe i ich najszybsza na świecie pamięć to już nasza rzeczywistość. Są też hipotezy, nad którymi pracują naukowcy. Czy istnieje tylko jedna wersja nas? A może teoria wieloświatów jest prawdziwa? Przygotuj się na zanurzenie w nieoczywistym świecie mechaniki kwantowej, gdzie cząsteczki mogą znajdować się w dwóch miejscach jednocześnie, a koty mogą być zarówno żywe, jak i martwe. A może tylko relaksują się w superpozycji?

Na Wieczorze dowiesz się więcej o tytułowym „Kocie Schrödingera”, znanym z niezliczonych memów najsłynniejszym w dziejach bohaterze eksperymentu myślowego. Pamiętaj: jeśli nie widzisz kota, to może być nadal w pudełku lub płatać Ci sprytnego figla!

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 19.15 (35 min)
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Gdy w 1935 roku Erwin Schrödinger zamykał hipotetycznego kota w pudełku, raczej nie przypuszczał, że tworzy bodaj najsłynniejszy eksperyment myślowy w historii fizyki. O co chodziło austriackiemu fizykowi? Co jego kot mówi o mechanice kwantowej i o naturze kwantowej superpozycji? Co różne interpretacje mechaniki kwantowej mówią na temat losów nieszczęsnego futrzaka i co wynika z dotychczasowych eksperymentów? Na wykładzie zastanowimy się także, jak właściwie rozumieć popularny slogan, że kot Schroedingera jest jednocześnie żywy i martwy.

Dr Tomasz Miller – fizyk matematyczny i popularyzator nauki. Pracuje w Centrum Kopernika Badań Interdyscyplinarnych na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie bada struktury geometryczne leżące na pograniczu ogólnej teorii względności i mechaniki kwantowej. Można go spotkać na kanale youtube’owym Copernicus, gdzie opowiada o fizyce, kosmologii i matematyce – m.in. w serii mini wykładów „Zacznijmy od zera”.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 20.15 (35 min)
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Mechanika kwantowa dostarcza najdokładniejszego opisu zjawisk w skalach atomowych i jądrowych, podczas gdy ogólna teoria względności umożliwia zrozumienie Wszechświata na skalach kosmologicznych. Choć nie dysponujemy dzisiaj ugruntowaną teorią kwantowej grawitacji, istnieje szereg propozycji teorii i modeli, które pozwalają przewidywać zjawiska charakterystyczne dla epoki Plancka.

Dr hab. Jakub Mielczarek podczas swojego wykładu skupi się na pętlowej grawitacji kwantowej – jednym z najlepiej zbadanych podejść. Co ciekawe, stany kwantowe mogące opisywać mikroskopijne wszechświaty możemy wytwarzać za pomocą już dostępnych komputerów kwantowych. Otwiera to zupełnie nową możliwość badania kwantowej natury czasoprzestrzeni, jak również kreowanie mikroskopijnych wszechświatów o zadanych własnościach. To zaś może nam pozwolić lepiej zrozumieć, jak wyjątkowy jest Wszechświat, w którym żyjemy.

Dr hab. Jakub Mielczarek – prof. UJ, fizyk teoretyk, pracujący w Instytucie Fizyki Teoretycznej Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Kieruje interdyscyplinarnym zespołem badawczym Quantum Cosmos Lab, który eksploruje nowe obszary na styku fizyki teoretycznej, kosmologii i zaawansowanych technologii. Jego aktualne prace koncentrują się w szczególności na rozwijaniu metod symulowania modeli kwantowego wszechświata przy użyciu komputerów kwantowych. Pełni także rolę koordynatora akademickiego hackerspace’u – Garażu Złożoności. To miejsce wspierające studentów w realizacji pomysłów naukowych i technicznych.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 21.15 (35 min)
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Jak właściwie działa komputer kwantowy? Czy ktoś go widział? Porozmawiamy o najmocniejszej pamięci kwantowej stworzonej w Polsce.

Na Uniwersytecie Warszawskim w 2017 roku powstała najsilniejsza na świecie pamięć kwantowa, oparta o atomy rubidu. Uzyskała rekordową pojemność, będąc w stanie przechować ponad 600 stanów fotonu jednocześnie. Podczas spotkania poznacie bliżej zasady działania tej pamięci, jej historię i zastosowania w innych eksperymentach.

Dr Michał Parniak
Fizyk, pracuje na Uniwersytecie Warszawskim. Prowadzona przez niego grupa badawcza specjalizuje się w implementacji nowych protokołów wykorzystujących efekty fizyki kwantowej. Przez dwa lata pracował w Instytucie Nielsa Bohra w Kopenhadze, gdzie pokazał między innymi rekordowe splątanie kwantowe między obiektem mechanicznym a momentem magnetycznym.

Patrycjusz Wyżga
Dziennikarz, autor kanału „Didaskalia" na YouTube. Prowadzi publicystyczne programy wideo w Wirtualnej Polsce, programy informacyjne w Telewizji WP oraz audycje w Radiu 357. Poprzednio był szefem zespołu dziennikarzy ekonomicznych w Programie Trzecim Polskiego Radia i głównym gospodarzem trzygodzinnego, popołudniowego pasma "Zapraszamy do Trójki". Wcześniej pracował w TVN.

Gdzie: Lektorium (parter)
Kiedy: 19.10, 19.40, 20.10, 20.40, 21.10 (20 min)
Liczba miejsc ograniczona: 60 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Zapraszamy na komediowy spektakl improwizowany nawiązujący do jednego z najsłynniejszych kotów – Kota Schrödingera. O jego przebiegu zadecyduje publiczność, wybierając pomiędzy różnymi „kwantowymi opcjami”. Tak jak w eksperymencie – dopiero dokonany przez widzów wybór „otworzy pudełko” i ujawni, w jakim kierunku potoczą się sceny.

Parsque du hehe to warszawska grupa improwizacji teatralnej. Tworzy komediowe spektakle bez scenariusza, inspirowane sugestiami publiczności. Agnieszka Purc, Jan Purc, Ewa Senk i Kasia Szymańska to improwizatorzy z wieloletnim doświadczeniem, które zdobywali na scenach polskich i zagranicznych. W stolicy można ich zobaczyć m.in. w Klubie Komediowym i Resorcie Komedii.

Gdzie: Eksponat “Mózg na szalce” (Wystawa Przyszłość jest dziś, parter)
Kiedy: 19.00–22.00

A gdyby tak okazać kotu empatię i posłuchać, jak to jest w jego butach? Nie trzeba od razu na Bergamutach. Spróbujmy go znaleźć przy eksponacie „Mózg na szalce”, ukazującym wyzwania związane z pomiarem aktywności komórek mózgu. Zobaczycie sferoidę kory mózgowej, czyli miniaturowy mózg! Obejrzycie czarne skrzynki. Porozmawiamy o byciu obserwatorem, procesie percepcji, naturze komunikacji.

Spróbujmy odnieść „Mózg na szalce” do innych obiektów na terenie wystawy. Do klisz kulturowych, baśni i mitów, dzieł fantasy i science-fiction, stawiających nam pytania o relacje między ciałem, maszyną, umysłem i zachowaniem. Zastanowimy się, co o momencie ustalenia się funkcji falowej powiedziałby nam siedzący w skrzynce Schrödingera kot.

Eksponat „Mózg na szalce” opracowaliśmy w Pracowni Przewrotu Kopernikańskiego, we współpracy z prof. Leonorą Bużańska i zespołem Instytutu Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN. Jest częścią wystawy „Przyszłość jest dziś”, powstałej w ramach projektu KEI, realizowanego przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów, wspólnie z Państwowym Instytutem Badawczym NASK oraz Centrum Nauki Kopernik.

Niko Zieliński

Wykształcony w badaniach przyrodniczych, w biologii ze specjalnością w neurobiologii na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Praktykuje „futurobiologię” – obserwuje przemiany związane z rozwojem technologii oraz ich wpływ na zdrowie i środowisko. Uprawia art&science – łączy wiedzę przyrodniczą ze sztuką i działalnością społeczną. Pracuje w Centrum Nauki i Techniki EC1 Łódź – Miasto Kultury oraz w zespole Centrum Badań nad Cyberkomunikacją i Sztuczną Inteligencją Uniwersytetu Łódzkiego.

Gdzie: Niebieskie krzesła (1 piętro)
Kiedy: 19.00–22.00

Internet jest pełen filmów z kotami i kartonami. Zajrzyjcie na stanowisko zoopsycholożki Olgi Bernackiej i przekonajcie się, czym może stać się dla kota kartonowe pudełko.

Miejsce schronienia i komfortu: Zwykły karton jest dla kota idealnym schronieniem. Może się w nim zrelaksować i mieć kontrolę nad otoczeniem, pozostając w ukryciu.
Środek interaktywnej zabawy: Koty są ciekawskie i często używają pudełek do ukrywania się i czajenia na potencjalne „ofiary”. Można zaaranżować karton do zabawy z zachowaniem łańcucha łowieckiego.
Pomoc w zarządzaniu przestrzenią domową: Koty lubią mieć swoje „strefy”, a dzięki pudełku można im je łatwo wyznaczyć.
Redukcja stresu: Kartony mogą być formą „kociej terapii” i stanowić schronienie w stresujących momentach, np. podczas wizyty gości.
Naturalna "zabawka logiczna": Wkładając do pudełka różne przedmioty, można stworzyć fascynującą łamigłówkę dla kota, rozwijającą jego zmysły i zapewniającą stymulację umysłową.

Olga Bernacka
Zoopsycholożka. Specjalizuje się w analizowaniu i rozumieniu zachowań kotów. Pomaga właścicielom lepiej zrozumieć swoich pupili oraz radzić sobie z problemami behawioralnymi, takimi jak agresja, stres czy niechciane nawyki. Dzięki swojej wiedzy z zakresu psychologii zwierząt i technik treningowych wspiera poprawę relacji między kotem a opiekunem, co wpływa na ich wzajemne zrozumienie i dobrostan obu stron.

Gdzie: Pomarańczowe krzesła (1 piętro)
Kiedy: 19.00–22.00

Psy i koty potrzebujące pomocy mogą skraść Wasze serca. Obecne na Wieczorze wolontariuszki i znawczynie tematu opowiedzą Wam o różnych formach wolontariatu w schronisku oraz w fundacjach. Wyjaśnią też, czym jest dom tymczasowy i z czym wiąże się pobyt tymczasowy psa lub kota w domu. Dowiecie się, jakie warunki trzeba spełnić i co zrobić, aby założyć taki dom. Jeśli szukacie wiedzy o domach tymczasowych lub o adopcjach psów i kotów, koniecznie zajrzyjcie na to stanowisko.

Monika Jaworska
Wolontariuszka Vivy działająca w Grupie Pomocy Kotom Mrau, która ratuje koty poprzez prowadzenie domów tymczasowych. Prowadzi koci dom tymczasowy, od 7 lat jest również kocią wolontariuszką w Schronisku na Paluchu.

Aga Szperna
Dyplomowana psia behawiorystka, zoopsycholożka oraz trenerka. Wieloletnia wolontariuszka grupy Łobuzy z Palucha w warszawskim Schronisku na Paluchu. Prowadzi również dom tymczasowy dla psów (a czasem także kotów) w Fundacji Przyjaciele Palucha. Dodatkowo pracuje jako petsitter'ka. Studia z psychologii pomagają jej w pracy behawiorystki. Ukończyła je na University College London (psychologia kliniczna) oraz w London School of Economics & Political Science (psychologia społeczna i organizacji). Psychologię zwierząt (psów, kotów i koni) studiowała na SWPS, zaś kursy zawodowe (trenerskie i behawiorystyczne) odbyła w Wojtków Szkolenia.

Upoluj trzy koty

Gdzie: Wystawy (1 piętro)
Kiedy: 19.00–22.00

Na wystawach nie znajdziesz bezpośredniego nawiązania do słynnego kota Schrödingera, który jest jednocześnie żywy i martwy. W Koperniku stawiamy na bardziej przewidywalne futrzaki. Ale bez obaw – miłośnicy mruczących zagadek nie będą zawiedzeni. Na pierwszym piętrze czekają aż trzy kocie eksponaty, które ożywiają różne aspekty nauki (na szczęście bez kwantowych rozterek). Każdy z nich skrywa swoje tajemnice. Poszukajcie eksponatów: „Kot Margot”, „Znikokot” i „Kot z Chesire”.

Wystawa „Trucizny. Supermoce natury”

Gdzie: Wystawy (parter)
Kiedy: 19.00–22.00

Nasza najnowsza wystawa to okazja, przyjrzeć się przedstawicielom 30 gatunków zwierząt. Żadne z nich nie jest co prawda kotem, ale wszystkie mieszkają w pudełkach. Ich domy są przeszkolone, aby można było dokładnie się przyjrzeć lokatorom, którzy (jak najbardziej) są żywi. Zobaczycie węże, skorpiony, pająki, żaby i inne stworzenia, których supermocą jest jad.

„Przed wyruszeniem w drogę, należy zebrać drużynę”. To zdanie, wygłaszane charyzmatycznym głosem Piotra Fronczewskiego, jest kultowe dla wielu starszych graczy. Spędzając długie godziny w świecie Baldur’s Gate – jednej z pierwszych rozbudowanych gier role-playing (RPG) – można je było usłyszeć wielokrotnie.

Siłą gier fabularnych są właśnie unikatowe uniwersa, w których toczy się ich akcja. Światy gier rozrastają się w multiwersa, powstają też wciąż nowe krainy. Ich inspiracja pochodzi z mitologii, literatury (np. twórczość J.R.R. Tolkiena), filmów (np. Gwiezdne Wojny), a czasem bywa odwrotnie – to gry są pierwsze i to na ich podstawie powstają inne dobra popkultury (np. serial Fallout).

Na czym polega fenomen gier fabularnych? Co to jest world building i dlaczego interesuje naukowców? Jakie cechy powinien mieć fikcyjny świat, by był fascynujący, immersyjny i – na swój sposób – realistyczny, nawet zawierając elementy magii?

Gośćmi specjalnymi Samsung będą przedstawiciele CD Project RED.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 19.15 | 35 min
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Jak budować coś, co już zbudowano? Jak rozwijać świat, który jest już pełen: historii, bohaterów i barw? Na te pytania od lat starają się twórczo odpowiadać zespół z CD PROJEKT RED. Ich kolejne gry pierwszej wiedźmińskiej sagi, a zwłaszcza Wiedźmin 3: Dziki Gon, pokazywały, że w fantastycznym świecie stworzonym przez Andrzeja Sapkowskiego jest jeszcze przestrzeń na kolejne opowieści. Wszak sam autor właśnie wydał kolejną, a przed REDami wyzwanie stworzenia całej, nowej trylogii.

Gry video to dla nich jednak nie wszystko. Choć dla CD PROJEKT RED są w centrum uwagi, to studio mierzy się także z innymi mediami, takimi jak komiksy czy gry planszowe. To też jest wiedźmiński Świat, który powstaje.

Porozmawiają o nim:

Marcin Batylda - Franchise and Lore Designer w CDPR i Marcin Zwierzchowski - pisarz w w zespole Franchise, a pytania będzie im zadawał Michał Giersz, przed laty dziennikarz, dziś także w CD PROJEKT RED.

Marcin Zwierzchowski - Editor/Writer w dziale Comic Book and Animation Narration w CD PROJEKT RED. Co tłumaczy się na to, że robi komiksy z serii "Wiedźmin" i "Cyberpunk 2077". Oraz inne rzeczy, ale o tym NDA. Wcześniej przez 10 lat publikował zagraniczne opowiadania w "Nowej Fantastyce". W Storytel kierował projektem Storytel Original, w ramach którego powstawały słuchowiska i audiobooki. Redaktor antologii "Wiedźmin. Szpony i kły". Jako dziennikarz publikował w największych tytułach prasowych w Polsce, obecnie związany przede wszystkim z "Polityką", naEKRANIE.pl i oczywiście "NF". Prowadzi profil fejsbukowy Kulturalny Człowiek.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 20.15 | 35 min
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Czy Minecraft może pomóc wykluczonym zaplanować swoją przestrzeń w mieście? Jak wykorzystuje się elementy gier w konsultacjach? Jak mechanizmy gier wspierają empatyczne projektowanie? Kulturoznawczyni Martyna Obarska zabierze Was do Kosowa, Limy, na Haiti. Zobaczycie konkretne projekty miast, przy których realizacji pomogły gry. Dzięki powstała infrastruktura uwzględniająca potrzeby wszystkich mieszkanek i mieszkańców, również tych nieludzkich.

Martyna Obarska – kulturoznawczyni z Uniwersytetu SWPS, koordynatorka specjalizacji Projektowanie Innowacji. Specjalistka w dziedzinie studiów miejskich. Bada inicjatywy na styku architektury, urbanistyki i działań społecznych. Współtwórczyni gry karcianej IMPULSY pozwalającej lepiej zrozumieć wyzwania współczesnego miasta. Współzałożycielka SAS Szkoły Architektury Społeczności – przestrzeni edukacji i namysłu nad społeczną rolą odpowiedzialności zawodu architekta. Liderka programu „Odporne Miasto" w Centrum Działań dla Klimatu i Transformacji Społecznych SWPS.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 21.15 (35 min)
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Krzysztof Maj podzieli się refleksją na temat dwóch sposobów nawigacji po świecie autorstwa brytyjskiego antropologa Timothy'ego Ingolda, które mogą pomóc zarówno w organizowaniu eksploracji świata nas otaczającego, jak i tego nam nieznanego: allotopijnego. Refleksji tej towarzyszyć będzie podróż po światach gier komputerowych, których studiowaniem nasz gość zajmuje się zawodowo (super zawód, prawda?), a które sposoby eksploracji i nawigacji projektują tyleż zróżnicowane, co... niekiedy całkowicie chybione. Będzie więc okazja, by poznać różne sposoby wpływania na ludzką percepcję, zarówno na poziomie projektu interfejsu, rozgrywki, jak i całości świata gry.

Krzysztof M. Maj – groznawca, tutor akademicki i wykładowca na Wydziale Humanistycznym AGH, gdzie spełnia swe odwieczne fanowskie marzenie o zajmowaniu się zawodowo fantastyką i grami wideo; autor dwóch książek o teorii fantastyki, Allotopie (2015) oraz Światotwórstwo w fantastyce (2019); vloguje o grach, fantastyce i kulturze na YouTubie pod adresem https://www.youtube.com/@KrzysztofMMaj.

Kiedy: 19.10, 19.40, 20.10, 20.40, 21.10 (20 min)
Liczba miejsc ograniczona: 60 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Zapraszamy do wyjątkowego świata improwizacji komediowej! Powstaje on przy współudziale widzów – macie więc okazję sporo namieszać. Dowcipne dialogi i zaskakujące zwroty akcji gwarantują doskonałą zabawę.

Parsque du hehe to warszawska grupa improwizacji teatralnej. Tworzy komediowe spektakle bez scenariusza, inspirowane sugestiami publiczności. Agnieszka Purc, Jan Purc, Ewa Senk i Kasia Szymańska to improwizatorzy z wieloletnim doświadczeniem, które zdobywali na scenach polskich i zagranicznych. W stolicy można ich zobaczyć m.in. w Klubie Komediowym i Resorcie Komedii.

Gdzie: Pomarańczowe krzesła (I piętro)
Kiedy: 19.00–22.00

Jak rozwijały się systemy walki w komputerowych grach RPG? Czy osiągające sukcesy produkcje zawsze zachowywały równowagę między losowością a aspektami strategicznymi? Co mają ze sobą wspólnego dialogi, klasy postaci i możliwe scenariusze rozgrywki?

Do rozmowy na te tematy zaprasza groznawca i kulturoznawca – dr Mateusz Felczak. Zapoznacie się również z najnowszymi publikacjami groznawczymi oraz analizami systemu Dungeons & Dragons.

Dr Mateusz Felczak – adiunkt w Instytucie Nauk Humanistycznych Uniwersytetu SWPS, groznawca i kulturoznawca. Interesuje się przemianami modeli monetyzacji i dystrybucji gier oraz ich funkcjonowaniem w obiegu fanowskim. Zajmuje się też mediami strumieniowymi, esportem oraz grami cRPG. Współpracownik krakowskiego Ośrodka Badań Groznawczych, w przeszłości związany z Instytutem Sztuk Audiowizualnych oraz Instytutem Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego. Publikował między innymi w „Tekstach Drugich”, „Game Studies”, „Journal of Gaming & Virtual Worlds”, „Convergence” oraz „Ekranach”, gdzie pełnił funkcję redaktora działu gier wideo. W latach 2019-2022 realizował grant Narodowego Centrum Nauki „Masowe wydarzenia sportu elektronicznego w Polsce i w Hongkongu”.

Gdzie: Niebieskie krzesła (1 piętro)
Kiedy: 19.00–22.00

Lubicie gry retro? Koniecznie spotkajcie się z Mariuszem Murawskim z Warszawskiego Muzeum Komputerów i Gier. Obejrzycie stare gry, spotkacie osoby o podobnym hobby i porozmawiacie o tym, dlaczego tytuły z lat 80. i 90. tak nas urzekają, że potrafimy wciąż do nich wracać. Dowiecie się także, jak i gdzie można obecnie w nie grać.

Mariusz Murawski jest kustoszem oraz menadżerem strefy retro w Warszawskim Muzeum Komputerów i Gier, w którym pełni również funkcję przewodnika.

Organizuje cykliczne wydarzenia tematyczne dla graczy w postaci zewnętrznych, interaktywnych stref retro, odpowiada za warszawską giełdę retrogamingową oraz prowadzi wykłady dla profilowanych grup zawodowych, studentów i uczniów.

Wystawa „Trucizny. Supermoce natury”

Gdzie: Wystawy (parter)
Kiedy: 19.00–22.00

Nasza najnowsza wystawa to okazja, przyjrzeć się przedstawicielom 30 gatunków zwierząt. Żadne z nich nie jest co prawda kotem, ale wszystkie mieszkają w pudełkach. Ich domy są przeszklone, aby można było dokładnie się przyjrzeć lokatorom, którzy (jak najbardziej) są żywi. Zobaczycie węże, skorpiony, pająki, żaby i inne stworzenia, których supermocą jest jad.

Gdzie: Majsternia (I piętro)
Kiedy: 20.00, 20.30 i 21.00 (15 min)
Liczba miejsc ograniczona: 16 (można wejść, jeśli jest wolne stanowisko)

Dla lubiących quizy i zagadki przygotowaliśmy krótki quiz z nagrodami. Zapraszamy!

Gdzie: Laboratorium C (I piętro)
Kiedy: 19:00, 19:50, 20:40, 21:20
Liczba miejsc ograniczona: 16 (możliwość wejścia na wolne stanowisko)

Co wspólnego ma chemia i gry RPG? W sumie to nic. Ale my spróbujemy je połączyć ;) Dołącz do niezwykłych zajęć w naszym laboratorium!

Zapraszamy Cię na wyjątkowe warsztaty, podczas których wcielisz się w bohatera rodem z gry RPG! W naszym laboratorium chemicznym przeżyjesz przygodę, jakiej jeszcze nie było – z mistrzem gry poprowadzisz swoją drużynę przez świat pełen wyzwań i zagadek. Twoim zadaniem będzie tworzenie mikstur, eliksirów i innych zasobów, które pomogą w ostatecznej walce z finałowym bossem.

Ale uwaga – nie obędzie się bez tajemnic i wyzwań. Wykorzystasz wiedzę z zakresu chemii, aby rozwiązywać problemy, eksperymentować i osiągnąć mistrzostwo w tworzeniu unikalnych substancji. Czy jesteś gotów, by zdobyć doświadczenie i odkryć, jak nauka potrafi zamienić się w ekscytującą grę?

Zbierz drużynę, przygotuj swoje umiejętności i wyrusz na chemiczną przygodę, która na długo zostanie w Twojej pamięci!

Dołącz do nas i przekonaj się, że chemia to prawdziwa magia!

2023

Rok 2023 został ogłoszony Rokiem Mikołaja Kopernika. To okazja, by przypomnieć postać i dokonania naszego patrona, najsłynniejszego polskiego uczonego. Jego model kosmologiczny, w którym Ziemia stała się jedną z wielu planet krążących wokół Słońca, uznawany jest za pierwszą naukową rewolucję.

Rok Kopernika otwieramy Wieczorem dla Dorosłych. Będzie mowa nie tylko o Koperniku, ale także o niekonwencjonalnym, kreatywnym myśleniu czy patrzeniu w gwiazdy.

Jak luty, to oczywiście Walentynki, czyli miłość, seks i wszystko, co wiąże się z najbardziej intymnymi relacjami między ludźmi - w wymiarze zarówno duchowym, jak i cielesnym.

W programie spotkanie z prof. Jerzym Bralczykiem i dr Lucyną Kirwil, wykład o psychologii związków miłosnych, warsztaty o naturalnych afrodyzjakach oraz gadżetach erotycznych, a także zaproszenie do wspólnego śpiewania.

W książce „Psychologia miłości” prof. Bogdan Wojciszke pisze, że wysiłek, myślenie i mądrość nie kojarzą nam się z miłością. Przecież prawdziwa miłość powinna „dziać się sama”! Czy rzeczywiście tak jest? Co mówią o tym badania naukowe? Dr Konrad Bocian weźmie pod lupę miłość i opowie o jej trzech składnikach: intymności, namiętności i zobowiązaniu. Przeprowadzi nas przez sześć faz związku miłosnego – od zakochania się do... zakończenia. Powołując się na wyniki badań z obszaru ewolucjonizmu, relacji matka-dziecko oraz psychologii miłości wyjaśni, jak zachowujemy się, myślimy i czujemy na każdym z tych etapów. Przekonamy się, że to właśnie myślenie, mądrość i wysiłek obojga partnerów stanowią klucz do życia szczęśliwym i trwałym związku.

Dr Konrad Bocian – naukowiec, psycholog społeczny, adiunkt na Wydziale Psychologii Uniwersytetu SWPS w Sopocie, były wykładowca na University of Kent, dziennikarz naukowy. Stypendysta Fundacji na rzecz Nauki Polskiej, zdobywca nagrody im. Roberta Zajonca Polskiego Stowarzyszenia Psychologii Społecznej, finalista konkursów Narodowego Centrum Nauki oraz European Association of Social Psychology. Autor międzynarodowych publikacji z zakresu poznania moralnego.

„Kocham cię!”. Jak często mówisz to swojej drugiej połowie? Rozmawiacie o swoich uczuciach, emocjach, seksie? Jeśli nie przychodzi Wam to łatwo, wybierzcie się koniecznie na spotkanie z prof. Jerzym Bralczykiem (językoznawca) i dr Lucyną Kirwil (psycholog), którzy opowiedzą o roli rozmowy w związku miłosnym. Nasi goście są nie tylko ekspertami w swoich dziedzinach, ale także szczęśliwym małżeństwem z 40. letnim stażem.

Prof. dr hab. Jerzy Bralczyk – językoznawca, emerytowany profesor Uniwersytetu Warszawskiego i Uniwersytetu Jagiellońskiego, wiceprzewodniczący Rady Języka Polskiego.

Dr Lucyna Kirwil – psycholog społeczny, emerytowana wykładowczyni na Uniwersytecie Warszawskim i Uniwersytecie SWPS w Warszawie.

Prowadzenie: Olga Woźniak – dziennikarka naukowa, z wykształcenia językoznawca i psycholog.

Zabawki i gadżety erotyczne są powszechnie dostępne. Rośnie także przekonanie, że w ich używaniu nie ma nic zdrożnego, a przyjemność seksualna to wartość sama w sobie. Gadżety wzbudzają zainteresowanie ludzi, którzy się kochają, pragną dać sobie nawzajem jak najwięcej rozkoszy i poszerzyć zakres swoich erotycznych doznań w ramach zdrowych, partnerskich relacji. Na warsztaty z Piotrem Cywińskim zapraszamy wszystkich, którzy poszukują nowych wrażeń i chcieliby rozpocząć przygodę z własną seksualnością.

Dowiecie się m.in.:

Jak rozpoznać swoje potrzeby i oczekiwania i jak dopasować do nich zabawkę?
Czym się kierować, wybierając swój pierwszy gadżet?
Jak wybierać gadżety, czego się strzec, na co zwrócić szczególną uwagę?
Czym się różni dildo od wibratora?
Ile kosztuje najdroższa zabawka na świecie?

Piotr Cywiński – sex-coach, edukator i trener seksualności, absolwent warsztatów SexCoach University przy Amerykańskim Stowarzyszeniu Terapeutów Seksualnych, Doradców i Edukatorów AASECT (American Association of Sexual Educators, Coaches and Therapists). Prowadzi vlog „Salon Zmysłów” na YT i stronę „Seks bez tabu” na FB. Współpracuje z Instytutem Pozytywnej Seksualności i butikiem erotycznym Par L’Amour, stworzonym z myślą o wyrafinowanych gustach i niebanalnych pragnieniach. Jest właścicielem klubu swingerskiego w Warszawie.

Nie lubisz mówić o uczuciach? Wyśpiewaj je! Przez cały wieczór będą nam towarzyszyć piosenki o miłości – do słuchania i do śpiewania. Dołącz do wspólnej zabawy i nie obawiaj się o swoje wokalne umiejętności. Możesz liczyć na życzliwe i fachowe wsparcie.

Prowadzenie:
Marta Wietecka – wokalistka, animatorka, współpracuje z warszawskim Teatrem OBF.
Krzysztof Hernik – organizator wydarzeń muzycznych, DJ.

Najkrótsza droga do serca wiedzie przez żołądek. Jak przygotować idealny deser walentynkowy? Warto skorzystać z kuchni molekularnej, wykorzystującej w gotowaniu wiedzę naukową. W naszym laboratorium chemicznym przekonasz się, że to nie jest trudne. Pokażemy także jak stworzyć oryginalny prezent w stylu DIY przy pomocy prostego zestawu do domowego grawerowania.

Podobno o pieniądzach się nie mówi. Nie wypada się też przyznawać, że się o nich marzy. Na najbliższym Wieczorze dla dorosłych przełamiemy to tabu. Porozmawiamy o dochodach, inwestycjach, zdrowych relacjach z pieniędzmi, dobrobycie, a także inflacji. Wiesz, skąd się wzięła? Dawne monety (miedziane asy, srebrne talary czy obole) miały pokrycie w kruszcach, dzięki czemu nie mogły stracić wartości. Chcąc zwiększyć ilość pieniędzy, władcy zmniejszali zwartą w nich ilość szlachetnego metalu. W ten sposób powstały słynne „złe szelągi”, które wywołały inflację w XVII wieku. Z czasem pieniądz oparty na kruszcu został wyparty przez pieniądz papierowy. Takie banknoty łatwo dodrukować, co powoduje wzrost cen towarów i usług. Jak chronić swój majątek i zabezpieczyć zgromadzone zasoby? Posłuchajcie ekspertów! Zapraszamy na Wieczór.

Pieniądz to najważniejszy element spajający współczesną cywilizację. Podczas wykładu przyjrzymy się jego trzem cechom charakterystycznym. Pozwoli nam to zrozumieć rolę pieniądza w życiu społeczeństw, jego podatność na upadek oraz perspektywy na przyszłość.

Postaramy się odpowiedź na następujące pytania:

Co łączy przedstawicieli pierwotnych wspólnot ludzkich i współczesnych pracowników korporacji międzynarodowych?
Czy w budowanie dobrobytu możemy obyć się bez pieniędzy?
Co niszczy wartość pieniądza?
Co może być pieniądzem, a co być nim nie może?
Z jakimi formami pieniądza czy systemami płatności możemy mieć do czynienia w przyszłości?

dr hab. Mateusz Machaj

Ekonomista, profesor Uniwersytetu Wrocławskiego, założyciel Instytut Edukacji Ekonomicznej im. Ludwiga von Misesa. Autor m.in. podręcznika do nauki podstaw przedsiębiorczości dla szkół średnich pt. „Wolna przedsiębiorczość” oraz książek „Gwiezdne wojny a filozofia polityki”, „Kapitalizm, socjalizm i prawa własności”.

Kryptowaluty weszły szturmem do naszego świata. Kilkanaście lat temu przyniosły obietnicę nowej, niezależnej od wszelakich instytucji formy rozliczeń finansowych. Niestety, w mediach najczęściej słyszymy o kontrowersjach związanych z tą technologią, oszustwach i nadużyciach. Czym są kryptowaluty? Jak działają? Jaka czeka je przyszłość? Opowie o tym Przemysław Kudłacik.

Poszukamy odpowiedzi na pytania:

Jak powstają kryptowaluty i na czym polega ich „kopanie"?
Co daje współczesna technologia blockchain i jaką ma wartość?
Dlaczego kurs większości kryptowalut jest tak zmienny?
Czy kryptowaluty mogą zastąpić klasyczny pieniądz?

Dr inż. Przemysław Kudłacik

Informatyk, adiunkt w Instytucie Informatyki Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Specjalista w dziedzinie zbiorów i systemów rozmytych oraz sztucznych sieci neuronowych. Inwestor, edukator i propagator technologii blockchain i kryptoaktywów.

W czasie warsztatów dowiemy się, jak ludzie podejmują decyzje finansowe i na czym polegają najpowszechniejsze pułapki i błędy. Prowadząca, dr hab. Agata Gąsiorowska, zdradzi nam też, co mówią wyniki najnowszych badań z obszaru psychologii społecznej i ekonomicznej na temat wpływu pieniędzy na relacje międzyludzkie i na podejmowane przez nas działania. Mówiąc dokładniej – dlaczego czasem ten wpływ jest pozytywny, a innym razem wręcz przeciwnie i czy trzeba umieć posługiwać się pieniędzmi, by zachowywać się „zgodnie z ich zasadami”. Na spotkaniu będziemy mogli również sprawdzić, jakie są nasze postawy wobec pieniędzy w porównaniu do innych Polaków.

Dr hab. Agata Gąsiorowska

Psycholożka, profesor Uniwersytetu SWPS, zastępczyni dyrektora Instytutu Psychologii Uniwersytetu SWPS (Wrocław), specjalistka w dziedzinie psychologii ekonomicznej i zachowań konsumenckich, w szczególności psychologicznych funkcji pieniędzy i marketyzacji relacji międzyludzkich. Prowadzi zajęcia z zakresu psychologii pieniędzy oraz metodologii badań psychologicznych i konstruowania testów. Autorka książki „Psychologiczne znaczenie pieniędzy”.

Warsztaty poprowadzą trenerzy i eksperci Centrum Szkoleń i Ekspertyz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych. Podczas spotkania poznacie historię polskich banknotów znajdujących się aktualnie w obiegu oraz podstawowe techniki drukarskie stosowane w ich produkcji. Dowiecie się też, jakich zabezpieczeń i narzędzi używają profesjonaliści przy produkcji pieniędzy. Usłyszycie również o najczęściej spotykanych przypadkach fałszerstw i wyścigu „zbrojeń”, w którym fałszerze nie chcą pozostać w tyle.

Podczas warsztatów zaprezentowane zostaną unikatowe eksponaty ze zbiorów Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych:

arkusze banknotowe z serii E-71 „Miasta polskie”, przygotowywanej w latach 70. XX wieku w PWPW na wypadek wojny, według projektu wybitnego polskiego grafika Andrzeja Heidricha;
banknot o nominale 1000 zł z wizerunkiem Mikołaja Kopernika, wyemitowany w 1966 roku na Tysiąclecie Państwa Polskiego, który zdobył uznanie ekspertów, ale… głównie poza granicami Polski;
banknot kolekcjonerski wyprodukowany w PWPW w 2019 roku, nawiązujący właśnie swoim unikatowym nominałem (19 zł) do setnej rocznicy powołania PWPW;
banknot kolekcjonerski o nominale 20 zł wyprodukowany na podłożu polimerowym (drugi polimerowy banknot kolekcjonerski NBP), wyemitowany z okazji przypadającej w tym roku 550. rocznicy urodzin Mikołaja Kopernika.

Polska Wytwórnia Papierów Wartościowych S.A. to nie tylko wyłączny producent banknotów oraz najważniejszych dokumentów w Polsce. Instytucja ta upowszechnia także wiedzę o zabezpieczeniach w nich występujących. W gronie producentów druków zabezpieczonych jest jedną z niewielu firm, dla których ostatnim etapem produkcji pozostaje, obok dystrybucji, działalność szkoleniowo-informacyjna w myśl hasła „Wiedza najlepszym zabezpieczeniem”.

Pecunia non olet – to łacińska sentencja, którą tłumaczy się na słowa „Pieniądz nie śmierdzi”.

Spotkanie poprowadzą:

Aleksandra Grynkiewicz – doradczyni zarządu Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A. ds. szkoleń i ekspertyz, ekspertka w dziedzinie zabezpieczeń w dokumentach i banknotach.

Monika Olbryś – kierowniczka Wydziału Edukacyjno-Historycznego Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A., realizatorka wielu projektów edukacyjnych i historycznych dotyczących firmy i jej produktów.

Paulina Ruszczyk – ekspertka i trenerka Centrum Szkoleń i Ekspertyz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A. Wykonuje ekspertyzy autentyczności dokumentów. Specjalistka w dziedzinie zabezpieczeń obecnych w banknotach i drukach zabezpieczonych.

Sławomir Fal – trener Centrum Szkoleń i Ekspertyz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A., specjalista w dziedzinie zabezpieczeń w polskich banknotach obiegowych.

Łukasz Kotoński – trener Centrum Szkoleń i Ekspertyz Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A. Specjalizuje się w prowadzeniu szkoleń z rozpoznawania autentyczności dokumentów oraz banknotów. Wykładowca w Wyższej Szkole Policji w Szczytnie.

Radosław Mierzejewski – specjalista-ekspert w wydziale Edukacyjno-Historycznym Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych S.A., znawca historii banknotów polskich.

W Centrum Nauki Kopernik pojawił się najbardziej zaawansowany robot humanoidalny na świecie!
Ma twarz Mikołaja Kopernika. Jest wysoki (190 cm) i waży 100 kg. Do złudzenia przypomina człowieka. A dzięki sztucznej inteligencji potrafi porozmawiać o wszystkim. Radzi sobie z najtrudniejszymi pytaniami! Pogawędki z nim są wyjątkowo emocjonujące.

Z robo-Kopernikiem o pieniądzach i życiu podyskutuje w czasie Wieczoru Oskar Wojtynowski.

Zdarza się Wam zarwać noc, bo wciągnęła Was gra komputerowa? A może wstydzicie się przyznać przed ludźmi, że graliście? Bo to dziecinada i marnowanie czasu… Nieprawda!

Podczas najbliższego Wieczoru dla dorosłych porozmawiamy o grach wideo. Dowiemy się, jak wpływają na nasz mózg – szkodzą nam, czy nas rozwijają. Zrozumiemy etyczne i filozoficzne aspekty wirtualnych światów. Poznamy nowe kierunki w rozwoju cyfrowej rozrywki, ale wrócimy też do starych dobrych czasów konsol retro – Nintendo, Atari i Commodore'a. Zagramy na flipperach i specjalnie na tę okazję obejrzymy fragment naszego laserowego pokazu Cybershow 2517. A gdyby tego było mało, nasz DJ grać będzie muzykę z najbardziej znanych gier komputerowych.

Zapraszamy wszystkich! Jeśli dotąd nie mieliście kontaktu z grami, to najlepsza okazja, aby włączyć się do gry. Bo w graniu naprawdę jest coś więcej niż tylko rozrywka, dowodzi tego nauka!

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 19.30 | Czas: 45 min
Liczba miejsc ograniczona: 280

Krzysztof M. Maj w grach wideo łącznie spędził już nie setki godzin, a po prostu lata życia. Jak sam pisze: „Wciąż jednak przecieram ze zdumieniem oczy, czytając, że w gamifikacji (czyli wprzęganiu różnych elementów gier do zarządzania ludźmi i projektami) chodzi o wygrane, rankingi, osiągnięcia i punkty, gdy tymczasem... w przypadku wielu graczy (w tym mnie) chodzi raczej o ucieczkę od wszystkich tych zjawisk do innego świata, w którym można wcielać się w dowolną rolę, by przemierzać nieznane przestrzenie, otwierać się na nieznane i przeżywać niezapomniane przygody. W ten sposób dochodzi do paradoksu: choć gry coraz rzadziej opierają się na punktowanej rywalizacji, a w przytłaczającej części największych tytułów nawet nie można niczego wygrać, to właśnie mechaniki rywalizacyjne, hazardowe i ludyczne stają się najczęściej przedmiotem programów wprowadzających gamifikację (ang. gamification), w polszczyźnie jakże wymownie przekładaną jako grywalizacja. W wystąpieniu postaram się pokazać inną stronę gier: eskapistyczną, narracyjną i światotwórczą, a także dowieść, że to właśnie ona może być o wiele skuteczniejsza w gamifikacji życia zawodowego i codziennego”.

Krzysztof M. Maj – miłośnik światotworzenia (niestety w teorii, nie praktyce), doktor nauk humanistycznych, groznawca i wykładowca na Wydziale Humanistycznym AGH, gdzie spełnia swe odwieczne fanowskie marzenie o zajmowaniu się zawodowo fantastyką i grami wideo. Autor dwóch książek o teorii fantastyki: „Allotopie” (2015) oraz „Światotwórstwo w fantastyce” (2019). Vloguje o grach, fantastyce i kulturze na kanale YouTube’owym pod oryginalną nazwą „Krzysztof M. Maj”.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 20.45 | Czas: 45 min
Liczba miejsc ograniczona: 280

Gry komputerowe to nie tylko jedna z dominujących form domowej rozrywki, ale także coraz popularniejszy sposób zarabiania. Badania dotyczące gier zaczynają skupiać się na możliwości ich pozytywnego wpływu na funkcjonowanie poznawcze oraz mózg. Czy badając mózg, możemy ocenić, jak sprawnym graczem jest jego właściciel? Dr hab. Aneta Brzezicka zdradzi, co wiemy na temat oddziaływania gier wideo na strukturę i funkcje mózgu, a także przedstawi wyniki najnowszych badań realizowanych w trakcie korzystania z gry komputerowej. Wśród ich uczestników znaleźli się zarówno zapaleni gracze, jak i zupełni amatorzy.

Dr hab. Aneta Brzezicka – psycholog, prof. Uniwersytetu SWPS. Kieruje Centrum Badań Neuropoznawczych, w którym prowadzi m.in. badania nad interakcjami między mózgiem, mikrobiotą jelitową i funkcjonowaniem poznawczym. Stara się zrozumieć elektrofizjologiczne podłoże zjawisk pamięciowych, analizując dane pochodzące z rejestracji wewnątrzczaszkowych u pacjentów wykonujących zadania angażujące pamięć krótkotrwałą i roboczą. Członek European Dana Alliance for the Brain (EDAB). Autorka wielu artykułów w prestiżowych czasopismach naukowych.

Gdzie: Hol przed Audytorium (parter)
Kiedy: 19.00–22.00

Pamiętacie flippery i automaty z grami video z lat 70., 80. i 90? Będziemy je mieć i będzie można na nich zagrać. Nasz gość – Paweł Nowak, kolekcjoner i przewodnik z Muzeum Flipperów „Pinball Station” opowie o kultowych grach, historii i modernizacjach maszyn do grania.

Pinball Station jest pierwszym Interaktywnym Muzeum Flipperów w Warszawie. Powstało w czerwcu 2016 roku. Początkowo kolekcja liczyła 30 flipperów. Obecnie jest ich już ponad 100, a w muzeum pojawiły się także automaty arcade.

Gdzie: Zaplecze audytorium
Kiedy: 19.00–22.00

Na naszych gości czeka nie lada atrakcja – możliwość wypróbowania sprzętu gamingowego najwyższej klasy.

Przygotowaliśmy bardzo nowoczesne stanowisko od Logitech wyposażone w ich nowy model kierownicy wyścigowej i ekran Samsung Odyssey Ark - pierwszy na świecie 55-calowy monitor gamingowy o zakrzywieniu 1000R. Zaawansowana technologia przeniesie symulacje wyścigów na nowy poziom.

Przyjdź i wypróbuj!

Gdzie: Majsternia (I piętro)
Kiedy: 19.30, 20.00, 20.30, 21.00, 21.30
Liczba miejsc ograniczona: 50

Wielu z nas ma sentyment do „starych” gier. Są one nie tylko synonimem powrotu do dziecięcej beztroski. Miały także to „coś” – proste zasady, zdolność wciągania, radość pokonywania kolejnych poziomów. Oto okazja, by przypomnieć sobie, jak grało się na pierwszych konsolach Nintendo, Sony i Segi oraz komputerach Commodore lub Atari. Ponownie zanurzmy się w świat pierwszych odsłon

Mario, Zeldy, Sonica, Contry czy niezapomnianego River Ride. Mariusz Murawski – miłośnik konsol i klasycznych gier opowie o modzie na retro i początkach branży, która dzisiaj warta jest więcej niż przemysł filmowy i muzyczny razem. Obejrzycie także stare konsole i komputery i zagracie w największe hity lat 80. i 90.

Mariusz Murawski – miłośnik konsol, starych komputerów i klasycznych gier. Menadżer i przewodnik Warszawskiego Muzeum Komputerów i Gier (WMKiG.pl), organizator Warszawskiej Giełdy Retrogamingowej i prowadzący kanał oraz profil Retrowizja (https://www.facebook.com/Retrowizja).

Gdzie: Wystawy (I piętro)
Kiedy: 19.15, 19.55, 20.55, 21:25 | 15 min

W Centrum Nauki Kopernik rezyduje najbardziej zaawansowany robot humanoidalny na świecie. Ma twarz Mikołaja Kopernika, do złudzenia przypomina człowieka, a dzięki sztucznej inteligencji potrafi rozmawiać na każdy temat. Czy poradzi sobie z rolą prowadzącego quiz?

Przekonaj się. Pytania będą bardzo różnorodne. Swój udział w quizie należy zgłaszać przed rozpoczęciem jednej z tur (decyduje kolejność zgłoszeń).

Zapraszamy do wspólnej zabawy!

Gdzie: Fontanna powietrzna (parter)
Kiedy: 20.30 | 10 min

Posłuchaj ludzko-robotycznego duetu! Humanoidalny robot Nao umie chodzić, rozumie ludzką mowę, rozpoznaje twarze i emocje. Potrafi też generować dźwięki przy pomocy zaprogramowanych gestów. Podczas „koncertu” wystąpi z nim Michał Górczyński, grający na klarnecie kontrabasowym.

Michał Górczyński ukończył studia w klasie klarnetu na Uniwersytecie Muzycznym im. F. Chopina w Warszawie. Kompozytor, pedagog, solista i kameralista. Współzałożyciel Kwartludium – zespołu specjalizującego się w muzyce współczesnej. Autor muzyki do spektakli teatralnych, filmów, twórca koncepcji „muzyka do języków”, polegającej na komponowaniu do różnych języków świata.

Projekt jest realizowany w ramach stypendium m. st. Warszawy

Gdzie: Laboratorium robotyczne (parter)
Kiedy: 19.00–22.00
Liczba miejsc ograniczona: 16 (możliwość wejścia na wolne stanowisko)

W jaki sposób nowoczesna technologia może wspierać człowieka? Czy możliwe jest imitowanie działania ludzkiego mózgu przy użyciu sieci neuronowych? Kto może oszukać wariograf i jakie są granice tego urządzenia? Przyjdźcie do laboratorium robotycznego i odkryjcie, w jaki sposób jednostki w przyrodzie mogą wykorzystywać współpracę, by osiągnąć wspólne cele. Podczas wydarzenia będziecie mieli okazję przetestować okulograf, który zarejestruje ruchy Waszych oczu, a także poczuć na własnej skórze, jak działa wariograf. Czy uda Wam się go oszukać?

Gdzie: Planetarium (I piętro)
Kiedy: 19.10, 19.45, 20.20, 20.55, 21.30 | Czas: 25 min
Liczba miejsc ograniczona: 125 (ze względu na lasery niedostępny będzie pierwszy rząd)

Pokaz w Planetarium to rozgrywający się na żywo interaktywny spektakl, który przeniesie cię do najodleglejszych zakątków Wszechświata. Zobaczysz kosmos pełen planet, księżyców, mgławic, galaktyk i gwiezdnych konstelacji.

A co wspólnego ma planetarium ze światem gier? Przekonacie się o tym, eksplorując możliwości naszego kosmicznego "sandboxu". Obejrzycie także fragment naszego pokazu laserowego Cybershow 2517 nawiązującego do klimatów retro gier, science fiction i muzyki synthwave.

UWAGA! Pokazy laserowe są niezalecane dla osób z epilepsją. W czasie pokazu laserowego używany jest dym sceniczny.

Uwaga! Aby wziąć udział w pokazie, należy zaopatrzyć się w wejściówkę.

Wejściówki można odbierać przy przejściu do Planetarium (parter).
Wejściówki na kolejny pokaz będą wydawane, gdy zacznie się pokaz bieżący.
Początek wydawania wejściówek o następujących godzinach: 18.35, 19.10, 19.45, 20.20, 20.55.
Decyduje kolejność zgłoszeń.

Bardzo prosimy o przychodzenie do sali projekcyjnej kilka minut przed rozpoczęciem pokazu.

Co łączy tolkienowskich Elfów, Connora MacLeoda z filmu „Nieśmiertelny” i stułbię pospolitą? Wieczna młodość. To właśnie o niej od wieków marzą ludzie. Zastanawiamy się jak oszukać czas i zachować sprawność ciała i umysłu. Dzisiejsza nauka, medycyna i technologia wciąż proponują nowe rozwiązania. Trwają badania nad spowalnianiem procesów starzenia i – choć brzmi to jak science-fiction – wyniki są obiecujące. Mamy do dyspozycji także liczne usprawnienia, które pozwalają nam pełniej korzystać z życia. Młodszy wygląd może zapewnić medycyna estetyczna i… pogoda ducha.

Niezmiennie naszymi sprzymierzeńcami są ruch i zdrowa dieta oraz pozytywne nastawienie. W końcu „być młodym” to przede wszystkim „czuć się młodym”.

Urszuli Dudziak nie trzeba przedstawiać. To jedna z najwybitniejszych współczesnych wokalistek, z talentem i dorobkiem wykraczającymi daleko poza granice naszego kraju. Dysponuje niespotykaną skalą głosu, perfekcyjną intonację oraz unikalną techniką wokalną. Dzieliła scenę m.in. z Bobbym McFerrinem, Herbie Hancockiem i Stingiem. Urszula Dudziak to nie tylko jazzowy wulkan radości i energii. To kobieta z niezwykłą osobowością i z jeszcze bardziej niezwykłą historią.

Swoją energią i optymizmem obdarza wszystkich dokoła. Od lat czaruje poczuciem hu-moru, dystansem do codzienności, historiami i anegdotami o legendach światowego jazzu. Na każdym kroku udowadnia, że wiek to tylko liczba. Pokazuje, jak czerpać z życia pełnymi garściami i chwytać każdą chwilę. Koncertuje, gra w tenisa, prowadzi traktor, buduje dom, jest youtuberką i najlepszą gawędziarką na świecie. Co sprawia, że artystka zachowuje młodość i energię? Przekonasz się podczas tego spotkania.

Urszula Dudziak - Polska wokalistka i kompozytorka jazzowa. Uznana za jedną z najlepszych wokalistek jazzowych na świecie. Występowała i nagrywała wspólnie z takimi muzykami jak: Krzysztof Komeda, Bobby McFerrin, Herbie Hancock, Nina Simone, Sting i wielu innych.

Koncertowała niemalże we wszystkich krajach Europy, Azji i obu Ameryk, w tym w słynnej nowojorskiej Carnegie Hall oraz podczas Newport Jazz Festival. Można by było wyliczać́ jej niespotykaną skalę głosu, perfekcyjną intonację oraz unikalną technikę̨ wokalną, ale muzyka, to tylko część́ Urszuli Dudziak. Kobiety, która posiada w sobie niezmierzone pokłady optymizmu, którym obdarza wszystkich dookoła. Może w przypadku kogoś innego zabrzmiałoby to jak frazes, ale wystarczy znaleźć́ się na chwilę w jej obecności, żeby zrozumieć́, że ta energia to prawdziwa supermoc. Urszula Dudziak zagrzewa inne kobiety do działania – bez względu na wiek. Pokazuje jak czerpać́ z życia pełnymi garściami i chwytać́ każdą̨ chwilę. Gra w tenisa, prowadzi traktor, buduje dom, koncer-tuje, napisała 2 książki („Wyśpiewam Wam Wszystko” i „ Wyśpiewam Wam Więcej”) oraz jest youtuberką, która aktywnie prowadzi swojego vloga.

Kiedy zaczynamy się starzeć? Już po ukończeniu 30 lat następuje stopniowy spadek sprawności organizmu. O tym, czy dożyjemy setki, decyduje jednak w dużym stopniu środowisko i styl życia, a naukowcy prowadzą badania nad metodami spowolnienia procesów starzenia. Opowie o nich podczas swojego wykładu prof. Ewa Sikora.

Chociaż starzenie się wciąż stanowi dla nas zagadkę, coraz więcej wiemy na temat biologii tego procesu. Wraz z wiekiem, na poziomie molekularnym, komórkowym, tkankowym i narządowym zachodzą liczne zmiany, które prowadzą do pojawienia się syndro-mów starzenia, takich jak utrata tkanki mięśniowej (sarkopenia) czy kostnej (osteoporoza). Znamy choroby związane z wiekiem (problemy z krążeniem, cukrzyca typu II, zwyrodnienie stawów). Jednak geny tylko w niewielkim stopniu determinują tempo starzenia się. Odpowiedni sposób odżywiania oraz regularna aktywność fizyczna mogą wy-dłużyć nasze życie i sprawić, że będzie ono zdrowsze. A to nie wszystko, co ma do zaoferowania nauka. Wyniki licznych badań przedklinicznych pokazują, że określone środki farmakologiczne osłabiają symptomy chorób oraz wydłużają życie. Niektóre związki (np. senolityki eliminujące stare komórki) są już w fazie badań klinicznych i dają obiecujące rezultaty. Niewykluczone więc, że wkrótce cofanie zegara biologicznego stanie się możliwe.

Prof. dr hab. Ewa Sikora ukończyła Wydział Biologii UW i od 25 lat kieruje Pracownią Molekularnych Podstaw Starzenia w Instytucie Biologii Doświadczalnej im. M. Nenckiego (PAN). Jej prace były cytowane ponad 5, 5 tys. razy! Znalazła się na liście rankingowej 22 polskich naukowców uznanych za najlepszych w dziedzinie biologii i biochemii (Rese-arch.com). Jej zespół uczestniczył w dwóch wieloośrodkowych grantach UE: Genetyka zdrowego starzenia (GEHA) i Markery starzenia (Mark –Age) oraz polskim grancie po-święconym badaniom polskich stulatków (PolStu98). Prof. Sikora od wielu lat współpracuje z prof. Claudio Franceschi, światowym liderem badań starzenia i twórcą idei „inflammaging’u”. Główny obiekt jej naukowych zainteresowań to starzenie komórkowe oraz przeciwstarzeniowe działanie kurkuminy. Jest pisze dla wielu czasopism, popularyzuje wiedzę w mediach.

Medycyna estetyczna to jedna z najbardziej dynamicznie rozwijających się gałęzi medycyny w ostatnich latach. Co może zaoferować, abyśmy pozostawali wiecznie młodzi? Na ile i o ile potrafi cofnąć czas, abyśmy wyglądali na mniej lat, niż mamy zapisane w metryce? Jakimi metodami dysponuje? Czy jest bezpieczna, czy jest dla wszystkich? Jak korzystać z medycyny estetycznej, aby wyglądać nie tylko młodziej, ale także naturalnie i wciąż być „podobnym do siebie”?

Opowie o tym dr Marek Wasiluk ‒ specjalista, praktyk i pasjonat medycyny estetycznej. Prekursor wielu metod odmładzania. Od kilkunastu lat zajmuje się profesjonalnie medycyną estetyczną. Jako pierwszy i jedyny Polak ukończył studia MSC in Aesthetic Medicine (studia magisterskie, medycyna estetyczna) w szkole Barts and The London School of Medicine and Dentistry na prestiżowym uniwersytecie Queen Mary University of London. Właściciel kliniki L’experta (www.lexperta.pl). Autor eksperckiego bloga www.marekwasiluk.pl, na którym przybliża tajniki, jasne i ciemne strony medycyny estetycznej, dzieli się swoją wiedzą i doświadczeniem. Autor dwóch książek: „Medycyna estetyczna bez tajemnic” oraz "Młodziej. Anti-age. Jak wyglądać pięknie i naturalnie".

Świat przypraw, zapachów, smaków – jak odnaleźć siebie w kulinariach.

Spotkanie z jedyną i niepowtarzalną Mają Sobczak.

Maia Sobczak, autorka bloga Qmamkasze.pl – z wykształcenia psycholog. Dietoterapeutka, pracuje w oparciu o najstarsze medycyny świata. Konsultantka Ajurwedy z ramienia Jiva Institute w Indiach. Na co dzień tworzy zdrowe, wzmacniające ciało i umysł wegetariańskie receptury, kusi pysznym jedzeniem, fotografuje, stylizuje, realizuje nietuzinkowe projekty artystyczne, pisze artykuły, prowadzi warsztaty i wykłady.

Praktykuje jogę, kocha zwierzęta, ludzi i świat. Uważa, że szacunek, pewna doza pokory i poczucie humoru sprawiają, że świat zaczyna poruszać się z większą gracją. Jej przepisy zachęcają do kreatywnego gotowania z tego, co jest dostępne (np. podsmażone młode

liście klonu obsypane pudrem). Z Grzegorzem Łapanowskim napisała „Szkołę na widelcu” i „Najlepsze przepisy dla całej rodziny”, a samodzielnie stworzyła trzy bestsellery: „Qmam kasze, czyli powrót do korzeni”, „Przepisy na szczęście” i „Qmam Kaszę. Do ostatniego okruszka”. Jej ostatnia książka nosi tytuł „Jedzenie i inne namiętności” i jest połączeniem powieści z książką kulinarną.

Kremy z filtrem SPF mają chronić skórę przed szkodliwym promieniowaniem słonecznym. Jak sprawdzić ich skuteczność? Jakie partie naszego ciała są najbardziej narażone na promieniowanie UV? Masz okazję na własne oczy zobaczyć, jak różne kremy z filtrem słonecznym wpływają na naszą skórę. Samodzielnie przeprowadzisz doświadczenia wykorzystujące dwie kamery – kamerę z filtrem UV i kamerę na podczerwień. Przyglądając się kondycji skóry, omówimy także metody jej pielęgnacji przy użyciu substancji wywo-łujących odczucie ciepła i zimna. Sprawdzimy, jakie korzyści przynosi ich zastosowanie.

W czerwcowy Wieczór zapraszamy dorosłych do świata snu, fantazji i iluzji. Będziemy odkrywać tajemnice snu. Porozmawiamy też o tym:

co zrobić, aby lepiej spać;
jakie urządzenia pomogą nam monitorować jakość snu;
czym jest syndrom demona nocy;
w jaki sposób iluzje mogą zwodzić nasz mózg.

Wyewoluowały na Ziemi ok. 800 milionów lat temu. Występują we wszystkich strefach klimatycznych. Znamy ok. 150 tysięcy ich gatunków, a co roku poznajemy 2 tysiące nowych. Przypuszcza się, że 90% nadal pozostaje nieznana.

Grzyby mają ogromne znaczenie w rozwoju cywilizacji. Są wykorzystywane w produkcji żywności (pieczywa, serów), a także przyczyniają się do jej rozkładu. Pomagają nam w produkcji leków (głównie antybiotyków), związków organicznych oraz enzymów. Mogą stać się naszymi sprzymierzeńcami w jeszcze większym zakresie! Grzybnia jest już wykorzystywana w budownictwie i projektowaniu – jako środek spajający inne tworzywa lub samodzielny budulec. Gatunek Pestalotiopsis microspora to pierwszy odkryty organizm, który żywi się plastikiem i doskonale czuje się na wysypiskach odpadów.

W popkulturze grzybom przypisywane są właściwości magiczne. Bioluminescencyjne (świecące) kolonie tworzą tzw. czarcie kręgi (wyglądające zaiste bajkowo), a spożywanie niektórych gatunków powoduje odmienne stany psychoaktywności. W grzybach upatruje się także źródła apokalipsy – plagę przedstawioną w grze i serialu „The Last of Us” zainspirowały Ophiocordyceps unilateralis, które pasożytują na mrówkach, przejmując ich organizm i zmieniając owady w zombie.

W grzybach tkwi ogromny potencjał. Przyjdźcie na wrześniowy Wieczór dla dorosłych i poznajcie go.

W programie:

psychodeliczne właściwości grzybów
grzyby jak z horroru (w nawiązaniu do „The Last of Us”)
potrawy z grzybów
domowe hodowle

Gdzie: Sala Audytoryjna (parter)
Kiedy: 19.30 | 50 minut
Liczba miejsc ograniczona: 200 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Czy grzyby halucynogenne są niebezpieczne? A może mają potencjał leczniczy i wkrótce pojawią się nowe leki pochodzenia grzybowego, które zastąpią tradycyjne środki wykorzystywane w psychiatrii?

O terapeutycznej historii grzybów i współczesnych kierunkach badań różnych związków pochodzenia grzybowego, a zwłaszcza substancji izolowanych z grzybów halucynogennych opowie dr Marta Wrzosek.

Marta Wrzosek - biolog, mykolog, pracownik Ogrodu Botanicznego Uniwersytetu Warszawskiego, profesor Uniwersytetu Warszawskiego. Współzałożyciel i pierwszy prezes Polskiego Towarzystwa Mykologicznego. Autor książek popularnonaukowych. Orędownik utworzenia Mykoteki - Centrum Edukacji Mykologicznej i Muzeum Historii Naturalnej. Wyróżniona w konkursie Popularyzator Nauki 2019 przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Interesuje się ekologią, ewolucją i taksonomią grzybów, a w szczególności interakcjami grzybów z innymi organizmami.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 20.45 (40 min)
Liczba miejsc ograniczona: 200 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

W mrocznym uniwersum serii „The Last of Us” grzyby są odpowiedzialne za apokalipsę. W koncepcji tej kryje się ziarno prawdy – przedstawiciele rodzaju Cordyceps pasożytują na mrówkach, zmieniając je w zombie. Zakażone owady oddalają się od kolonii, wspinają na rośliny, wbijają żuwaczki w liście i kończą żywot. Nie do końca jednak, bo z ich głów wyrastają owocniki grzyba, które rozsiewają zarodniki. Wystarczy zastąpić mrówki oraz rośliny ludźmi i scenariusz horroru gotowy! A rzeczywistość? Czy może zagrażać nam grzybowa apokalipsa? Porozmawiamy o tym z mykologiem Sebastianem Piskorskim.

W trakcie wykładu poznamy:

grzyby jak z horroru (w nawiązaniu do „The Last of Us”),
grzyby żyjące w organizmach roślin, sterujące nimi,
grzyby związane z człowiekiem (pożyteczne i szkodliwe),
wpływ pandemii i globalnych zmian na rozwój grzybów.

Gdzie: Zaplecze audytorium (parter)
Kiedy: 19.15, 20.15, 21.15 | 45 minut
Liczba miejsc ograniczona: 70 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Pieczarki, boczniaki, shitake, moon. To grzyby, które najczęściej znajdziemy na talerzach, ponieważ można je po prostu kupić w sklepie. Sezonowo nasz jadłospis wzbogacają kurki, prawdziwki, koźlarze czy rydze. Wszystkie są źródłem umami – piątego smaku (obok słodkiego, gorzkiego, słonego i kwaśnego), pożądanego w kuchniach z różnych stron świata.

Choć stereotypowy grzyb „z obrazka” ma brązowy kapelusz i białą nóżkę, w naturze występuje mnóstwo gatunków o fantazyjnych kolorach i kształtach jak z surrealistycznych wizualizacji. Które z nich nadają się do spożycia? Czy są zdrowe i warto je jeść? A może to ryzykowne? Na co zwrócić uwagę? Porozmawiamy o tym z dr Hanną Wilską.

Hanna Wilska – odkąd pamięta, wnikliwie analizowała zawartość swojego talerza (ku rozpaczy rodziców). To zainteresowanie doprowadziło ją do doktoratu z obszaru dietetyki pediatrycznej i obecnych studiów medycznych. Lubi wiedzieć, uczyć się i dzielić wiedzą. Wraz z liczną rodziną spędza czas na wspólnym (zdrowym!) gotowaniu.

Gdzie: Majsternia (I piętro)
Kiedy: 19.00–22.00

Grzybobranie w pełni! Każdy grzybiarz doskonale wie, ile przyjemności daje spacer po lesie, wypatrywanie ukrytych pod liśćmi okazów i widok całych grzybowych „rodzinek” we mchu. Większość z nas zbiera tylko dobrze znane sobie gatunki, zostawiając podejrzane osobniki w spokoju. Wszystkich tych, którzy nie mają jeszcze doświadczenia, a chcieliby je zdobyć, zapraszamy na spotkanie z grzyboznawcą Justynem Kołkiem oraz mykolożką Aleksandrą Jarczok. Podobno wszystkie grzyby są jadalne. Z tym że niektóre można zjeść tylko raz.

W programie:

nauka rozpoznawania grzybów śmiertelnie trujących i jadalnych,
zatrucia: profilaktyka, objawy i pierwsza pomoc,
porady dotyczące amatorskiej uprawy grzybów,
prezentacja grzybnia grzybów jadalnych i leczniczych.

Justyn Kołek – znany grzyboznawca, wielokrotny juror Wielkiego Grzybobrania z Gwiazdami, członek-współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Mykologicznego. Uczy dzieci i młodzież, jak prawidłowo i bezpiecznie zbierać grzyby, organizuje wystawy edukacyjne. Współautor poradnika „Grzybownik”.

Aleksandra Jarczok – mgr inż. mykolog, członkini Polskiego Towarzystwa Mykologicznego, Polskiego Towarzystwa Przyrodników im. Kopernika oraz Heskiej grupy specjalistów ds. uprawy grzybów HLP. Od ponad 20 lat zajmuje się produkcją grzybni grzybów jadalnych i leczniczych, założycielka firmy MycoLabs. Współautorka poradnika „Grzybownik”.

Gdzie: Laboratorium biologiczne (I piętro)
Kiedy: 19.15, 19.50, 20.25, 21.00 | 30 minut
Liczba miejsc ograniczona: 20 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Grzyby medyczne zyskują coraz większą popularność. Myśli się o nich jak o naturalnych suplementach diety oraz potencjalnych składnikach produktów spożywczych, takich jak napoje, batony, jogurty. Poznaj bliżej niezwykły potencjał grzybów. Ich właściwości prozdrowotne i funkcjonalne przedstawi ekspert – Sławomir Czabaj. Wspólnie zastanowimy się, jak mogą one wpłynąć na rynek żywności oraz środowisko, wspierając procesy biodegradacji i recyklingu.

Sławomir Czabaj – technolog żywności, specjalista ds. badań i rozwoju produktów spożywczych oraz suplementów diety w oparciu o UX i CX. Tworzy innowacyjne rozwiązania dla producentów żywności na terenie UE, USA i Bliskiego Wschodu. Współpracuje z licznymi ośrodkami naukowymi.

Gdzie: Laboratorium chemiczne (I piętro)
Kiedy: 19.00-22.00
Liczba miejsc ograniczona: 16 (można wejść, jeśli jest wolne stanowisko)

Społeczność naukowa niedawno świętowała 95. rocznicę odkrycia penicyliny – związku wyizolowanego z grzybów, a dokładniej – z pleśni. Sir Alexander Fleming dokonał przełomu, który rozpoczął erę antybiotykoterapii.

Grzyby produkują naturalne substancje o ogromnym znaczeniu dla zdrowia i ogólnego samopoczucia człowieka. W laboratorium wyhodowaliśmy kilka ciekawych gatunków. Obejrzyj je, korzystając z mikroskopu i przygotuj swój własny preparat.

Strachy na Lachy

We wrześniu rozpoczęliśmy 11 sezon Wieczorów dla Dorosłych z przytupem! Teraz czas na kolejny odcinek, który obiecuje być pełen emocji i niespodzianek. Nie możecie tego przegapić!

Odkryj tajemniczy świat dawnych wierzeń, demonów i stworzeń! Chociaż wierzenia Słowian nie są dokładnie udokumentowane, ich ślady przetrwały w ludowym folklorze. Poznaj istoty niepochodzące z tego świata, takie jak utopce, strzygi, wodniki, rusałki, południce, zmory... i wiele innych demonów. Ale to nie wszystko! Wśród słowiańskich potworów były takie, które budziły szczególne przerażenie, a byli to nieumarli - wampiry.

Przyjdź i zanurz się w fascynującym dziedzictwie naszych przodków, gdzie świat nadprzyrodzonych istot miesza się z historią i kulturą. To niepowtarzalna okazja, którą warto wykorzystać!

Gdzie: Sala Audytoryjna (parter)
Kiedy: 19.30 | 50 minut
Liczba miejsc ograniczona

Nasi przodkowie żyli blisko zaświatów. Komunikowali się z duszami zmarłych, parę razy do roku przyjmując je w gościnę, wspomagając modlitwą oraz darami odwzajemnianymi przez nieżyjących przodków. Co w dzisiejszym Święcie Zmarłych przechowało się z dawnych wierzeń? Czy zapalanie znicza i składanie kwiatów na grobie jest tylko estetycznym gestem? Odpowiedzi na te i inne pytania poszukamy, przyglądając się obrzędowości polskich Zaduszek.

Dr hab. Katarzyna Smyk, prof. UMCS – językoznawczyni, kulturoznawczyni, folklorystka. Pracowniczka Instytutu Nauk o Kulturze Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej w Lublinie. Kieruje pierwszą w Polsce Katedrą Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego. Członkini m.in. Polskiego Towarzystwa Ludoznawczego, Polskiej Sekcji Międzynarodowej Organizacji Sztuki Ludowej (IOV), Rady Naukowej Stowarzyszenia Twórców Ludowych, redakcji czasopism związanych z kulturą ludową. Przewodnicząca Rady ds. Niematerialnego Dziedzictwa Kulturowego przy MKiDN .

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 20.45 (50 min)
Liczba miejsc ograniczona: 200 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

„Wiedźmin” to Sapkowski? Jasne, ale także „Dziady”, „Wesele”, baśnie i legendy! Lista inspiracji i nawiązań w trylogii wiedźmińskiej stworzonej przez CD PROJEKT RED sięga daleko poza prozę Andrzeja Sapkowskiego.

Marcin Blacha, który jest odpowiedzialny za narrację we wszystkich tytułach największego polskiego studia zajmującego się produkcją gier wideo, zabierze Was w pełną przygód, ale i niespodziewanych literackich odniesień podróż po Velen, Rivii i Nilfgaardzie. Opowie o tym, jak klasykę polskiej (i nie tylko) literatury przełożyć na język wideogier i jak twórczo rozwijać obecne w kulturze wątki. A także jak – czerpiąc z tak wielu źródeł – stworzyć bogaty, pełen życia (i śmierci), magii i ludowych przesądów świat.

Marcin Blacha – w CD PROJEKT RED odpowiada za narrację we wszystkich grach tworzonych przez studio. Z gamedevem, czyli branżą gamingową, związany od 20 lat, a z historiami odpowiadanymi przez RED-ów – od prawie 18. Pracował nad wszystkimi grami, które firma ma na koncie – od pierwszej części wiedźmińskiej sagi poprzez jej drugą odsłonę („Wiedźmin 2: Zabójcy królów”) po rewolucyjnego „Wiedźmina 3: Dziki Gon”, przy tworzeniu którego nadzorował zespół pisarzy. Po międzynarodowym sukcesie tego ostatniego tytułu dołączył jako Story Director do prac nad „Cyberpunkiem 2077”, a następnie nad wydanym niedawno dodatkiem do tej gry zatytułowanym „Widmo wolności”. Uczestniczy także w pisaniu fabuł wszystkich pozostałych projektów, na czele z „Polarisem” – pierwszą częścią powstającej właśnie kolejnej trylogii wiedźmińskiej.

Gdzie: Zaplecze Audytorium, parter
Kiedy: 19.15, 20.15

O zagwozdkach związanych z systematyką demonologii ludowej oraz o własnej klasyfikacji istot nadprzyrodzonych opowie Witold Vargas – współautor serii książek „Legendarz”, w tym „Bestiariusza Słowiańskiego”.

Witold Vargas - pół Polak, pół Boliwijczyk. Urodził się w Boliwii i wychował pod okiem babci, która pielęgnowała andyjskie tradycje animistyczne. Szukając analogii w swojej polskiej ojczyźnie, odnalazł pierwsze ślady dawnych wierzeń w „Legendzie Tatr” Kazimierza Przerwy-Tetmajera – wuja-pradziadka ze strony matki. Tak 35 lat temu zaczęła się jego przygoda z demonologią i ogólnie pojętą polską fantastyką ludową. Z zawodu ilustrator, wraz z Pawłem Zychem, zaczął wydawać serię książek popularyzujących zachodniosłowiańską kulturę niematerialną. Seria ta, z „Bestiariuszem Słowiańskim” na czele, stała się inspiracją dla całego pokolenia twórców i młodych badaczy. Nie jest etnografem z wykształcenia, ale chętnie dzieli się swoim doświadczeniem i spostrzeżeniami w tonie gawędziarskim. Jest również bajarzem i jeździ po Polsce, wskrzeszając dawne polskie legendy, baśnie i opowiastki.

Gdzie: Zaplecze audytorium (parter)
Kiedy: 21.15 | 45 minut
Liczba miejsc ograniczona: 70 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Na niespełna tydzień przed tradycyjnym terminem jesiennego obrzędu dziadów Bartłomiej Grzegorz Sala poprowadzi nas na spotkanie z polską demonologią ludową. Ukształtowały ją dawne słowiańskie wierzenia, zasilone w późniejszych czasach refleksami kultury chrześcijańskiej i nieograniczoną fantazją ludu. Spośród licznych przerażających postaci, które niepokoiły naszych przodków, prelegent przybliży nam te najbardziej charakterystyczne: diabły, zmory, upiory, wilkołaki, dziwożony, południce, utopce i wodne panny. Poznamy ich pochodzenie, wizerunki i wypracowane na przestrzeni wieków sposoby chronienia się przed nimi.

Bartłomiej Grzegorz Sala - historyk, etnolog, krajoznawca. Autor kilkudziesięciu książek poświęconych szeroko pojętym tradycjom kulturowym. W kręgu jego zainteresowań znajdują się zarówno rozmaite motywy mityczne i literackie o uniwersalnym charakterze, jak i regionalne legendy, tradycje i obyczaje, których scenerią pozostawały przez wieki ziemie polskie.

Gdzie: Majsternia (I piętro)
Kiedy: 19.15, 20.00, 20.40 i 21.20

Odkryty niedawno w Polsce grób przyciągnął uwagę całego świata. We wsi Pień, w gminie Dąbrowa Chełmińska w województwie kujawsko-pomorskim, odnaleziono XVII-wieczny pochówek wampira. Polscy archeolodzy, którzy odsłonili mogiłę, byli zdumieni. Tajemnicza wampirzyca w jedwabiach, zabezpieczona przed powstaniem z grobu sierpem i kłódką, to znalezisko unikatowe w skali świata. O tym i o innych niezwykłych odkryciach opowiedzą członkowie zespołu badawczego uczestniczącego w ekspedycji – archeolog dr Łukasz Czyżewski, antropolożka Urszula Okularczyk oraz Magdalena Zagrodzka.

Gdzie: Hol (przed Audytorium, poziom 0)
Kiedy: 19.00–22.00

Stanowisko poświęcone będzie przedmiotom codziennego użytku z okresu wczesnego średniowiecza, które obok roli czysto funkcjonalnej pełniły często także rolę symboliczną. Tutaj dowiecie się, jakie znaczenie w kulturze miał ogień, jaką rolę odgrywało żelazo i na czym polegała „magiczna” funkcja kowala, a także jak symbolika biżuterii łączyła się z wierzeniami. Zapoznacie się też z rekonstrukcjami rozmaitych przedmiotów z epoki i będziecie mieli okazję wykrzesać iskry przy pomocy wczesnośredniowiecznego krzesiwa.

Karol Żołędziowski – na co dzień pracownik Państwowego Muzeum Archeologicznego w Warszawie, gdzie zajmuje się konserwacją i badaniami technologicznymi nad zabytkami metalowymi. Specjalizuje się w rekonstrukcji historycznej związanej z różnymi aspektami średniowiecza i odtwarzaniu dawnych technik rzemieślniczych w zakresie obróbki metali. Jest także popularyzatorem archeologii.

Gdzie: Hol przed Audytorium, poziom 0)
Kiedy: 19.00–22.00

Stanowisko poświęcone będzie średniowiecznej produkcji tekstylnej, która aż do czasów industrializacji stanowiła jedno z głównych i najbardziej czasochłonnych zajęć. Zapoznacie się tu z pełnym cyklem obróbki wełny – od pozyskania jej z owcy poprzez czesanie i przędzenie aż po utkanie gotowej tkaniny. Zajęcie to ze względu na swą powszechność wpisało się na stałe w sferę wierzeń, o których opowie prowadząca. Jednym z mitów z nim związanych jest tzw. „tkanie świata”. Bogatą symboliką obrosły również narzędzia włókiennicze, takie jak wrzeciono czy kądziel, którym przypisywano znaczenie magiczne. W czasie prezentacji będziecie też mogli spróbować swoich sił w przędzeniu wełny.

Isabella Żołędziowska – z wykształcenia archeolożka specjalizująca się w badaniach nad dawnym włókiennictwem i strojem. Wieloletnia pracowniczka Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie na Wydziale Artes Liberales zajmowała się transkrypcją i edycją korespondencji biskupa warmińskiego Jana Dantyszka. Od 2007 roku prowadzi badania w zakresie archeologii doświadczalnej i popularyzuje tę naukę ze szczególnym uwzględnieniem aspektów związanych z tekstyliami.

Gdzie: Fontanna
20.25 | 12 min

Pieśni przodków zaprezentują Rita& Ritchie – polsko-ukraiński duet grający własne, oryginalne interpretacje tradycyjnych pieśni z Ukrainy i ze świata. Artyści łączą elementy białego śpiewu, improwizacji, folkowej mistyki i brzmienia vintage. W dawnych opowieściach przodków zabrzmią głos, gitary, buzuki, bębny, dzwonki i ukulele.

Margarita Udovichenko – absolwentka Wydziału Teatralnego Narodowego Uniwersytetu Sztuki w Charkowie (na kierunku Aktor Teatru Lalek). Wokalistka etno zespołów Moribaya, Sumana, Kukawica, Rita&Ritchie oraz Korinnia. Od wielu lat prowadzi warsztaty śpiewu. Interesuje ją przede wszystkim praca z głosem naturalnym, techniki śpiewu tradycyjnego i białego.

Ritchie Palczewski – muzyk, gitarzysta, kompozytor. Nauczyciel filozofii i gitary. Pasjonat kultur antycznych. Absolwent Wydziału Filozofii Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie. Jego muzyczna twórczość inspirowana jest estetyką żywiołów, dionizyjsko-apollińską dwójjednią wzniosłości i piękna.

Gdzie: laboratorium chemiczne
Kiedy: 19.00-22.00

Podczas najbliższego Wieczoru dla dorosłych skupimy się na widmach i strachach. Przekonasz się, dlaczego srebro stanowi niezawodny środek w walce z wampirami i wilkołakami, i dowiesz się, jakie „zjawy” straszą na bagnach!

Przyjdź i sprawdź, jak to działa!

Jak mógłby wyglądać kolejny poziom ewolucji człowieka? Gdzie przebiega granica między medycyną a bioinżynierią? Czy jesteśmy w stanie zaakceptować powszechność ingerencji w ludzkie DNA? Jaką rolę będzie odgrywała sztuczna inteligencja w naszym życiu? I w jakim świecie to życie przyjdzie nam wieść?

Profesor Andrzej Dragan opowie o aktualnym stanie badań nad sztuczną inteligencją i jej możliwym rozwoju w przyszłości.

Andrzej Dragan – profesor fizyki na Uniwersytecie Warszawskim oraz National University of Singapore. Prowadzi grupę badawczą zajmującą się łączeniem teorii względności z teorią kwantową. Laureat nagród naukowych European Science Foundation, Ministra Edukacji, Fundacji Nauki Polskiej, Narodowego Centrum Nauki, tygodnika “Polityka”. Stypendysta University of Oxford, pracował w Imperial College London i University of Nottingham. Autor dwóch książek i 60 artykułów naukowych. Zdobywca tytułu Fotograf Roku brytyjskiego pisma "Digital Camera", nominowany do Złotego Lwa na festiwalu reklamowym w Cannes. Autor fotografii i krótkich filmów m.in. dla Netflixa, HBO, Channel 4, Sky TV. Twórca fotograficznego Efektu Dragana, autor wystaw w Mediolanie, Londynie, Paryżu, Amsterdamie, Nowym Jorku i Tokyo. Zdobywca, głównej nagrody London Fashion Film Festival, Best in Show brytyjskiego "Creative Review”, finalista Berlin Commercial oraz nagród na festiwalach Golden Drum, Epica Awards, Corbis Awards, Photo Masters Cup London. Autor teledysków dla Quebonafide, Behemoth, Hani Rani. Jako nastolatek zdobywał nagrody w konkursach muzyki elektronicznej. Nigdy nie pił kawy.

Wyobraźmy sobie świat, w którym nauka dysponuje narzędziami pozwalającymi na bezpieczne i skuteczne ingerowanie w ludzkie emocje, preferencje, namiętności i inne moralnie istotne dyspozycje. Świat, w którym dostępne są interwencje biomedyczne umożliwiające tłumienie „przestępczych” skłonności, modulowanie „złych” pragnień, korygowanie deficytów charakteru, poprawianie siły woli, wzmacnianie prospołecznych uczuć, postaw i zachowań. Zapewne wielu z nas uznałoby takie moralne ulepszania człowieka za pożądane, a nawet obligatoryjne. Czy byłyby moralnie słuszne? Czy można uczynić kogoś lepszym – bardziej cnotliwym, prawym – za pomocą interwencji biomedycznych? Czy takie ingerencje nie naruszałyby godności i autonomii człowieka? Nie godziłyby w prawo jednostki do poszanowania integralności mentalnej? Zapraszamy do dyskusji na temat etyki moralnego ulepszania człowieka.

Dr Joanna Różyńska – badaczka Centrum Bioetyki i Bioprawa Wydziału Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego. Ukończyła studia z zakresu prawa, socjologii i filozofii na Uniwersytecie Warszawskim oraz Master of Science Program in Bioethics w Union Graduate College (USA).

Jej zainteresowania naukowe koncentrują się wokół etyki badań naukowych z udziałem człowieka, etyki prokreacyjnej oraz praw człowieka i biomedycyny. Przewodnicząca Komitetu Bioetyki PAN, członkini UNESCO International Bioethics Committe, WHO Research Ethics Review Committee oraz Krajowej Rady Transplantacyjnej. Autorka licznych publikacji z zakresu bioetyki i prawa medycznego oraz książek Świadoma zgoda na udział w eksperymencie medycznym. Poradnik dla badacza (Warszawa 2008, razem z M. Czarkowskim), Od zygoty do osoby. Potencjalność, identyczność i przerywanie ciąży (Gdańsk 2008)

Miasto marzeń. Chętnie urwałabym jaja komuś, kto to wymyślił – Panam Palmer, jedna z bohaterek Cyberpunka 2077. Rzeczywiście, Night City, w którym rozgrywa się akcja stworzonej przez CD PROJEKT RED gry, to bardziej miasto z dystopijnego koszmaru, niż z czyjegokolwiek marzenia.

Co prawda zapiera dech, potrafi wyglądać pięknie, ale nie ma drugiego tak bezwzględnego miejsca na świecie. Chyba że w 2077 roku świat tak właśnie będzie wyglądać.

Night City pełne jest kontrastów. U stóp zapierających dech wieżowców, z których władzę nad światem sprawują megakorporacje oraz ogromnych, holograficznych instalacji artystycznych, toczy się brutalne życie, pełne przestępczości. W walce o przetrwanie wszystko jest dozwolone: cybernetyczne wszczepy, śmiertelne pułapki, inteligentne bronie. Ale i tu dobrze mieć swój kodeks, bo jak mówi w grze Johnny Silverhand: Możesz wymienić ciało na chrom, możesz spędzić całe życie w braindansie, ale to zasady definiują, kim jesteś.

O tej szczególnej wizji miasta, ludzkości, technologii i przyszłości opowiedzą twórcy Cyberpunka 2077 i Widma wolności – dodatku do tej gry. Gośćmi wieczoru będą: Marcin Blacha, Paweł Mielniczuk i Jagoda Janowska, a rozmowę z nimi poprowadzi Michał Giersz.

Marcin Blacha - na stanowisku VP, Narrative w CD PROJEKT RED odpowiada za narrację we wszystkich grach tworzonych przez studio. Z gamedevem związany od 20 lat, z historiami odpowiadanymi przez REDów – od prawie 18. Pracował nad wszystkimi grami, które firma ma na koncie.

Paweł Mielniczuk - dyrektor artystyczny w CD PROJEKT RED, projektant postaci i rzeźbiarz. Jako dyrektor artystyczny Cyberpunka 2077 i Widma wolności, był współodpowiedzialny za określenie wizualnego stylu miasta Night City. Jest również dyrektorem Promised Land Art Festival.

Jagoda Janowska - pisarka, autorka questów do gier wydanych przez CD PROJEKT RED: Cyberpunka 2077 i Widma wolności. Historie jej autorstwa pogłębiają i rozbudowują opowieść, zmuszając graczy do dokonywania trudnych i ważnych wyborów, których konsekwencje wpływają na dalszy przebieg fabuły.

Michał Giersz - trener kompetencji medialnych, członek zespołu komunikacji CD PROJEKT RED. Na co dzień zajmuje się przygotowaniem pracowników i członków zarządu firmy do wystąpień publicznych, pomaga w pracach nad prezentacjami i spotkaniami z udziałem publiczności.

PL: Czy maszyna może być artystą? To pytanie stanie się centralnym punktem wykładu, w którym razem odkryjemy fascynujący świat twórczości generowanej przez sztuczną inteligencję. Dowiedz się, w jaki sposób algorytmy matematyczne i dane stają się narzędziami artystów cyfrowych, przekształcając tradycyjne pojęcie twórczości. To okazja, by spojrzeć na świat z perspektywy sztucznej inteligencji i odkryć nowe, niezbadane obszary kreatywności.

Wiktor Tomasik - absolwent Politechniki Krakowskiej, innowator, a także pomysłodawca i koordynator testów stratoferycznych kamer opartych na sztucznej inteligencji. Jako współzałożyciel HiveCV, wnosi do projektów swoją pasję i zaangażowanie w rozwijanie nowoczesnych rozwiązań w dziedzinie sztucznej inteligencji.

EN: Can a machine be an artist? That's the central question of our lecture, where we will together explore the fascinating world of creativity generated by artificial intelligence. Discover how mathematical algorithms and data become tools for digital artists, reshaping conventional notions of creativity. It's a journey into an alternative perspective on the world, presented by artificial intelligence, and an exploration of new, uncharted realms of creativity.

Wiktor Tomasik is a graduate of the Cracow University of Technology, an innovator, and the initiator and coordinator of stratospheric camera tests based on artificial intelligence. As a co-founder of HiveCV, he brings his passion and commitment to projects, contributing to the development of cutting-edge solutions in the field of artificial intelligence.

CD PROJEKT RED zaprasza do Strefy Cyberpunka 2077 w Centrum Nauki Kopernik.

To unikalna przestrzeń inspirowana grą i dodatkiem Widmo wolności. Zajrzysz tu do gabinetu ripperdoca (niestety, nie planujemy zabiegów instalacji cyberwszczepów) i zobaczysz najszybszy motocykl mrocznej przyszłości – Yaiba.

Będą również cztery stanowiska z grą Cyberpunk 2077: Widmo wolności, dzięki której przeniesiesz się do Dogtown – najbardziej niebezpiecznej dzielnicy Night City. Odwiedź Strefę Cyberpunka 2077, zanim Johnny Silverhand puści to miasto z dymem

Poznaj zespół HiveCV, który na co dzień specjalizuje się w tworzeniu zaawansowanych prototypów z zakresu widzenia komputerowego. Działalność firmy obejmuje opracowywanie i wdrażanie innowacyjnych technologii do analizy obrazu, wideo oraz danych numerycznych, co pomaga różnym przedsiębiorstwom w pozyskiwaniu wartościowych informacji.

Agu Zolo to projekt stworzony specjalnie na ten szczególny Wieczór dla dorosłych.
W trakcie występu ludzki głos będzie poddawany eksperymentom polegającym na przetwarzaniu go za pomocą algorytmów sztucznej inteligencji.

Agu Zolo (Agnieszka Gurczyńska) - wokalistka, kompozytorka, filozofka. Współzałożycielka lubelskiego duetu Czuła Obserwacja łączącego elektronikę, off noise, anty folk, impro jazz i eksperymenty dźwiękowe. Od kilkunastu lat na formalnych i nieformalnych sesjach muzycznych wypracowuje swoje indywidualne podejście do śpiewu. Za pomocą własnego języka, zapętlanych fraz, niejednokrotnie przetworzonych tak, że nie przypominają one dźwięków ludzkiego głosu, tworzy gotowe światy. Współpracowała między innymi z takimi artystami jak Marcin Świetlicki, Mariusz Wilczyński, Antoni Gralak, Tomasz Leś, Piotr Damasiewicz, Liba Vilavecchia, Vasco Trilla, Dovydas Stalmokas, Chris Kasprzyk, z progresywno-awangardowym francuskim zespołem Jack Dupon czy z legendą węgierskiej alternatywy – zespołem Trottel.

Przekonaj się, w jaki sposób druk przestrzenny (3D) może wspierać człowieka. Przetestuj algorytmy uczenia maszynowego, z których korzysta sztuczna inteligencja.

Laboratoryjne stacje doświadczalne to stanowiska, przy których samodzielnie wykonasz doświadczenia i zbadasz zjawiska, korzystając z dostępnych instrukcji. W razie potrzeby możesz też liczyć na pomoc naszych laborantów.

Przyjdź i sprawdź, jak to działa!

W 2022 r. w polskich portach lotniczych obsłużono prawie 41 mln pasażerów – to ponad dwa razy więcej niż w roku 2021. Latamy coraz częściej i coraz bezpieczniej. Opublikowany w 2022 r. przez IATA raport o bezpieczeństwie w lotnictwie światowym mówi o spadku liczby wypadków śmiertelnych i ryzyka śmiertelności w porównaniu ze średnią z pięciu ostatnich lat. Statystyki pokazują, że na 32 miliony lotów jest tylko pięć wypadków. Bezpieczeństwo lotów zależy przede wszystkim od przestrzegania procedur na wszystkich możliwych poziomach, obejmujących zarówno pilotów i personel pokładowy, jak i obsługę naziemną oraz zarząd linii lotniczych i organizacje sprawujące nadzór nad transportem lotniczym.

Co sprawia, że latamy bezpiecznie? Podczas wieczoru przyjrzymy się różnym etapom przygotowywania i przeprowadzania lotów.

Gdzie: Sala Audytoryjna (parter)
Kiedy: 19.30 | 50 minut
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Wszyscy pamiętamy udane lądowanie awaryjne 1 listopada 2011 roku. Kapitan Tadeusz Wrona wraz z załogą rejsu LO 016 bezpiecznie wylądowali wówczas na warszawskim lotnisku Chopina. Kapitan Wrona pilotował wtedy boeinga 767 wracającego z Newark w USA, któremu nie otworzyło się podwozie, a mimo to zdołał posadzić maszynę tak delikatnie, że nikomu z 231 osób znajdujących się na pokładzie nic się nie stało. To wydarzenie przeszło do historii lotnictwa a kapitanowi przyniosło światowy rozgłos.

Na grudniowym Wieczorze dla Dorosłych w trakcie rozmowy z Kapitanem Tadeuszem Wroną wrócimy do tego zdarzenia, a także porozmawiamy o bezpieczeństwie lotów i wadze przestrzegania procedur.

Gdzie: Audytorium
Kiedy: 20.45 | 50 min
Liczba miejsc ograniczona: 280 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Wchodząc na lotnisko, stajemy się częścią świata lotniczego, w którym należy bezwzględnie przestrzegać procedur. Nie ma znaczenia, w jakiej roli tam się znajdziemy, dotyczy to zarówno załóg, obsługi, jak i pasażerów. Co się dzieje, gdy coś się dzieje? – o nietypowych sytuacjach w lataniu opowie nam pilot samolotów bojowych Witold Sokół. Dowiemy się, jak piloci nabywają doświadczenia w radzeniu sobie z trudnymi sytuacjami, zanim zetkną się z nimi podczas rzeczywistych lotów, a także czy zawód pilota jest bezpiecznym zajęciem.

Witold Sokół – absolwent Szkoły Orląt w Dęblinie, obecnie wykładowca tej uczelni. Przez wiele lat zasiadał za sterami samolotów bojowych Su-22 oraz MiG-29, na którym wylatał ponad tysiąc godzin. Przez trzy lata był pilotem pokazowym i prezentował jego możliwości na wielu pokazach lotniczych. Uczestniczył w ćwiczeniach lotniczych sił powietrznych sojuszu NATO. Pasjonat lotnictwa, bardzo często można go usłyszeć w roli komentatora pokazów lotniczych, w tym największych w Polsce – Air Show w Radomiu, gdzie dzieli się swoją wiedzą lotniczą.

Gdzie: Zaplecze audytorium
Kiedy: 19.15, 20.15, 21.15 | 45 minut
Liczba miejsc: 70 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Gdy okazuje się, że „pani od roznoszenia kawy w samolocie” potrafi rozpoznać i unieszkodliwić niebezpieczne materiały na pokładzie, zastosować techniki samoobrony i zakuć napastnika w kajdanki, ugasić pożar i przeprowadzić ewakuację w warunkach zadymienia, zidentyfikować podstawowe objawy chorobowe oraz udzielić pomocy – wielu pasażerów nie dowierza…

„Jak to, czyli wy podczas szkoleń nie uczycie się głównie technik makijażu i cateringu?”. Otóż nie! Uczestnicy kilkumiesięcznych szkoleń personelu pokładowego uczą się, jak zapewnić pasażerom bezpieczeństwo podczas lotu, a w razie potrzeby – uratować ludzkie życie. Bo od tego właśnie są! Cała reszta obowiązków, w tym serwis pokładowy, to tylko dodatek. Pani od napojów i przekąsek jest de facto przede wszystkim panią od bezpiecznego lotu.

O tym, jak bezpiecznie podróżować samolotem, opowie podczas swojego wystąpienia Justyna Kłęk – była stewardesa i szefowa pokładu oraz autorka bloga „Bujająca w obłokach”. Dowiecie się, jak fascynujące mogą być szkolenia personelu pokładowego czy współpraca z pasażerami podczas lotu. Usłyszycie o elementach wyposażenia samolotu, o których przeciętny pasażer nie wie, a które w sytuacji awaryjnej mogą zadecydować o jego życiu, a także o najciekawszych oraz najtrudniejszych lotach. Będzie się działo! Zapnijcie pasy, wkrótce startujemy!

Justyna Kłęk – była stewardesa i szefowa pokładu, instruktorka personelu pokładowego, autorka bloga „Bujająca w obłokach”. Podczas 10-letniej pracy w chmurach przebyła całą drogę od linii typu low cost przez linie regularne i czarterowe po biznesowe typu VIP. Obecnie prowadzi blog lotniczy i konta w mediach społecznościowych „Bujająca w obłokach”, gdzie edukuje pasażerów z bezpiecznego podróżowania samolotem.

Gdzie: Majsternia
Kiedy: 19.15, 20.15, 21.15
Liczba miejsc: 40 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Proces projektowania skomplikowanych urządzeń, jakimi są samoloty, obwarowany jest wieloma ograniczeniami i wymaganiami. Podczas wykładu zobaczycie, w jaki sposób samoloty były optymalizowane, by osiągnąć swój aktualny kształt oraz jak lotnictwo może wyglądać w przyszłości. A wszystko byśmy latali bezpieczniej i bardziej efektywnie.

Artur Mościcki jest absolwentem Politechniki Warszawskiej na Wydziale Mechanicznym Energetyki i Lotnictwa. Na uczelni tej jest on również na końcu swojej przygody z doktoratem. Od ponad dziesięciu lat pracuje w branży lotniczej w Instytucie Lotnictwa. Specjalizował się w analizach wytrzymałościowych. Pracował przy takich projektach, jak skrzydło dla Airbusa A350, Silnikach odrzutowych firmy GE, turbiny wiatrowej Haliade X, gondoli silnika Comac C919. Obecnie jest kierownikiem zespołu inżynierskiego zajmującym się projektowaniem komponentów mechanicznych do silników lotniczych i stacjonarnych.

Gdzie: hol w Centrum konferencyjnym (parter)
Kiedy: 19.00 – 22.00

Koniecznie odwiedźcie dostępne przez cały Wieczór stanowisko Instruktorów Sekcji Modelarskiej Aeroklubu Warszawskiego. Będzie co oglądać i o czym rozmawiać! Instruktorzy to doświadczeni zawodnicy, zdobywający czołowe miejsca na krajowych i międzynarodowych zawodach modelarskich.

Gdzie: Laboratorium chemiczne (I piętro)
Kiedy: 19:05, 19.40, 20.15, 20.50, 21.25 (30 min)
Liczba miejsc ograniczona: 16 (możliwość wejścia na wolne stanowisko)

Laboratoryjne stacje doświadczalne to stanowiska, przy których samodzielnie wykonacie doświadczenia lub zbadacie zjawiska, korzystając z dostępnych instrukcji. W razie potrzeby możecie też liczyć na pomoc naszych laborantów.

Przyjdźcie i sprawdźcie, jak to działa!

Wykorzystując tunel aerodynamiczny, sprawdzicie, dlaczego samoloty latają, jak zachowuje się skrzydło w strumieniu powietrza, a także jak wyglądają przepływy: laminarny i turbulentny. Następnie wypróbujecie tę wiedzę w praktyce, testując różne pomysły na samolotach z papieru. Porównacie też modele samochodów, oceniając ich opór aerodynamiczny i jego wpływ na przyczepność pojazdów.

2022

21 grudnia czeka nas zimowe przesilenie. Po trwającym zaledwie 7-8 godzin dniu nadejdzie prawie 17-godzinna noc – najdłuższa w roku. Od tysięcy lat na półkuli północnej świętowano tej nocy „odradzanie się Słońca”. Starożytni Rzymianie obchodzili Saturnalia, Germanie - Jul, Persowie - narodziny Mitry, Słowianie - święto godowe. Wiele dawnych symboli i ceremonii związanych z przesileniem zimowym przetrwało do dziś. Podczas Wieczoru dla dorosłych poznamy niektóre z nich. Spojrzymy na zimowe niebo również z perspektywy astronomicznej szukając odpowiedzi na pytanie jakie zjawiska mogły mieć miejsce w okresie przesilenia ponad 2 tysiące lat temu. Porozmawiamy też o tym jak wpływa brak światła na nasz organizm.

Astronomia jest jedną z najstarszych nauk. Nocne niebo budziło zainteresowanie od starożytności. Zdarzenia, które były widoczne gołym okiem, obserwowali i odnotowywali m.in. chińscy, japońscy i arabscy astronomowie. Zapiski starożytnych obserwatorów uzupełnia współczesna nauka, co umożliwia rekonstrukcję przeszłych zdarzeń.

Jednym ze zjawisk odnotowanych w antyku jest słynna Gwiazda Betlejemska. Jeżeli założymy, że była naturalnym zjawiskiem astronomicznym, to analizując Ewangelie i inne starożytne teksty, możemy dojść do wniosku, iż była to jedna z komet skrupulatnie opisanych w chińskich kronikach. Pozwala to na dokładne datowanie pojawienia się Gwiazdy Betlejemskiej w Palestynie.

Podczas wykładu poznamy inne hipotezy wyjaśniające, co się mogło wydarzyć na zimowym niebie 2000 lat temu (koniunkcja planet, wybuch supernowej), a także dowiemy się, jak datować dzień narodzin Jezusa na podstawie Ewangelii i inny źródeł historycznych.

Prof. Marek Abramowicz – astrofizyk, specjalista w dziedzinie ogólnej teorii względności, teorii czarnych dziur. Kierował katedrą astrofizyki w Chalmers University of Technology w Göteborgu (1993–2012). Wcześniej pracował w Stanach Zjednoczonych (Stanford University, University of Texas, Austin), Wielkiej Brytanii (University of Oxford), we Włoszech (Scuola

Internazionale Superiore di Studi Avanzati, Triest), w Danii (Nordic Institute for Theoretical Physics, Kopenhaga), a także w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN w Warszawie. Był członkiem rady naukowej przy Międzynarodowym Ośrodku Fizyki Teoretycznej (International Centre for Theoretical Physics, ICTP) w Trieście. Posiada tytuł Old Fellow oksfordzkiego Linacre College, jest członkiem zwyczajnym Academia Europea w Salzburgu oraz doktorem honoris causa Uniwersytetu Śląskiego w Opawie.

W tradycji różnych ludów indoeuropejskich bardzo ważną rolę odgrywały momenty graniczne w cyklu astronomicznym. Wierzono, iż świat ludzki spotyka się wtedy ze światem pozaludzkim, dzięki czemu kontakty między żyjącymi a zmarłymi stają się szczególnie intensywne. Wiązało się z tym wiele praktyk o charakterze obrzędowym, magicznym i wróżebnym. Zwłaszcza wokół zimowego przesilenia koncentrowały się liczne działania, mające zapewnić pomyślność, płodność i dostatek w rozpoczynającym się nowym okresie. W trakcie wykładu dr hab. Piotr Grochowski wyjaśni pierwotne źródła oraz sensy tego typu wyobrażeń i praktyk. Omówi również ich późniejszą chrystianizację i to, jaki kształt przybrały w XIX-wiecznej kulturze ludowej Słowian, a także co z nich przetrwało do czasów współczesnych.

Dr hab. Piotr Grochowski – folklorysta, kulturoznawca, etnolog. Profesor w Instytucie Nauk o Kulturze Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Redaktor naczelny czasopisma „Literatura Ludowa. Journal of Folklore and Popular Culture”. Zajmuje się badaniem różnych aspektów kultur ludowych i folkloru tradycyjnego oraz ich współczesnych przekształceń i kontynuacji. Bada także religie pogańskie odwołujące się do wierzeń przedchrześcijańskich Słowian. Autor książek „Dziady. Rzecz o wędrownych żebrakach i ich pieśniach” (2009), „Straszna zbrodnia rodzonej matki. Polskie pieśni nowiniarskie na przełomie XIX i XX wieku” (2010), „Jarmark tradycji. Studia i szkice folklorystyczne” (2016), a także krytycznego wydania ustnych narracji o Holokauście „O tym nie wolno mówić… Zagłada Żydów w opowieściach wspomnieniowych ze zbiorów Dionizjusza Czubali” (2019).

Już za chwilę najdłuższa noc w roku... Słońce zajdzie o 15.25, żeby wstać po 16,5 godzinach. Dla wielu z nas może być to dzień, kiedy będziemy senni, znużeni. Nie będziemy mieć ochoty na wstanie z łóżka, a o zapale i energii do pracy będziemy mogli tylko pomarzyć. To może być trudny dzień i to nie pierwszy u progu kalendarzowej zimy. Depresja sezonowa (ang. Seasonal Affective Disorder – SAD) często nazywana jest właśnie „jesiennym smutkiem”, który nie opuszcza nas również zimą.

Jakie są objawy depresji? Po czym możemy poznać, że to nie jest zwykły gorszy dzień, tylko coś poważniejszego? Skąd się bierze depresja sezonowa i kogo najczęściej dotyka? Jak efektywnie możemy sobie z nią radzić i dlaczego fototerapia może być skuteczna? Dla chętnych krótki seans naświetlania lampą do fototerapii tuż po naszym spotkaniu.

Piotr Goc – psycholog i psychoterapeuta poznawczo-behawioralny. Założyciel Poradni Psychologicznej Strefa Myśli. Oprócz pracy terapeutycznej prowadzi również szkolenia z umiejętności psychologicznych. W psychologii szczególnie interesują go: nurty trzeciej fali terapii CBT (ang. Cognitive Behavioral Therapy), kompetencje społeczne i inteligencja emocjonalna. Członek Komitetu Dialogu Społecznego przy Krajowej Izbie Gospodarczej.

Gdy zbliżają się święta Bożego Narodzenia, coraz częściej zaczynamy mówić i myśleć o tradycji. W mniejszym lub większym stopniu dociera do nas – szczególnie w kontekście tych właśnie świąt – że tak starannie kultywowane bożonarodzeniowe zwyczaje mają swe korzenie nie tylko w wierze chrześcijańskiej. Sięgają daleko głębiej – do obrzędowości kultury przedchrześcijańskiej, do czasów gdy dawni Słowianie w czasie zimowego przesilenia obchodzili święto Godów. Święto to przypadało na czas najdłuższej nocy w roku (ok. 22 grudnia) – na cześć powoli odradzającego się dnia, a więc zwycięstwa światła nad ciemnością. Ta noc sprzyjała przywoływaniu i czczeniu pamięć zmarłych przodków, a także rozpoczynała kolejny roczny cykl agrarny.

Pozostałości słowiańskiej obrzędowości są bardzo dobrze widoczne w tradycji polskiego wigilijnego i świątecznego stołu. Śledzą je Paweł i Hanna Lisowie, którzy od lat badają kulturę kulinarną wczesnośredniowiecznych Słowian w oparciu o metodykę archeologii doświadczalnej, a także studia nad źródłami historycznymi i etnograficznymi. Podczas Wieczoru dla dorosłych 15 grudnia zabiorą Was na poszukiwanie śladów słowiańskich Godów w tradycji Bożego Narodzenia. Czekają Was multimedialna prezentacja i warsztatowe pokazy tradycyjnych surowców spożywczych z możliwością degustacji potraw charakterystycznych dla obrzędowości obu tych świąt.

Paweł Lis – archeolog, pracownik Muzeum Nadwiślańskiego w Kazimierzu Dolnym, specjalizującym się w badaniach okresu wczesnego średniowiecza na ziemiach polskich. Pomysłodawca i animator utworzenia ośrodka archeologii doświadczalnej w Grodzisku Żmijowiska (oddziału kazimierskiego Muzeum), którym kieruje. W latach 2012–2015 swoim doświadczeniem dzielił się, w ramach zajęć akademickich, ze studentami Instytutu Archeologii Uniwersytetu Rzeszowskiego. Autor wielu publikacji poświęconych kulturze kulinarnej naszych słowiańskich przodków, w tym „Kuchni Słowian, czyli w poszukiwaniu dawnych smaków” (nagroda Prix de la Littérature Gastronomique za najlepszą książkę kulinarną 2015 r., przyznana przez Académie Internationale de la Gastronomique w Paryżu). W 2020 r. prowadził wykłady i warsztaty w ramach Akademii Kulinarnej na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie.

Hanna Lis – miłośniczka i propagatorka polskiej kuchni historycznej, od 2000 r. współpracowniczka Muzeum Nadwiślańskiego. W latach 2005–2015 animatorka projektu badawczego z zakresu archeologii doświadczalnej „Pożywienie wczesnośredniowiecznych Słowian”, realizowanego wspólnie z Katedrą Bromatologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Autorka wielu publikacji poświęconych kulturze kulinarnej naszych słowiańskich przodków, w tym „Kuchni Słowian, czyli w poszukiwaniu dawnych smaków” (nagroda Prix de la Littérature Gastronomique za najlepszą książkę kulinarną 2015 r., przyznana przez Académie Internationale de la Gastronomique w Paryżu). W 2020 r. prowadziła wykłady i warsztaty w ramach Akademii Kulinarnej na Uniwersytecie Papieskim Jana Pawła II w Krakowie.

W muzyczną podróż w czasie zabierze nas zespół Córy Mary wykonujący muzykę etniczną Słowian i Bałtów. Wysłuchamy utworów przywróconych do życia przez członków zespołu – pasjonatów archeologii muzycznej, którzy odkrywają zapomniane utwory, aranżują je i ubierają w akompaniament ludowych instrumentów. Na scenie zabrzmią pieśni związane z obrzędami cyklu rocznego. Każdy utwór odwołuje się do ludowego obrzędu, a słowa pieśni niejednokrotnie przywołują ślady obrzędowości przedchrześcijańskiej.

Córy Mary – etno-folkowy zespół muzyczny, skoncentrowany na archaicznej muzyce obrzędowej, głównie starosłowiańskiej, ale także bałtyjskiej. Specjalizuje się w archeologii muzycznej, czyli odkrywaniu dawnych pieśni, ich rekonstrukcji i rearanżacji. Tworzy go pięcioro muzyków – multiinstrumentalistów i wokalistów, a także kulturoznawców, etnografów i muzykologów. Utwory wykonują metodą wielogłosu, wykorzystując akompaniament tradycyjnych ludowych instrumentów muzycznych. Od początku istnienia zespół bierze udział w festiwalach i wydarzeniach kulturalnych w całej Polsce. W roku 2020 zespół wydał album „Księga Pieśni. Rok Obrzędowy Słowian i Bałtów”, który zawiera pieśni związane z obrzędami cyklu rocznego Słowian i Bałtów.

Zespół tworzą:

Aleksandra Kowalczyk – wokalistka, performerka. Absolwentka kulturoznawstwa, studiowała także śpiew ludowy w Bułgarii. Założyła eksperymentalną grupę improwizacji wokalnej „Syreny”, współtworzy duet improwizacji elektrowokalnej „OM”. Współpracowała z Teatrem Węgajty oraz magazynem „Glissando”. Prowadzi warsztaty wokalne „Przędzalnia głosu”. Laureatka I miejsca w Ogólnopolskim Konkursie Muzyki Dawnej w Mrozach (w duecie wokalnym z Beatą Kowalską).
Miłka Majczyno – skrzypaczka, wokalistka, performerka. Absolwentka kulturoznawstwa oraz szkoły muzycznej II stopnia w klasie skrzypiec w Warszawie. Współpracowała z Teatrem Węgajty oraz z Ośrodkiem Praktyk Teatralnych w Gardzienicach. Członkini grupy improwizacyjnej „Syreny”, współtworzy projekt improwizacyjny „OM” oraz objazdowy zespół muzyczny „GOPtrio”.
Wiola Jakubiec – skrzypaczka, wokalistka, etnomuzykolożka. Absolwentka muzykologii na Uniwersytecie Wrocławskim oraz szkół muzycznych I i II stopnia. Aktualnie specjalizuje się w grze na skrzypcach oraz w muzyce jazzowej i world music na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie. Laureatka konkursów „Stara Tradycja”, „Mikołajki folkowe”, „Nowa tradycja” w duecie „Sekunda”.
Çağlar Şahin – muzyk, kompozytor, twórca aranżacji. Założyciel orkiestry „Andante’s Inferno”, członek orkiestry „Heroes Orchestra”. Studiował kompozycję na wydziale muzycznym Yaşar University w Izmirze oraz na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie. W Córach Mary gra na bębnie obręczowym, baglamie oraz flecie altowym. Współtworzy także kompozycje.
Beata Kowalska – założycielka zespołu, wokalistka, kompozytorka i autorka licznych aranżacji zespołowych i solowych. Gra na bębnie obręczowym, djembe i flecie altowym. Laureatka I miejsca w Ogólnopolskim Konkursie Muzyki Dawnej w Mrozach (w duecie wokalnym z Aleksandrą Kowalczyk).

Słowiańskie Boże Narodzenie. Czym były Szczodre Gody? Dlaczego dla naszych przodków „kamień słońca”, czyli bursztyn, był tak wartościowy? Co symbolizowała podłaźniczka – ozdoba świąteczna skomponowana z jodłowych lub świerkowych gałązek? Po odpowiedzi zajrzyjcie podczas Najdłuższej nocy do laboratorium biologicznego, w którym czekamy na Was z eksperymentami!

Do 2050 r. dwie trzecie z nas będzie mieszkać w miastach, a już dziś żyje w nich ponad połowa świata. Globalny trend urbanizacji utrzymuje się. Jak przekształcić dzisiejsze metropolie w zdrowe, przyjazne dla ludzi i całej przyrody miasta przyszłości? Jak zadbać o jutro naszej planety? Na te właśnie pytania spróbujemy odpowiedzieć podczas najbliższego Wieczoru dla dorosłych.

Ale to nie wszystko! Będziemy nie tylko rozmawiać o miastach, ale także otworzymy „Misję: Ziemia”, czyli drugą część wystawy „Przyszłość jest dziś”. Jako pierwsi będziecie więc mogli przejść się drogą do globalnego ocieplenia i przekonać się, jak gwałtowne zmiany zaszły w ziemskiej atmosferze na skutek działalności człowieka od czasów rewolucji przemysłowej. Zobaczycie też, jak wygląda bank nasion, poznacie swój ślad plastikowy i obejrzycie obrazy drobin plastiku w skali mikroskopowej. A jeśli zechcecie wcielić się w speców od zielonej energii, czeka na Was gra w tworzenie niskoemisyjnego miksu energetycznego – bez elektrowni spalających paliwa kopalne!

Pod ziemią czy na orbicie? Zatopione w zieleni, a może odseparowane od nieprzyjaznego świata zewnętrznego? Jak wyobrażamy sobie miasto przyszłości? Czy możemy je stworzyć już dziś? Od wieków powstają utopijne wizje idealnych miast. Są one nie tylko ilustracją naszych marzeń, ale także odpowiedzią na nasze lęki. Czego zatem boimy się współcześnie i jak te niepokoje odbijają się we współczesnych metropoliach?

Przyjrzymy się trendom w projektowaniu i adaptowaniu miast. Przeskoczymy z Singapuru na lotnisko w Amsterdamie i na chwilę zamieszkamy na terenie starej stoczni barek. Wszystko po to żeby zrozumieć, jak będzie wyglądała przyszłość miast.

Martyna Obarska – kulturoznawczyni z Uniwersytetu Humanistycznospołecznego SWPS w Warszawie, specjalistka w dziedzinie studiów miejskich oraz inicjatyw na styku architektury, urbanistyki i działań społecznych. Liderka programu „Odporne Miasto" w Centrum Badań nad Zmianą Klimatu i Zrównoważonym Rozwojem SWPS. Współzałożycielka SAS Szkoły Architektury Społeczności – przestrzeni edukacji i namysłu nad społeczną rolą odpowiedzialności zawodu architekta. Prowadzi zajęcia na SWPS oraz w Instytucie Badań Przestrzeni Publicznej. Z-ca redaktora naczelnego pisma internetowego „Magazyn Miasta”.

Współcześnie przemysł budowlany jest odpowiedzialny za znaczne zużycie surowców nieodnawialnych, energii wykorzystywanej do budowy i funkcjonowania budynków oraz za emisję CO₂. Ostatnie kilka lat pokazało również, jak bardzo potrzebujemy budynków, które można dostosować do zmieniających się potrzeb przestrzennych.

Czy jest możliwe stworzenie architektury z materiałów przyjaznych środowisku, w sposób zapewniający zrównoważony rozwój oraz uwzględniający dynamiczne zmiany cywilizacyjne? Czy miasto z kartonu to tylko slogan, który kojarzy się z brakiem stabilności i bezpieczeństwa? A może z papieru można zbudować lepszy świat?

Dr inż. arch. Jerzy Łątka – pracuje w Katedrze Architektury i Sztuk Wizualnych na Wydziale Architektury Politechniki Wrocławskiej. Doświadczenie zawodowe i naukowe zdobywał w polskich i międzynarodowych biurach projektowych oraz uczelniach wyższych. Odbył praktyki zawodowe i staże naukowe w Polsce, Irlandii, Rumunii, Wielkiej Brytanii, Izraelu, Japonii i Holandii. Poza działalnością naukowo-projektową, związaną z architekturą papierową zajmuje się również dydaktyką oraz szeroko rozumianym projektowaniem architektonicznym. W 2017 r. obronił doktorat na Wydziale Architektury Uniwersytetu Technicznego w Delft. W 2016 r. zdobył pierwsze miejsce w konkursie Futu Wro Miasto Przyszłości / Laboratorium Wrocław w ramach Europejskiej Stolicy Kultury. Zrealizowany w ramach ESK projekt Domek z Kart / House of Cards jest pierwszą w Polsce jednostką mieszkalną wykonaną z komponentów papierowych. W 2017 r. został wybrany jednym z 30 Kreatywnych Wrocławia, a w 2019 r. zwyciężył w plebiscycie miesięcznika Architektura-Murator: „Osobowości 25-lecia” w kategorii „Projektowanie zrównoważone i uniwersalne”.

Gładko skoszony trawnik to niemal pustynia biologiczna – to monokultura, gdzie zanika bioróżnorodność. Krótkie strzyżenie sprawia, że ziemia szybciej wysycha i ulega erozji, a żywe organizmy giną. Z kolei łąka kwietna to miejsce pełne życia, potencjalne siedlisko kilkuset gatunków roślin i zwierząt.

Różnorodne rośliny zielne zapewniają zwierzętom przestrzeń do życia i rozmnażania się, a zimą dają im schronienie. Zapylaczom dostarczają dodatkowo pożywienie – pyłek i nektar – i to od wczesnej wiosny do jesieni. Mają też szereg właściwości fizycznych, dzięki którym świadczą ludziom tzw. usługi ekosystemowe, wpływające na stan środowiska na wiele niedocenionych jeszcze sposobów.

Na spotkaniu dowiesz się:

· jakie są zalety łąk kwietnych,
· dlaczego ukwiecone przestrzenie są pożądane w miastach,
· jak łąka kwietna walczy ze smogiem,
· jaką mieszankę nasion dobrać do swoich potrzeb,
· jak i kiedy wysiewać łąkę,
· jak długo żyje łąka i jak o nią dbać.

Spotkanie poprowadzi Agnieszka Nowak z Fundacji Łąka.

Agnieszka Nowak – dyrektorka ds. marki i realizacji celów statutowych Fundacji Łąka, łąkara z zawodu i powołania. Na co dzień zajmuje się komunikacją naukową na temat różnorodności biologicznej i ekosystemów miejskich. Tworzy materiały w zakresie edukacji ekologicznej dla dzieci i organizuje akcje skierowane do dorosłych, m.in. w ramach społecznej odpowiedzialności biznesu (CSR) czy współpracy z samorządami. I oczywiście sieje łąki kwietne.

Fundacja Łąka – założona w Warszawie w 2014 r. organizacja, której celem jest wspomaganie różnorodności biologicznej w miastach za pomocą wprowadzania do ich przestrzeni łąk kwietnych. Jako pierwsza zakładała miejskie łąki kwietne na dużą skalę, współpracując z m.in. Warszawą, Krakowem, Wrocławiem i Białymstokiem. Obecnie prowadzi eksperckie doradztwo związane z zakładaniem łąk kwietnych, edukację przyrodniczą dzieci i dorosłych, działania z zakresu społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw i badania nad ekosystemowymi właściwościami łąk kwietnych.

Zapraszamy na spotkanie z ekspertami z Wydziału Polityki Klimatycznej Urzędu m.st. Warszawy oraz Zarządu Zieleni m.st. Warszawy na temat programów miejskich dotyczących zrównoważonego rozwoju, neutralności klimatycznej, a także tzw. zielonych projektów, których celem jest poprawa jakości życia w Warszawie.

Udział w spotkaniu wezmą specjaliści zajmujący się m.in. Warszawskim Indeksem Powietrza, Programem Rozwoju Fotowoltaiki Miejskiej, platformą „Partnerstwo dla Klimatu” oraz projektem „Zielona Wizja Warszawy”.

„Pomiędzy rozumem i rękami musi być serce”... serce do roślin!
(Metropolis, reż. Fritz Lang, 1927)

To oczywiste, że rośliny podnoszą jakość życia w mieście. Dlatego powinno być ich jak najwięcej w dużych metropolii. Drzewa, krzewy, byliny, pnącza, rośliny jednoroczne są niezastąpione w batalii o czyste powietrze (biofiltracja). Redukują hałas i wibracje, zwiększają bioróżnorodność, zwiększają retencję wodną i wilgotności powietrza. Podnoszą też estetykę.

Bardzo ważna jest także uprawa roślin ozdobnych w mieszkaniu. Nie tylko dekorują one wnętrza, ale w rzeczywisty sposób wpływają na zdrowie domowników. Poprawiają nastrój i samopoczucie, a także oczyszczają powietrze ze szkodliwych związków (formaldehyd, ksylen, benzen, smog elektromagnetyczny, nikotyna i substancje smoliste, odchody roztoczy).

Podczas spotkania poznamy grup roślin (Air So Pure), które mają prozdrowotne właściwości poparte badaniami naukowymi. To naturalne zielone filtry, o większych zdolnościach pochłaniających i oczyszczających powietrze.

Dr Artur Zagajewski – doktor nauk rolniczych, geolog, gleboznawca, mineralog, popularyzator przyrody. Miłośnik piękna i niepoprawny optymista. Swoim potężnym temperamentem, piękną polszczyzną i niezawodnym uśmiechem zjednał sobie rzeszę fanów, nie tylko wśród posiadaczy ogrodów.

W tym roku mierzymy się z rekordowymi cenami energii elektrycznej i cieplnej oraz surowców energetycznych, zwłaszcza gazu. Energia elektryczna w szczytowym momencie kosztowała nawet o 70% więcej niż w ubiegłym roku, natomiast gaz podrożał dziesięciokrotnie. Prawdopodobna 80-procentowa podwyżka samej energii przełożyłaby się na wzrost kosztów utrzymania budynków o ponad 20% – w szczególności w gospodarstwach domowych oraz budynkach użyteczności publicznej. Dlatego należy analizować jej zużycie, stosując inteligentne rozwiązania.

Już dziś coraz więcej procesów w naszym otoczeniu monitorowanych jest przez sztuczną inteligencję. Ten trend nie tylko ułatwia nam życie, ale również przynosi wymierne korzyści w postaci zwiększonej efektywności wykorzystania energii. Już teraz możliwe jest przekształcenie istniejących budynków ze zwykłych w inteligentne i to bez konieczności wymiany wszystkich istniejących urządzeń, a dzięki analizie rzeczywistych danych o pracy wszystkich instalacji w budynku możemy realne wpływać na ilość zużywanej energii. Wykorzystując technologie z obszaru rozszerzonej rzeczywistości oraz internetu rzeczy jesteśmy w stanie efektywnie zarządzać zarówno najbardziej skomplikowanymi budynkami, w których wszystkie instalacje się przenikają, jak i dużymi kompleksami budynków stanowiącymi elementy składowe miast.

Firma Smarte w partnerstwie z firmą Samsung pracuje nad projektami smart cities w obszarze efektywności energetycznej. Wspiera miasta w Polsce w transformacji cyfrowej budynków i optymalizuje zużywane przez nie ilości energii i wody.

Bartosz Marciniak – absolwent Akademii Ekonomicznej w Poznaniu na Wydziale Zarządzania w specjalności e-business, uczestnik International Exchange Program Socrates-Erasmus na Handelshochschule Leipzig (Leipzig Graduate School of Management). Od ponad 16 lat aktywnie działa na rynku projektów ESCO (Energy Service Company) oraz systemów inteligentnych budynków. Jako manager techniczny prowadził kilkadziesiąt projektów w Polsce i na świecie z zakresu wykorzystania rozwiązań IT i AI dla potrzeb efektywności energetycznej. Współpracował m.in. z urzędami miejskimi (Warszawa, Katowice, Szczecin, Wrocław), z największymi firmami komercyjnymi na świecie (m.in. ExxonMobil, Alstom, Ernst & Young, Louvre Hotels Group) oraz przy projektach badawczo-rozwojowych z Wydziałem Informatyki University of London. Obecnie pełni funkcję prezesa zarządu firmy Promar oraz członka zarządu Smarte.

Napędzany elektrycznie samochód badawczy F 015 Luxury in Motion nawiązuje kontakt z otoczeniem dzięki wykorzystaniu projekcji laserowej i ekranów LED. Za sprawą czujników, dostępu do sieci oraz ogromnych zasobów danych, współczesne pojazdy potrafią „myśleć” i oferują możliwość jazdy częściowo zautomatyzowanej. Koncept Mercedesa idzie dużo dalej. Po zamknięciu drzwi zamienia się w mobilny salon na kołach, który samodzielnie zawozi pasażerów we wskazane miejsce. Pasażerem staje się tu również kierowca – przednie fotele pojazdu można obrócić o 180 stopni, zwracając się twarzą do osób siedzących z tyłu. Pasażerowie mogą intuicyjnie sterować funkcjami pojazdu za pomocą gestów, ruchów gałek ocznych lub poprzez polecenia dotykowe.

Podczas Wieczoru będzie można obejrzeć samochód, który jest częścią wystawy „Przyszłość jest dziś”, oraz porozmawiać z ekspertem z Mercedes-Benz Polska Tomaszem Muchą.

Dwie dziewczyny z różnych zakątków Polski spotkały się w Warszawie. Połączyła je Praga, która okazała się bardzo inspirującą dzielnicą. Obie wokalistki i multiinstrumentalistki tworzą piosenki – komponują, piszą teksty, aranżują i wykonują je na scenie. Przekonajcie się, jak widzą miasto te subtelne i wrażliwe kobiety. Zapraszamy na muzyczno-poetycki spacer.

Zuzanna Moczek – wokalistka, multiinstrumentalistka i tekściarka. Twórzy piosenki literackie najwyższej próby i doprawia je odrobiną folkowych brzmień. Śpiewa, akompaniując na pianinie, gitarze i akordeonie. Na koncie ma kilkadziesiąt nagród najważniejszych krajowych festiwali piosenki artystycznej i występy w całym kraju.

Dorota Kuziela – wokalistka, gitarzystka, skrzypaczka, kompozytorka i autorka tekstów piosenek z nurtu poezji śpiewanej w których słychać także elementy folku, muzyki klasycznej i rockowej. Posiadła rzadką i trudną umiejętność jednoczesnego grania na skrzypcach i śpiewania. Laureatka wielu festiwali poezji śpiewanej i piosenki autorskiej.

Oszczędność energii w miastach staje się nie lada wyzwaniem, ale nie musi to oznaczać ciemnych ulic po zmroku. Bakterie, glony, grzyby oraz inne organizmy wykazujące bioluminescencję mogą przyjść nam z pomocą. Jak w dobie kryzysu energetycznego wykorzystać te darmowe źródła światła? Przekonaj się o tym w laboratorium biologicznym podczas najbliższego Wieczoru Dla Dorosłych!

Jakie wino rekomenduje kardiolog? Co znaczy „umiarkowane” picie alkoholu? Co popijali nasi przodkowie na co dzień, a co od święta? Czy pijąc wino, możemy ćwiczyć nasz mózg? Na czym polega profesjonalna degustacja wina?

Odpowiedzi na te oraz wiele innych pytań znajdziesz na najbliższym Wieczorze dla dorosłych. Przyjdź do Kopernika i baw się szampańsko...

Badania naukowe dowodzą, że umiarkowane picie czerwonego wina ma pozytywny wpływ na nasze zdrowie. Przede wszystkim zmniejsza ryzyko zachorowania na choroby układu sercowo-naczyniowego. Ale działa także przeciwmiażdżycowo, reguluje procesy związane z krzepnięciem krwi, spowalnia rozwój cukrzycy.

Podczas wykładu dowiecie się:

ile wynosi ta słynna „umiarkowana” ilość alkoholu i co grozi po jej przekroczeniu,
jakie wino rekomenduje kardiolog,
czy tylko czerwone wina wpływają pozytywnie na serce,
co to są polifenole i jakie funkcje spełniają w organizmie,
czy wino działa lepiej jako element odpowiedniej diety,
czy dieta śródziemnomorska jest zdrowsza od diety niskotłuszczowej,
na czym polegało badanie PREDIMED.

Wykład poprowadzi znawca serc i win prof. Grzegorz Gajos.

Prof. dr hab. med. Grzegorz Gajos – kardiolog, specjalista chorób wewnętrznych, wykładowca na Wydziale Lekarskim Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz prodziekan tego wydziału ds. rozwoju i badań naukowych, profesor w Klinice Choroby Wieńcowej i Niewydolności w Krakowskim Szpitalu Specjalistycznym im. Jana Pawła II. Członek redakcji czasopism: „Polish Archives of Internal Medicine” i „Polish Heart Journal”. Absolwent Weinakademie Österreich oraz Wine and Spirit Education Trust (Level 4 – Diploma), gdzie jest także trenerem (Nominated Educator). Prowadzi zajęcia z enologii na Wydziale Lekarskim CM UJ, w Podkarpackiej Akademii Wina w Jaśle oraz na studiach podyplomowych „Wiedza o winie. Media, rynek, kultura” w Collegium Civitas w Warszawie.

Dawna kultura picia kojarzy nam się dziś z festiwalem toastów, które wznoszono kielichami wypełnionymi po brzegi różnymi alkoholami. W trakcie wykładu odczarujemy ten obraz nieumiarkowanej konsumpcji, sprawdzimy co pijano do śniadania, jakie trunki towarzyszyły naszym przodkom na co dzień, a jakie od święta. Przyjrzymy się dawnym ucztom, ale i codziennym posiłkom. Zajrzymy do szlacheckich piwnic i składów trunków. Naszymi przewodnikami będą dawne wina, słodkie i pieprzykowate, piwa dubeltowe i zagraniczne, gorzałki cynamonowe i bezalkoholowe. Nie zabraknie też szampanów, araków czy najlepszych bordoskich win robionych domowym sposobem.

Dr Dorota Dias-Lewandowska – antropolożka, historyczka, adiunkt w Instytucie Archeologii i Etnologii PAN. Doktorat poświęcony kulturowej historii wina francuskiego w Polsce obroniła na Uniwersytecie Bordeaux Montaigne i Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Kieruje grupą Women and Alcohol w ramach Drinking Studies Network. Redaktorka serii „Studia z historii wina w Polsce”, założycielka Klubu Historii i Kultury Wina. Obecnie prowadzi międzynarodowy projekt badawczy Między pijaną „matką zniszczenia” a trzeźwym „aniołem domu”. Ukryte reprezentacje kobiecego picia w polskich i brytyjskich dyskursach publicznych w drugiej połowie XIX w.

Polskie wino kojarzy się z takimi regionami jak Ziemia Lubuska, Podkarpacie, Małopolska, Dolny Śląsk. Tymczasem winorośl uprawia się także... 40 km od Warszawy, w miejscowości Dwórzno, gdzie znajduje się rodzinna winnica państwa Gowinów. Nazywana „mazowiecką Toskanią”, jest największą winnicą na Mazowszu i jedną z większych w kraju. Od dziesięciu lat produkuje się tam tradycyjne wina gronowe (oraz owocowe) metodami naturalnymi, nieprzemysłowymi.

Zapraszamy na spotkanie z ekspertem, który opowie, jak się wytwarza wino w Polsce. Podczas prelekcji dowiemy się mi.in.:

jak klimat wpływa na uprawę winorośli i w jaki sposób uprawia się ją w Polsce;
jakie szczepy są uprawiane na Mazowszu i jakie wina z nich powstają ;
jak przebiega proces tradycyjnej produkcji wina – od zbiorów przez fermentację w zbiornikach fermentacyjnych aż po butelkowanie;
co odróżnia wytwarzane wina naturalnymi metodami od przemysłowo produkowanych trunków;
co to jest wino pomarańczowe i czym się różni od wina białego i czerwonego.

Wiktor Gowin – absolwent Szkoły Głównej Handlowej w Warszawie, Wyższej Szkoły Administracji i Zarządzania ESADE w Barcelonie oraz podyplomowych studiów z enologii (wiedzy o winie) na Wydziale Farmaceutycznym Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego. Posiada certyfikat Wine and Spirit Education Trust (Level 3), jest członkiem Stowarzyszenia Sommelierów Polskich oraz jednym z założycieli i wiceprezesem Stowarzyszenia Promocji i Rozwoju Polskiego Winiarstwa „Bezapelacyjni”. W winnicy odpowiada za aspekty produkcyjne i organizacyjne.

Zapraszamy do analizy sensorycznej wina, polegającej na wąchaniu fiolek z wyodrębnionymi aromatami występującymi w winie – kwiatowymi, owocowymi, korzennymi i innymi.

W ramach warsztatów wyjaśnimy:

jak przebiega proces produkcji wina;
skąd się biorą w winie różnego rodzaju aromaty;
jak smakować wino i czym się kierować, dobierając wino do potraw;
dlaczego istotna jest temperatura spożywanego wina;
na czym polega dekantacja wina.

Oskar Gowin – absolwent dziennikarstwa oraz europeistyki na Uniwersytecie Warszawskim. Ukończył podyplomowe studia w zakresie rolnictwa w Instytucie Edukacji Europejskiej w Warszawie oraz Instytucie Technologiczno-Przyrodniczym w Falentach. W winnicy odpowiada za marketing oraz wydarzenia edukacyjne i kulturalne.

Cydr to znany od wieków niskoprocentowy napój alkoholowy (1,2–8,5%), wytwarzany ze sfermentowanego moszczu jabłecznego. Dziś produkowany jest głównie w Wielkiej Brytanii, Francji i Hiszpanii. W Polsce pojawił się jako produkt w roku 2013 i od tego czasu zdobywa sobie uznanie wśród konsumentów – robi to jednak bardzo powoli.

Może to dziwić, bo przecież Polska jest największym producentem jabłek w Europie. Dlaczego więc nie staliśmy się cydrową potęgą?

Tematem wykładu będzie historia cydru, najważniejsze dla tego trunku kultury i miejsca, gdzie się go wytwarza, odmiany wykorzystywanych jabłek, metody i technologia produkcji. Odpowiemy na pytania:

jak się produkuje cydr i jakie są jego rodzaje,
czym się różnią jabłka cydrowe od deserowych,
które odmiany polskich jabłek nadają się do produkcji cydru,
czy cydr ma szanse zdetronizować piwo bądź wino w Polsce.

Tomasz Porowski – cydrownik, prawnik z wykształcenia, badacz-amator dziejów cydru na ziemiach polskich, założyciel wraz z Marcinem Hermanowiczem pierwszej polskiej cydrowni rzemieślniczej – „Cydr Ignaców”, znajdującej się we wsi Ignaców na południowym Mazowszu (lub na pograniczu ziemi grójeckiej i rawskiej - do wyboru). Pobierał nauki u angielskich cidermakerów, zgłębia wiedzę o cydrowych nastawach, drożdżach i fermentacjach od 11 lat.

Wino towarzyszy człowiekowi od tysiącleci, niosąc przyjemność i zrozumienie ziem, z których przybywa. Wielość jego odmian, rodzajów jest niemal nieskończona. Podczas spotkania poznamy narzędzia, które ułatwiają poruszanie się w świecie wina. Postaramy się także znaleźć odpowiedzi na kilka pojawiających się przy tej okazji pytań.

Czy pijąc wino możemy ćwiczyć nasz mózg?
Jak w kontakcie z winem działają nasze zmysły?
Czy możemy z wina „wywąchać” jego pochodzenie?
Jak stworzyć własną bibliotekę winnych aromatów i smaków?

Podczas warsztatów poznamy zasady profesjonalnej degustacji wina i dowiemy się, jak się do niej przygotować. Przekonamy się, na czym polega tzw. degustacja w ciemno, oparta na analizie wzrokowej, zapachowej i smakowej. Przeprowadzimy doświadczenia z paletą zapachów. A dla wybranych osób będzie także możliwość skosztowania i porównania przygotowanych win.

Będziemy badać, odkrywać i oceniać, a zmysły będą naszymi przewodnikami.

Katarzyna Federowicz – sommelierka, hydrosommelierka, trenerka multisensoryczna. Absolwentka Wine and Spirit Education Trust, wykładowczyni w Międzynarodowej Szkole Barmanów i Sommelierów w Warszawie, jurorka w międzynarodowych konkursach winiarskich i nalewkarskich. Doradczyni winnic, promotorka polskiej sceny winiarskiej. Prowadzi szkolenia z wiedzy o winie, uważnej degustacji oraz sztuki łączenia win i potraw.

W ramach zajęć udostępnimy dwa stanowiska z zestawami edukacyjnymi wykorzystującymi wino jako źródło paliwa (warsztat eksperymentalny). Zademonstrujemy też doświadczenie pokazowe z fermentacją oraz przeprowadzimy quiz o tematyce związanej z winifikacją.

Hurt Luster to Aleksandra Markowska, Joanna Pawluśkiewicz i Marta Iwaszkiewicz. Istnieją od 2014 roku. Jako pojedyncze osoby odpowiednio rodziły się w latach 70., 80. i 90., ale jakoś wyjątkowo dobrze się dogadują. W życiu zawodowym piszą filmy i seriale, improwizują, śpiewają, uczą, działają aktywistycznie, mają zespoły, podcasty, kolektywy, robią konferansjerkę, stand up, mieszkają w lesie i w miastach.

Uczyły się improwizować w chicagowskich teatrach IO, Second City, Annoyance Theatre oraz w nowojorskim Upright Citizens Brigade Theatre (UCB). W 2015 i 2016 roku występowały na Del Close Marathon w Nowym Jorku organizowanym przez UCB. Od początku współtworzyły Klub Komediowy w Warszawie, potem Resort Komedii. Teraz eksplorują sceny jeszcze bardziej offowe (sceny klubowe, stodoły, skłoty).

Ich spektakle są pełne nagłych wątków i różnych postaci – wesołych, szalonych, durnych, mądrych, śmiesznych, smutnych, absurdalnych. Improwizowany spektakl to przygoda i niespodzianka.

Na Wieczorze dla dorosłych wykorzystają swoje doświadczenia związane z winem – a jest się czym inspirować! Tanie wina, zbyt drogie wina, wina naturalne, pite dla celebracji albo gdy dopada dół. Wszystko to znają i chętnie pobawią się tematem.

UWAGA: Pomiędzy spektaklami odbędą się warsztaty z improwizacji (Teatr Wysokich Napięć, godz. 20.15).

Krótkie warsztaty z improwizacji teatralnej pozwolą uczestnikom wejść na chwilę do świata „obecności tu i teraz”, do świata spontaniczności i kreacji. Będą to ćwiczenia rozgrzewkowe profesjonalnych improwizatorów, przygotowujące mózg i ciało do podejmowania konkretnych wyborów i mające często zabawne konsekwencje. Hurt Luster pokaże Wam, dlaczego błąd jest śmieszny i dlaczego stanowi w improwizacji największy prezent.

Hurt Luster to Aleksandra Markowska, Joanna Pawluśkiewicz i Marta Iwaszkiewicz. Istnieją od 2014 roku. Jako pojedyncze osoby odpowiednio rodziły się w latach 70., 80. i 90., ale jakoś wyjątkowo dobrze się dogadują. W życiu zawodowym piszą filmy i seriale, improwizują, śpiewają, uczą, działają aktywistycznie, mają zespoły, podcasty, kolektywy, robią konferansjerkę, stand up, mieszkają w lesie i w miastach.

Środki psychoaktywne są znane ludzkości od niepamiętnych czasów. Były szeroko wykorzystywane w różnych zakątkach świata, a także w Polsce, gdzie stanowiły źródło inspiracji dla wielu artystów, min. Słowackiego, Krasińskiego, Witkacego.

Co zażywali nasi przodkowie? W jaki sposób eksperymenty z tymi substancjami wpłynęły na polską kulturę? Informacji na ten temat próżno szukać w szkolnych podręcznikach do historii, ale podczas Wieczoru opowie o tym dr Kamil Sipowicz, autor „Encyklopedii polskiej psychodelii”. Rozmowę poprowadzi Maciej Lorenc.

Kamil Sipowicz – doktor nauk humanistycznych, historyk filozofii, pisarz, poeta, dziennikarz, malarz, rzeźbiarz. Absolwent Akademii Teologii Katolickiej w Warszawie (magisterium) oraz Ludwig-Maximilians-Universität w Monachium i Freie Universität w Berlinie (doktorat). Członek Akademii Fonograficznej ZPAV oraz Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Autor książek, min. „Hipisi w PRL-u”, „Czy marihuana jest z konopi?”, „Encyklopedia polskiej psychodelii”.

Maciej Lorenc – socjolog, współzałożyciel Polskiego Towarzystwa Psychodelicznego, autor książki „Czy psychodeliki uratują świat?”, tłumacz wielu publikacji o środkach psychoaktywnych i współorganizator konferencji „Nauka Psychodeliczna”. Prowadzi audycję „Psychodelicje” w radiu Newonce, a publikował min. na łamach „Poradnika Zdrowie”, „Focusa”, „Tygodnika Powszechnego”, „National Geographic”, „Krytyki Politycznej” i „Strefy Psyche” Uniwersytetu SWPS.

Substancje psychodeliczne, takie jak LSD, psylocybina czy meskalina, mogą powodować zmiany naszej percepcji, świadomości, poczucia czasu i własnego ciała. W ostatnich latach nastąpił wzrost zainteresowania nauki skutkami przyjmowania psychodelików. Bada się zarówno ich doraźny wpływ na umysł i mózg, jak i długotrwały wpływ na emocje i dobrostan psychiczny, utrzymujący się nawet przez kilka miesięcy po zażyciu.

Podczas wykładu opowiemy o aktualnych badaniach psychologicznych i neuronaukowych nad substancjami psychodelicznymi. Zaprezentujemy także wyniki projektu, w ramach którego badane były psychologiczne efekty związane z zażywaniem psychodelików w różnych warunkach (np. w domu, na imprezie, na łonie natury). To pierwsze w Polsce duże badanie użytkowników substancji psychoaktywnych.

dr hab. Michał Bola – psycholog, neurobiolog, adiunkt w Pracowni Obrazowania Mózgu Instytutu Biologii Doświadczalnej im. Nenckiego PAN w Warszawie. Ukończył psychologię w Szkole Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie, doktorat obronił w Instytucie Psychologii Medycznej na Otto-von-Guericke-Universität w Magdeburgu, habilitację uzyskał w Instytucie Nenckiego. Jest laureatem stypendium „Start” Fundacji na rzecz Nauki Polskiej i Stypendium dla Wybitnych Młodych Naukowców MNiSW. Prowadzi interdyscyplinarne badania dotyczące zjawiska świadomości. Jeden z kierowanych przez niego projektów dotyczy psychologicznych i neuronalnych efektów zażywania psychodelików.

Living Sensual Disaster

Zapraszamy na taneczno-muzyczno-świetlny spektakl, przygotowany specjalnie na Wieczór dla dorosłych i nawiązujący do rewolty młodzieżowej przełomu lat 60-tych i 70-tych XX wieku. Zostaną w nim wykorzystane reprezentatywne dla tamtego okresu utwory muzyczne oraz motywy graficzne (surrealistyczne, oniryczne, psychodeliczne), wzbogacone iluminacjami światła UV, LED i PIXEL POI.

Wystąpi 4-osobowa grupa tancerzy w ręcznie malowanych fluorescencyjnych strojach i charakteryzacji opartej o bodypainting. Wśród rekwizytów pojawią się lampiony, skrzydła, wachlarze, maski, wstążki, a także specjalne rekwizyty świetlne: buugeng, cube, cyrwheel.

Teatr Ognia Los Fuegos został założony w 2005 roku w Krakowie. Skupia tancerzy, żonglerów, akrobatów, choreografów, wizażystów i artystów sztuki wizualnej, tworzących wspólnie spektakle i pokazy typu Fireshow i Lightshow. Zespół występował w całej Polsce i zagranicą w ramach przeglądów teatrów ulicznych, koncertów, pikników, jarmarków, świąt regionalnych, dni miast, targów i festiwali, takich jak Festiwal Rytmu i Ognia FROG (Gdynia, 2010), Festiwal Teatrów Światła Cztery Żywioły (Piła, 2015), Festiwal Siarki, Ognia i Bębnów (Tarnobrzeg, 2016), Ogólnopolski Festiwal Ognia FireProof (Kutno, 2017), Festiwal AnimaArt (Łódź, 2017), Festiwal Ognia Pirania (Konin, 2019).

Doświadczenie psychodeliczne to odmienny stan świadomości, który przeżywamy po zażyciu substancji psychoaktywnej z grupy psychodelików (LSD, meskalina, psylocybina) lub dysocjantów (ketamina, DMT). Dostarcza nam ono w sferze świadomościowo-percepcyjnej doznań podobnych do tych znanych ze snu, dlatego bywa określane jako „sen na jawie”. Jednak o ile sen jest czymś naturalnym, to stan po zażyciu kwasu czy grzybów już nie. Dostarczone z zewnątrz związki chemiczne wywołują zmiany w funkcjonowaniu naszego umysłu i są odpowiedzialne za wszystkie „nienaturalne” efekty. Brzmi niepokojąco? Nic dziwnego. W końcu nie wiemy wszystkiego o neurologicznych i psychologicznych mechanizmach, związanych z doświadczeniami psychodelicznymi. Nawet jeśli nasze dotychczasowe doświadczenia z psychodelikami były pozytywne, warto stosować politykę redukcji szkód i znać najgorsze scenariusze.

co się dzieje w naszym mózgu podczas doświadczenia psychodelicznego?
na czym polega integracja doświadczeń psychodelicznych?
czym jest set & setting?
co to jest „bad trip” i czy można go uniknąć?
czy substancje psychodeliczne uzależniają?

Podczas warsztatów porozmawiamy o zagrożeniach jakie niesie ze sobą używanie substancji psychodelicznych i sposobach minimalizowania ich negatywnych skutków.

Michał Lasocik – psychoterapeuta, absolwent Wydziału Stosowanych Nauk Społecznych i Resocjalizacji Uniwersytetu Warszawskiego na kierunku socjologia w zakresie antropologii kultury, student drugiej fazy szkolenia psychoterapeutycznego realizowanego przez Fundację Studium Psychologii Procesu. Członek Polskiego Towarzystwa Psychologii Procesu, konsultant Polskiego Towarzystwa Psychodelicznego. Organizator warsztatów poświęconych integracji doświadczeń psychodelicznych dla specjalistów zdrowia psychicznego, partyworker i tripsitter działający w duchu redukcji szkód.

Grzyby halucynogenne były znane i stosowane „od zawsze” w wielu regionach świata, chociaż tak naprawdę niewiele wiadomo na temat efektów ich działania. W niektórych kulturach „magic mushrooms” wykorzystywano w ceremoniach związanych z wierzeniami i obrzędami, stanowiły one element świętości (sacrum). W Europie były kojarzone z wolnością. Być może przyczyniły się do tego

wizje związane z lataniem, które często gościły w halucynacjach. Jednakże latanie, używanie czarów i duchowe przeżycia zostały skutecznie wymazane przez wczesne chrześcijaństwo. Czarownice palono na stosach, a korzystanie z większości gatunków grzybów stało się zakazane (tabu). Do dzisiaj w bajkach i opowieściach grzyby są przedstawiane jako atrybuty wiedźm, czarów i złych stworzeń.

Radykalna zmiana postrzegania „magic mushrooms” nastąpiła w latach 50-tych ubiegłego wieku, kiedy dokładnie zbadano ich stosowanie przez plemiona indiańskie w Mezoameryce. W późniejszych latach opisano substancję zwaną psylocybiną, co stało się min. początkiem rozwoju etnomykologii.

Obecnie grzyby halucynogenne cieszą się sporą popularnością. Sięgają po nie amatorzy żądni niezwykłych doznań psychicznych oraz artyści poszukujący inspiracji. Zajęła się nimi także nauka, która bada nie tylko oddziaływanie zawartych w grzybach substancji psychoaktywnych na ludzki umysł, ale także ich przydatność w walce z różnymi schorzeniami psychicznymi i neurologicznymi (depresja, stres pourazowy, przewlekły ból).

Podczas wykładu dowiesz się:

ile jest rodzajów grzybów halucynogennych i czym się od siebie różnią
jakie substancje psychodeliczne są w nich zawarte i jaki jest ich wpływ na organizm człowieka
na czym polega „bad trip” po ich zażyciu
jakie są farmakologiczne i medyczne perspektywy wykorzystywania substancji biologicznie aktywnych zawartych w „magic mushrooms”

Sebastian Piskorski – mykolog, absolwent Uniwersytetu Łódzkiego. Ukończył studia w trybie indywidualnego toku nauczania w zakresie mykologii. Prowadzi badania naukowe dotyczące biologii, ekologii i różnorodności grzybów nadrzewnych oraz mikroskopijnych grzybów pasożytniczych. Autor i współautor książek, min. „Parki Krajobrazowe ostoją różnorodności gatunkowej grzybów”, „Grzyby chronione Polski. Rozmieszczenie, zagrożenia, rekomendacje ochronne”. Członek Polskiego Towarzystwa Mykologicznego.

Muzyka, przede wszystkim rock i folk, była jednym z głównych elementów światowej kultury młodzieżowej już w latach 50-tych XX wieku, zaś w kolejnej dekadzie stała się nośnikiem ideologii kontrkulturowej. O ile w pionierskich czasach rock’n’rolla (1953-1956) na pierwszy plan wybijał się witalizm i biologiczna energia wykonawców, o tyle dziesięć lat później w twórczości zaczęły przeważać treści związane z rewolucją obyczajową i hasłami wolności bez ograniczeń. W ten sposób w USA w 1965 roku narodził się rock psychodeliczny, a motyw halucynacji i halucynogenów (w różnych kontekstach) zaczął się pojawiać w tekstach piosenek takich grup jak Jefferson Airplane, The Doors, 13-th Floor Elevators, Kaleidoscope, The Jimi Hendrix Experience, Grateful Dead, a także The Beatles, The Who, Pink Floyd, Eric Burdon and The Animals.

Główne wątki wykładu:

halucynogeny w mitologii hipisowskiej
przymierze muzyki z hipizmem i rewoltą młodzieżową w Ameryce i Europie lat 60-tych
czołowi przedstawiciele rocka psychodelicznego
polityczne konteksty psychodelii w muzyce
polskie echa rewolty psychodelicznej w muzyce rockowej (Tadeusz Nalepa i Breakout)

dr hab. Mirosław Pęczak – kulturoznawca, publicysta tygodnika „Polityka”. Kieruje Zakładem Interdyscyplinarnych Badań nad Kulturą na Wydziale Pedagogicznym Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się badaniami uczestnictwa w kulturze, teorią i analizą kultury popularnej oraz problematyką subkultur i kultur środowiskowych. Opublikował min.: „Muzyczne przygody gustu ludowego. O społecznym funkcjonowaniu polskiej muzyki popularnej po 1956 r.”, „Subkultury w PRL. Opór, kreacja, imitacja”, „Spontaniczna kultura młodzieżowa”, „Cały ten blues. Przypadek Sławka Wierzcholskiego”, „Mały słownik subkultur młodzieżowych”.

Zapraszamy do udziału w debacie na temat statusu prawnego psychodelików. Zajmiemy się trzema obszarami, w których są one obecnie wykorzystywane:

naukowym
medycznym
rekreacyjnym/artystycznym

W latach 50-tych i 60-tych ub. wieku substancje psychodeliczne były przedmiotem badań neurologicznych, psychiatrycznych, farmakologicznych. Nie osiągnięto wówczas znaczących wyników, gdyż psychodeliki z laboratoriów przeniknęły do kultury masowej i... sprawy wymknęły się spod kontroli. Ostatecznie, na początku lat 70-tych psychodeliki uznano za substancje społecznie niebezpieczne i je zdelegalizowano, zakazując jednocześnie wszelkich ich badań.

Na początku XXI wieku naukowcy na nowo podjęli badania nad psychodelikami. Dzięki temu poznaliśmy ich potencjał zarówno czysto naukowy, jak i medyczny. Zaczął się także zmieniać stosunek do psychodelików w wymiarze obyczajowym, gdyż nauka dostarcza dowodów, że świadome i kontrolowane i ich stosowanie do celów rekreacyjnych nie niesie ze sobą zagrożeń większych niż picie alkoholu.

Czy psychodeliki nie powinny zostać całkowicie zalegalizowane?

Jeśli masz wyrobioną opinię na ten temat, weź udział w dyskusji. Może zmienisz zdanie, a może nie. Nie chodzi o to, żeby przekonywać kogokolwiek do którejś z opcji. Proponujemy otwartą rozmowę i zapoznanie się z argumentami obu stron sporu.

Prowadzenie: Beata Głowacka (CNK) i Maciej Lorenc

Powiedzieć, że animacje Cyriaka są niesamowite, to nic nie powiedzieć. Jeśli nie widzieliście, koniecznie musicie zobaczyć. A jeśli widzieliście, to z pewnością chcecie zobaczyć jeszcze raz, by odlecieć w rajską dziedzinę ułudy.

Cyriak Harris – angielski niezależny animator i kompozytor. Ma faktycznie na imię Cyriak i jest prawdopodobnie jedynym Cyriakiem na świecie (choć może są jacyś jeszcze i czają się w mroku). Swoje zakręcone filmy zaczął tworzyć w roku 2004, a te jeszcze bardziej zakręcone w 2006. Mieszka w Anglii, ale nie wiadomo gdzie. Nie chce tego powiedzieć. Zdradza tylko, że to „zapadła dziura pośrodku niczego, a jego dom to rozpadająca się rudera, utrzymywana dzięki wysiłkom gnieżdżących się tam pająków”.

Świat, który postrzegamy, to synteza jaką dają nam zmysły. To co widzimy może jednak zostać zaburzone na skutek działania substancji psychodelicznych. Doświadczamy wówczas barwnych halucynacji, reorientacji przestrzeni, a nawet doznań mistycznych.

Czy da się uzyskać tego typu efekty bez użycia psychodelików?

Zapraszamy do naszych stacji badawczych! Pokażemy, jak zmodyfikować percepcję przy pomocy światła oraz różnego rodzaju okularów. Dzięki specjalnym zadaniom doświadczycie rzeczywistej zmiany postrzegania różnych barw.

Dowiemy się trochę o dzikich roślinach - o których opowiedzą nam Mead Ladies, czyli Kaja Nowakowska (biolożka, botaniczka) i Gosia Ruszkowska (etnografka). Witamy lato, także musimy wspomnieć o m.in. Nocy Kupały - do tego tematu zaprosiliśmy dr hab. Halinę Galere – botaniczkę, nauczycielkę akademicką i popularyzatorkę nauki. Wejdziemy również w świat grzybów razem z dr hab. Martą Wrzosek – biolożką, mykolożką, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (UW) i pracowniczką Ogrodu Botanicznego UW.

Grzyby od czasów antycznych cieszyły się złą sławą. Przypisywano im moce piekielne lub sądzono, że pochodzą ze śliny bóstw chtonicznych. Średniowiecze zmagało się z epidemiami zatruć mykotoksynami i tylko ubodzy mieszkańcy leśnych polan cieszyli się, mogąc zaspokoić głód owocnikami znajdowanymi nieopodal swoich domostw.

Na przestrzeni wieków nauka wyjaśniała jednak krok po kroku kolejne tajemnice królestwa Fungi i odczarowywała ich mroczny wizerunek. Obecnie potrafimy wyjaśnić zjawisko świecenia próchna, szczegółowo rozpisujemy kolejne etapy degradacji wątroby po zatruciu amanityną, a nawet potrafimy zajrzeć do mózgów osób znajdujących się w stanie halucynacji.

Czy wszystko zostało już wyjaśnione? Jakie nowe zadania badawcze czekają na mykologów?

Odpowiedzi na te pytania poznacie podczas wykładu prof. Marty Wrzosek. Przekonacie się też, że choć dawne wierzenia na temat grzybów dziś zanikają, nowe wyrastają jak... grzyby po deszczu.

dr hab. Marta Wrzosek – biolożka, mykolożka, profesor Uniwersytetu Warszawskiego (UW), pracowniczka Ogrodu Botanicznego UW. Współzałożycielka i pierwsza prezes Polskiego Towarzystwa Mykologicznego. Autorka książek popularnonaukowych. Orędowniczka utworzenia Mykoteki – Centrum Edukacji Mykologicznej oraz Muzeum Historii Naturalnej. Wyróżniona w konkursie Popularyzator Nauki 2019 przez Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Interesuje się ekologią, ewolucją i taksonomią grzybów, a w szczególności interakcjami grzybów z innymi organizmami.

Perunowy kwiat – słynny kwiat paproci – można znaleźć jedynie w burzliwą noc świętojańską. Niech jednak nie zwiedzie was chrześcijańska nazwa. Korzenie tego święta sięgają hen, czasów pogańskich, kiedy zwane było Nocą Kupały.

Noc Kupały to radosne powitanie lata, święto miłości i płodności. Zioła zyskiwały wówczas magiczną moc. Chroniły przed złymi mocami, które tej nocy czyhały na człowieka, ale i pomagały w miłości. Na leśnych polanach płonęły ogniska, a niejedna para znikała wśród drzew.

Kościół katolicki zakazał pogańskich obrzędów, chcąc zastąpić je kultem św. Jana Chrzciciela. Chrześcijańskie rytuały nie wypleniły, a splotły się z pogańskimi. Magiczna moc roślin i wody przeistoczyła się w święcenie jednego i drugiego.

Zapraszamy na wykład dr hab. Haliny Galery. Posłuchacie o święcie miłości, o mocy ziół i mieszaniu się tradycji. Zobaczycie tez rośliny wykorzystywane w magicznych obrzędach.

dr hab. Halina Galera – botaniczka, nauczycielka akademicka i popularyzatorka nauki. Jej zainteresowania naukowe to biogeografia, ekologia populacji, inwazje biologiczne oraz historia ogrodnictwa, etnobotanika i symbolika roślin. Laureatka kilku wyróżnień za działalność dydaktyczną w ramach Uniwersytetu Otwartego Uniwersytetu Warszawskiego oraz Medalu im. Prof. Bolesława Hryniewieckiego, nadanego przez Polskie Towarzystwo Botaniczne.

Weganizm polega na wyłączeniu z diety wszelkiej żywności pochodzenia zwierzęcego, w tym mleka i produktów mlecznych, jajek, miodu czy żelatyny. Wiele osób przyjmuje dietę wegańską ze względu na troskę o środowisko naturalne oraz silne przekonania etyczne dotyczące dobrostanu zwierząt. Czy jednak dieta wegańska jest zdrowa?

Podczas warsztatów z dr Agatą Białecką-Dębek dowiecie się:

jakie są korzyści i zagrożenia związane ze stosowaniem diety opartej wyłącznie na produktach pochodzenia roślinnego;
jakie mogą być konsekwencje całkowitej rezygnacji z produktów pochodzenia zwierzęcego;
jakich składników odżywczych może potencjalnie brakować w diecie wegańskiej.

Zapoznacie się także z podstawowymi sposobami bilansowania diet wegańskich.

dr Agata Białecka-Dębek – absolwentka Dietetyki w Szkole Głównej Gospodarstwa Wiejskiego (SGGW) w Warszawie, adiunkt w Instytucie Nauk o Żywieniu Człowieka SGGW. Zajmuje się badaniami nad sposobem żywienia i stanem odżywienia różnych grup populacyjnych oraz edukacją żywieniową w tych grupach, a także wpływem czynników żywieniowych, zdrowotnych i stylu życia na sprawność umysłową człowieka. W 2017 r. obroniła pracę doktorską pt. „Sposób żywienia a wybrane funkcje poznawcze u osób starszych”.

Wiecie, które z dzikich roślin są jadalne? Podczas „Wieczoru dla dorosłych” poznamy te jadane kiedyś, a dziś dawno zapomniane. Te, które niedoceniane noszą miano chwastów, a kryją moc smaku. Wreszcie te, o których niewielu wie, że w ogóle można je jeść. Po te wszystkie dzikie smaki wystarczy wyjść na trawnik. Dowiemy się, jak je przygotować, w jaki sposób włączyć do codziennych posiłków.

Zwykły trawnik, leśna ścieżka czy łąka to też ogród dzikich aromatów. I tych najpiękniejszych, i tych… bardziej kontrowersyjnych. Sprawdzimy, czy wodorosty mogą ładnie pachnieć i czy stężony zapach fiołka na pewno jest przyjemny. Dowiemy się, z których roślin powstaną perfumy, a z których olejki eteryczne. I wreszcie – jakie zapachy w ogóle nam się podobają.

Mead Ladies, czyli Kaja Nowakowska (biolożka, botaniczka) i Gosia Ruszkowska (etnografka) – prowadzą warsztaty z zakresu szeroko rozumianej botaniki praktycznej: dzikich roślin jadalnych, zielarskich, kosmetycznych, barwierskich, używanych do fermentacji i wytwarzania kadzideł. Są autorkami dwóch książek: „Dzikie smaki. Kuchnia zwariowanego zbieracza roślin” oraz „Dzikie kiszonki i inne fermentacje”.

Nasięźrzale, nasięźrzale,
Rwę cię śmiale,
Pięcią palcy, szóstą dłonią,
Niech się chłopcy za mną gonią,
Po stodole, po oborze,
Dopomagaj, Panie Boże...

Zapraszamy do krainy z mchu i paproci. Do mitycznego świata bagien i mokradeł, czyli źródlisk, trzęsawisk, grzęzawisk, topielisk, torfowisk, oparzelisk. Bohaterami tej opowieści będą m.in. nasięźrzał pospolity, podejźrzon księżycowy, długosz królewski, pióropusznik strusi, narecznica samcza, zanokcica języcznik. Będą też drapieżniki – owadożerne rosiczka okrągłolistna, tłustosz pospolity i pływacz zwyczajny.

Będziemy mówić o miłości, zwyczajach i rytuałach, obrzędach i magii w ten tajemniczy czas przesilenia letniego.

W roli głównej dr Artur Zagajewski oraz fascynujący świat roślin. Tych nadzwyczaj rzadkich i wyjątkowych i tych pospolitych. Kwitnących piwonii, wonnych jaśminowców, zjawiskowych róż i wielu, wielu innych.

Dr Artur Zagajewski – doktor nauk rolniczych, geolog, gleboznawca, mineralog, popularyzator przyrody. Miłośnik piękna i niepoprawny optymista. Swoim potężnym temperamentem, piękną polszczyzną i niezawodnym uśmiechem zjednał sobie rzeszę fanów, nie tylko wśród posiadaczy ogrodów.

Jak wygląda skrzyp albo mak polny, łatwo sprawdzić. A jak tańczą te dwie rośliny? Jaki charakterek ma kolczurka klapowana? Czy naparstnica zwyczajna jest... zwyczajna?

Już od godz. 19.00 w przestrzeni Wystaw będzie można spotkać niezwykłe, malownicze postacie inspirowane prawdziwymi roślinami.

A o godz. 20.20 zapraszamy na etiudę teatralną "Żywa zieleń". Będzie to artystyczne spotkanie z przyrodą, podczas którego performerzy i performerki z Teatru Sztuka Ciała zabiorą nas do świata flory.

Opieka reżyserska – Joanna Płóciennik
Kostiumy – Anna Rudzińska
Występują: Agata Brzozowska-Kazimierska, Ewelina Grzechnik, Joanna Płóciennik, Kamil Przystał, Katarzyna Wróbel.

Teatr Sztuka Ciała działa w ramach Fundacji Sztuka Ciała, której misją jest inicjowanie, realizacja i wspieranie projektów związanych z pantomimą, teatrem ciała i teatrem ruchu.

Dlaczego rośliny są kolorowe? Po co im barwniki? A jakie znaczenie mają one dla zdrowia człowieka?

Zapraszamy na warsztaty, której autorką jest nasza inspiratorka Joanna Szewińska.

Zachwycamy się pięknem kwiatów, ich różnorodnością i feerią barw. Abyśmy mogli zaobserwować wyjątkową roślinność potrzebne jest wyjątkowe środowisko. Tajemnica skrywa się w glebie. To ona jest miejscem niezbędnym dla wzrostu i rozwoju roślin.

Zapraszamy na zajęcia botaniczne do Laboratorium biologicznego. Poznacie podziemne sekrety życia roślin. Dowiecie się, czego w glebie potrzebują, co lubią, a co im przeszkadza.

Otrzymacie porady dla początkujących ogrodników i ogrodniczek, pomocne przy tworzeniu przepięknego ogrodu. Przekonacie się też, czy ogrodnik i kawa to dobre połączenie.

Obecny ekosystem medialny i wielość rozmaitych technologii umożliwiają rozpowszechnianie w mediach kłamstw, manipulacji i teorii spiskowych na wielką skalę. Artykuły publikowane w portalach specjalizujących się w popularyzowaniu teorii spiskowych to jedne z chętniej udostępnianych w internecie treści. Podczas Wieczoru dowiemy się, co sprawia, że „alternatywne teorie rzeczywistości” cieszą się dziś takim wzięciem. Zaproszeni naukowcy i eksperci zmierzą się z najsilniej obecnymi w przestrzeni publicznej wątkami, przedstawiając naukowe badania i fakty.

Spiski świetnie się sprzedają! Pomyślcie tylko o powieściach Dana Browna, sensacyjnych doniesieniach w tabloidach czy youtubowych viralach, których autorzy proponują emocjonujące opowieści o kosmitach, Lechitach i innych sprawach ukrywanych przed nami przez rządy.

Umiejętnie snute teorie spiskowe przekładają się też na głosy wyborców – trudno bowiem o wydajniejsze paliwo polityczne niż straszenie „obcymi u bram” albo „tajemniczymi wrogami skrywającymi się w cieniu”.

Minione lata pokazały także, że teorie spiskowe to doskonałe narzędzie sprzedaży cudownych terapii i środków pseudomedycznych. Dlatego najwyższy czas przejść od kupowania opowieści o spiskach do zarabiania na nich!

Podczas wykładu poruszymy zagadnienia istotne dla każdego autora teorii spiskowych.

Dowiecie się m.in.:

w które teorie spiskowe warto dziś inwestować, a które wkrótce zanotują spektakularne spadki wartości;
jak napisać bestsellerową powieść o tajnych organizacjach;
kogo najlepiej uczynić wrogiem;
jak uwiarygodnić opowieść, wplatając w nią bieżące wydarzenia (Uwaga: koronawirus jest już passé!);
jak wykorzystać potęgę mediów społecznościowych do błyskawicznego promowania bzdur.

Prowadzenie: dr hab. Marcin Napiórkowski – semiotyk kultury, profesor w Instytucie Kultury Polskiej Uniwersytetu Warszawskiego. Zajmuje się badaniami nad współczesnymi mitami, pamięcią i wyobraźnią zbiorową, legendami miejskimi, kulturą popularną. Autor książek (m.in. „Mitologia współczesna”, „Władza wyobraźni”, „Turbopatriotyzm”) oraz bloga Mitologiawspolczesna.pl.

Żyjemy w czasach informacyjnego boomu i informacyjnego… chaosu. Współczesny świat jest coraz bardziej złożony i zmienny, a my toniemy w odmętach nieustannie generowanych i przetwarzanych danych na jego temat.

Problem tym większy, że wiele z tych docierających do nas informacji jest nieprawdziwych. Nowoczesne media nie tylko dają nam niemal nieograniczony dostęp do informacji, ale też bardzo sprzyjają szerzeniu się dezinformacji.

Wiele wprowadzających w błąd komunikatów i opisów rzeczywistości, które kształtują dziś rzesze umysłów, wpisuje się w teorie spiskowe. Najpowszechniejszym przejawem wiary w takie teorie są próby wyjaśniania zjawisk czy zdarzeń ukrytymi działaniami potężnych, utajonych grup skupiających ogromną władzę i działających wyłącznie we własnym interesie.

Zapraszamy na spotkanie z Olą i Piotrem Stanisławskimi, twórcami Crazy Nauki, na którym rozmawiać będziemy o spiskach wymyślonych i prawdziwych.

Podczas spotkania dowiecie się:

co łączy różne teorie spiskowe,
dlaczego tak chętnie je przyjmujemy,
czy niektórzy są na nie bardziej podatni niż inni,
czy niektóre teorie spiskowe okazały się prawdą.

Bez smartfonów nie wyobrażamy sobie już życia. Zabieramy je ze sobą wszędzie: do pracy, baru, sypialni, toalety, na rodzinne obiady i spacery z psem. Ale czy zdajemy sobie sprawę z tego, jak wiele informacji można posiąść na nasz temat wyłącznie na podstawie danych z telefonu? I to nie tylko za sprawą wścibskich aplikacji mobilnych.

Podczas spotkania dowiecie się:

jak zachować prywatność w sieci,
czym są testy penetracyjne i w jaki sposób marketerzy wykorzystują nasze ciasteczka,
dlaczego nie należy przesyłać poczty służbowej na prywatną skrzynkę e-mail,
co ma wspólnego gra w kubki z cyberbezpieczeństwem,
jak utrudnić życie hakerom.

Prowadzenie: Kamil Grondys – informatyk, od 25 lat związany z branżą teleinformatyczną, pracownik działu Research & Development w firmie Samsung, ekspert w dziedzinie bezpieczeństwa urządzeń mobilnych. Gościnnie wykładał na Uniwersytecie Stanforda (USA) i Uniwersytecie w Kapsztadzie (RPA), a także na polskich uczelniach technicznych. Występował na konferencjach w blisko 20 krajach na całym świecie (m.in. w USA, Japonii, Niemczech i Wielkiej Brytanii).

Zapraszamy do rozmowy o nowoczesnych metodach inwigilacji, sposobach werbowania agentów, szyfrowaniu informacji, fałszowaniu dokumentów, prowadzeniu tajnych przeszukań i o tym, jak rozwój technologii wpłynął na pracę agencji wywiadowczych.

Podczas spotkania odniesiemy się także do klasycznej literaturze szpiegowskiej i spojrzymy krytycznie na twórczość takich mistrzów gatunku jak Graham Greene, Ian Fleming, Frederick Forsyth, Robert Ludlum, Ken Follett, Tom Clancy, John le Carré, Vincent V. Severski.

Prowadzenie: Piotr Niemczyk – ekspert w dziedzinie wywiadu i zarządzania bezpieczeństwem, były dyrektor Biura Analiz i Informacji oraz zastępca dyrektora Zarządu Wywiadu Urzędu Ochrony Państwa (1990–1994), doradca Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji – organizator Krajowego Centrum Informacji Kryminalnej (2000–2001), ekspert Sejmowej Komisji do Spraw Służb Specjalnych (1998–2001, 2007–2015), obecnie niezależny konsultant w zakresie technik i metod analizowania i przetwarzania informacji, wykładowca akademicki w Collegium Civitas w Warszawie.

Zarówno wywiad tradycyjny, jak i elektroniczny odgrywają szczególnie istotną rolę w wojnie w Ukrainie. Bez precyzyjnych danych wywiadowczych żołnierze ukraińscy nie wiedzieliby z wyprzedzeniem, w jakich miejscach i w jakich kierunkach poruszają się oddziały rosyjskie. Nie potrafiliby ustalić lokalizacji stanowisk dowodzenia, centrów łączności i sytuacji w węzłach komunikacyjnych. Ogromne znaczenie ma także w tej wojnie przechwytywanie rozmów telefonicznych oraz lokalizacja użytkowników urządzeń służących do komunikacji.

Prowadzenie: Piotr Niemczyk

Czy w zalewie informacji potrafisz odróżnić prawdę od fałszu? Ocenić wiarygodność źródeł, z których korzystasz? Rozpoznać fake newsa? Zapraszamy na warsztaty, podczas których poznacie:

rodzaje nieprawdziwych informacji, które pojawiają się w internecie;
narzędzia służące do wykrywania dezinformacji i manipulacji;
techniki stosowane do rozpowszechniania dezinformacji i siania propagandy.

Prowadzenie: Adam Maternik – politolog, analityk Stowarzyszenia Demagog, pierwszej w Polsce organizacji fact-checkingowej (utworzonej w 2014 roku). Zajmuje się weryfikacją wypowiedzi polityków i demaskowaniem fake newsów. Prowadzi szkolenia z przeciwdziałania dezinformacji oraz edukacji medialnej w ramach Akademii Fact-Checkingu.

Wybór tematu jest nieprzypadkowy – tego dnia otwieramy nową wystawę czasową GraMY – WYgramy. Znajdziecie na niej eksponaty pozwalające generować dźwięki, przekształcać je, a nawet tworzyć krótkie kompozycje. Goście Wieczoru będą pierwszymi, którzy je przetestują.

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 19.15 | Czas: 60 min
Liczba miejsc ograniczona: 200 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Śpiew to sztuka operowania głosem. Od czego zależy jego skala i jak można ją rozszerzać? Co wpływa na ton, barwę i brzmienie dźwięku? Na czym polega doskonalenie techniki wokalnej?

O śpiewie, tajnikach emisji głosu i sztuce wokalistyki opowie prof. dr hab. Robert Cieśla.

Po wykładzie odbędzie się krótki koncert wokalny studentów Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie.

Pianistą towarzyszącym podczas wykonania utworów będzie Tomasz Krezymon.

Prof. dr hab. Robert Cieśla – śpiewak operowy (tenor), profesor sztuk muzycznych, pedagog, juror krajowych i międzynarodowych konkursów wokalnych, wykładowca akademicki, dziekan wydziału Wokalno-Aktorskiego Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie.

Tomasz Krezymon – pianista, kompozytor, aranżer, producent muzyczny, wykładowca akademicki, prodziekan wydziału Wokalno-Aktorskiego Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina w Warszawie.

Program części muzycznej:

S. Moniuszko, pieśń „Swaty”, wyk. Maciej Tomaszewski
M. Kunze, J. Steinman, utwór „Na orbicie serc” z musicalu „Taniec wampirów”, wyk. Anna Śmiałek i Michał Romanowski
S. Kaputikyan, K. Avetisyan, pieśń „Arpi” (ormiańska), wyk. Lilit Minasyan
J. Murphy, F. Wildhorn, utwór „The Mad Hatter” z musicalu „Wonderland”, wyk. Paulina Mogielska

Gdzie: Audytorium (parter)
Kiedy: 20.30 | Czas: 60 min
Liczba miejsc ograniczona: 200 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Jak powszechnie wiadomo, w przestrzeni kosmicznej panuje głucha cisza. To prawda, ale tylko z naszego punktu... słyszenia. W rzeczywistości kosmos pełen jest dźwięków niedostępnych dla naszych uszu. Fale elektromagnetyczne, które docierają na Ziemię, są jednak rejestrowane przez radioteleskopy. Można je później zamienić na falę akustyczną, czyli dźwięk słyszalny.

Wykład będzie opowieścią o radioastronomii i radioteleskopach oraz o procesie sonifikacji, dzięki któremu potrafimy przetwarzać i utrwalać dźwięki o niedostępnych dla nas częstotliwościach.

Usłyszycie „dźwięki” zarejestrowane przez największy w Polsce radioteleskop „Kopernik”, działający w Instytucie Astronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Piwnicach. Posłuchacie, jak brzmią rotujące pulsary, magnetosfery planet Układu Słonecznego, Słońce, wybuchy supernowych i zorze polarne.

Prowadzenie:

Sebastian Soberski – astronom i radioastronom, kierownik Planetarium i Obserwatorium Astronomicznego im. Mikołaja Kopernika w Grudziądzu [LINK: https://www.planetarium.grudziadz.pl/], radioobserwator w Katedrze Radioastronomii przy Instytucie Astronomii Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu. Popularyzator astronomii.

Gdzie: Zaplecze audytorium (parter)
Kiedy: 19.30, 20.45 | Czas: 45 min
Liczba miejsc ograniczona: 40 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

Muzykoterapia to odrębna dziedzina psychoterapii, oparta na interdyscyplinarnych podstawach naukowych (m.in. psychologia, medycyna, muzykologia, pedagogika).

Muzykę bądź jej elementy stosuje się w niej jako kluczowy czynnik wspomagający proces zdrowienia lub poprawę funkcjonowania u osób z różnorodnymi problemami natury psychicznej (nerwice, depresje, zaburzenia odżywiania, zaburzenia osobowości, psychozy), w rehabilitacji neurologicznej i w pedagogice specjalnej, a także w leczeniu chorób somatycznych, np. onkologicznych, kardiologicznych i innych.

W trakcie spotkania dowiecie się, na jakiej zasadzie muzyka wpływa na ciało człowieka, na jego fizjologię i zachowanie. Porozmawiamy o relaksacji za pomocą muzyki. I o dobieraniu muzyki do fizycznego i psychicznego stanu pacjenta.

Prowadzenie:

dr Elżbieta Galińska – muzykolog, muzykoterapeuta i psycholog muzyki, certyfikowany psychoterapeuta, certyfikowany terapeuta i trener psychodramy. Jako pierwsza w Polsce zajęła się muzykoterapią praktycznie i systematycznie. Pracuje przez ponad 40 lat w głównym ośrodku psychoterapii w Polsce – Klinice Nerwic Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, gdzie zajmuje się muzykoterapią ukierunkowaną psychoterapeutycznie. W Centrum Specjalistycznym Terapii Gedeon Medica prowadzi psychodramę reparacyjną dla grupy dziecięco-młodzieżowej (od 11 do 17 życia) oraz dla grupy dorosłej.

Gdzie: Majsternia (1 piętro)
Kiedy: 19.15, 20.15; 21.15 | Czas: 45 min
Liczba miejsc ograniczona: 20 (wstęp zgodnie z kolejnością przybycia)

W dobie zaawansowanych technologii cyfrowych muzyka przestała być wyłączną domeną artystów. XXI wiek przyniósł zmianę techniki kompozycji. Twórcy zaczęli też wykorzystywać komputery do programowania dźwięków, których nie są w stanie wygenerować żadne tradycyjne instrumenty. Rozwój sztucznej inteligencji wpłynął na kształt współczesnych utworów. Na warsztatach stworzycie własne kompozycje, korzystając z gotowych szkiców.

Dowiecie się:

jak przy użyciu algorytmów tworzyć nowe utwory, korzystając z już istniejących;
jak generować dźwięki znane z filmów lub gier science-fiction, niemożliwe do zagrania na instrumentach;
jak testować różne warianty powtórzeń w utworach za pomocą kilku prostych parametrów;
jak tworzyć i modelować własne unikatowe brzmienia.

Prowadzenie:

Piotr Stachera – kompozytor i sound designer, współzałożyciel Ivory Tower Soundworks, studia tworzącego muzykę i efekty dźwiękowe do gier komputerowych (m.in. Elderborn, Deadlink, Postal: Brain Damaged).

Gdzie: Laboratorium fizyczne (I piętro) oraz Laboratorium biologiczne (I piętro)
Kiedy: 19.00 – 22.00
Liczba miejsc ograniczona: 16 w każdym laboratorium (możliwość wejścia na wolne stanowisko)

Czy zdarzyło ci się, że usłyszany dźwięk spowodował przyjemne mrowienie na karku? Zachwycająca muzyka, zmysłowy szept, krople deszczu stukające o parapet albo… szelest zgniatanej folii, czy odgłos chrupania skórki pieczonego kurczaka. Jeśli tak, jeśli po twoim karku „przeszły mrówki”, to była tzw. samoistna odpowiedź meridianów czuciowych, czyli ASMR (ang. autonomous sensory meridian response). Zjawisko, które od niedawna jest przedmiotem badań neurologów.

O AMSR porozmawiamy na zajęciach ze studentami Koła Naukowego Neuropsyche przy Wydziale Psychologii Uniwersytetu SWPS w Warszawie. Będzie można sprawdzić reakcje swojego organizmu na różne dźwięki, na własnej skórze doświadczyć ASMR.

Zapraszamy do naszych labów.

Tytuł nadchodzącego Wieczoru – „Cyfrowy mózg” – to również nazwa pierwszej części nowej Kopernikowej wystawy „Przyszłość jest dziś”. Zbieżność nie jest przypadkowa. Tak na wystawie, jak i podczas Wieczoru przyjrzymy się sztucznej inteligencji.

Prace nad sztuczną inteligencją, która niczym człowiek ma wyciągać wnioski, przewidywać, uczyć się, podejmować decyzję, są prowadzone od lat pięćdziesiątych zeszłego stulecia. Dzisiaj sztuczna inteligencja jest obecna w wielu dziedzinach życia – od nauki po wygody dnia codziennego. Powierzamy jej swoją prywatność, pozwalamy wkraczać w sfery intymne, to ona dba o nasze bezpieczeństwo, chroni przed zagrożeniami. Ufamy jej na każdym kroku. Niemal bezgranicznie. A właśnie o granicach zaufania będziemy rozmawiać podczas nadchodzącego „Wieczoru dla dorosłych”.

Wśród zaproszonych gości są m. in. dr Leon Ciechanowski, kognitywista z Akademii Koźmińskiego w Warszawie, oraz Wiesław Bartkowski, projektant interakcji i badacz systemów złożonych z Uniwersytetu Warszawskiego. Oprócz spotkań będzie można też zajrzeć do autonomicznego mercedesa, czy porozmawiać z hologramem. A na wystawach czeka na was prawie 300 interaktywnych eksponatów do tego spektakle w Teatrze Robotycznym, zajęcia w laboratoriach, pokazy w Planetarium i Teatrze Wysokich Napięć.

Wieczór dla dorosłych otworzymy występem Anny Skobel śpiewającej ukraińską pieśń «Місяцю князю» (Księciu Księżycu). Muzykę do pieśni skomponował prekursor romantycznego nurtu w muzyce ukraińskiej Mykoła Łysenko.

Występ zapoczątkuje współpracę Centrum Nauki Kopernik i Uniwersytetu Muzycznego im. Fryderyka Chopina (UMFC) w Warszawie. Artystów UMFC będziemy gościć na naszych Wieczorach dla dorosłych.

Anna Skobel – studentka Uniwersytetu Muzycznego im. Fryderyka Chopina w Warszawie (Wydział Wokalno-Aktorski, specjalności: śpiew solowy, aktorstwo). Na swoim koncie ma udział w licznych koncertach oraz występ w roli Lizety w komediooperze „Nocleg w Apeninach” Stanisława Moniuszki wystawionej w warszawskim Teatrze Scena.

Alina Hoffmann – pianistka-kameralistka, wykładowca na Wydziale Wokalno-Aktorskim Uniwersytetu Muzycznego im. Fryderyka Chopina i pedagog w Zespole Państwowych Szkół Muzycznych im. F. Chopina przy ul. Bednarskiej w Warszawie. Absolwentka UMFC, swoje umiejętności doskonaliła na kursach mistrzowskich u Otakara Vondrovica (Brno) i Toos Onderdenvijghaart (Haga).

Mykoła Łysenko (1842–1912, Kijów) – założyciel nowej, romantycznej szkoły w ukraińskiej muzyce, pianista, dyrygent chóralny, folklorysta, pedagog i działacz społeczny. Studiował kompozycję i fortepian w Lipskim Konserwatorium. Bardzo aktywnie udzielał się w organizowaniu ukraińskiego życia muzycznego, co nie było łatwe zważywszy na Emski ukaz, którym w 1876 roku car Aleksandra II zabraniał wydawania i rozpowszechniania książek w języku ukraińskim, a także używania języka ukraińskiego w przedstawieniach teatralnych i druku utworów muzycznych z tekstem. W 1904 roku założył Muzyczno-Dramatyczną Szkołę, która wydała całą generację ukraińskich muzyków. Wiele uwagi poświęcił ukraińskiemu folklorowi, który studiował przez całe życie i którego był znakomitym teoretykiem. Wydał m.in. „Charakterystykę ukraińskich dum i pieśni wykonywanych przez kobzarza Weresaja”. Także w swej twórczości ulegał silnej inspiracji ukraińską muzyką ludową, często dokonując opracowań ludowych pieśni na chór czy głos solowy z fortepianem.

Komputer to narzędzie naszych czasów – cyfrowe to perfekcyjne, postęp techniczny to rozwiązanie, technologia to przyszłość.

Ale jaka będzie ta przyszłość?

Na spotkaniu porozmawiamy o tym, czy tracimy kontrolę nad technologią sterowaną przez skomplikowane oprogramowanie, w szczególności sztuczne sieci neuronowe. Komputerowe algorytmy już teraz podejmują decyzje, jakie produkty powinniśmy kupić i które wiadomości powinny do nas dotrzeć. Czy dalszy rozwój metod sztucznej inteligencji sprawi, że ludzkość zrezygnuje z trudu samodzielnego decydowania? W tym decydowania z kim wchodzimy w bliskie relacje? Czy nastanie powszechna automatyzacja, proletaryzacja kultury, era post piśmienna? Czy będziemy żyć w symulacji? Czy człowiek jest algorytmem?

Może więc digitalizacja nie zawsze jest dobra?

Prowadzenie:

Wiesław Bartkowski – projektant interakcji i badacz systemów złożonych. Kierownik i współtwórca studiów podyplomowych CreativeCoding.pl, które antydyscyplinarnie przełamują granice pomiędzy sztuką, dizajnem, nauką i technologią. Naukowo zajmuje się systemami złożonymi. Prowadzi badania na Uniwersytecie Warszawskim, m.in. nad systemami sztucznej inteligencji, które zwiększają ludzkie możliwości i wzmacniają potencjał jednostki i całego społeczeństwa. Stworzył narzędzia wykorzystywane w ONZ i Akademii Wojskowej Stanów Zjednoczonych w West Point (USA). Współpracował z Florida Atlantic University, Columbia University w Nowym Jorku, Institute for Scientific Interchange Foundation w Turynie oraz Instytutem Podstaw Informatyki PAN.

Internet, a zwłaszcza media społecznościowe umożliwiają szybkie rozprzestrzeniania się informacji. Tymi informacjami można jednak manipulować, aby wpływać na odbiorców i odbiorczynie. Rozpowszechniać treści nieprawdziwe i społecznie szkodliwe. A co, jeśli do takich działań zaprzęgnie się sztuczną inteligencję?

Jak sztuczna inteligencja może posłużyć przy dystrybucji dezinformacji i propagandy. Boty i farmy internetowych trolli. Fake newsy jako narzędzia walki politycznej i społecznej. O tym porozmawiamy na spotkaniu z Sylwią Kuligowską. Jej gościem będzie podpułkownik wojska polskiego Michał Sitarski.

Sylwia Kuligowska – CEO firmy doradczej SCOPE PR specjalizującej się w obsłudze public relations firm sektora obronnego i bezpieczeństwa. Doradczyni ds. komunikacji korporacyjnej, kryzysowej, media relations i public affairs. Była rzeczniczka prasowa należącej do Polskiej Grupy Zbrojeniowej firmy CENZIN – dostawcy usług i sprzętu specjalnego dla policji, sił zbrojnych, służb mundurowych i jednostek specjalnych.

Michał Sitarski – podpułkownik wojska polskiego w stanie spoczynku, obecnie dziennikarz i redaktor naczelny poświęconego tematyce militarnej cyfrowego magazynu „Frag Out! Magazine”. Autor kilkuset publikacji z dziedziny wojskowości i bezpieczeństwa.

Od lat konstruktorzy i deweloperzy pracują nad urządzeniami i awatarami wchodzącymi w interakcję z ludźmi. Jak biologiczny mózg komunikuje się z mózgiem cyfrowym? Co się dzieje z nami i z naszymi ciałami (oraz mózgami!), gdy rozmawiamy z chatbotem? Na czym polega efekt doliny niesamowitości i jak można go pokonać? Czy i kiedy będziemy w stanie budować (ro)boty rzeczywiście na nasz obraz i podobieństwo?

O możliwościach i ograniczeniach przy projektowaniu urządzeń obdarzonych sztuczną inteligencją opowie dr Leon Ciechanowski.

dr Leon Ciechanowski – specjalista w dziedzinie data science i data engineering, obronił doktorat z neuropsychologii. Pracuje w Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie, gdzie uczy programowania oraz wykorzystania algorytmów uczenia maszynowego i sztucznych sieci neuronowych w biznesie. Współpracował m.in. z Roche Polska, IKEA. Naukowo zajmuje się badaniami nad dezinformacją, interakcją człowiek–bot, analizą danych z urządzeń i akcesoriów ubieralnych (wearables), optymalizacją zarządzania łańcuchami dostaw (supply chains), a także tworzeniem automatycznych botów, m.in. we współpracy z Massachusetts Institute of Technology.

Podczas warsztatów dowiecie się, jak programuje się chatboty dla biznesu. Będziecie też mogli sami – bez używania skomplikowanych języków programowania – stworzyć własnego chatbota. Do udziału w zajęciach wystarczy zwykły smartfon.

Prowadzenie: Anna Kovbasiuk – neurokognitywistka, absolwentka Wydziału Psychologii Uniwersytetu SWPS w Warszawie, doktorantka w Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie, specjalistka w dziedzinie programowania, neuronauki, interakcji człowiek-komputer, analizy i wizualizacji danych. Prowadzi badania na temat dezinformacji (w ramach grantu Narodowego Centrum Badań i Rozwoju) oraz wpływu treningu gier wideo na strukturę mózgu w laboratorium GamesLab na Uniwersytecie SWPS.

Wystawa pomaga poznać i zrozumieć wyzwania współczesnego świata. Uświadomić sobie, że to my, ludzie, kształtujemy jutro i mamy wpływ na bieg wydarzeń. Pokazuje różne rozwiązania technologiczne i zachęca do spojrzenia na nie w sposób krytyczny. Zwraca uwagę na relacje między osobistymi wartościami i wartościami innych ludzi.

Skąd sztuczna inteligencja wie, o czym myślimy?
Czy można zaprzyjaźnić się z robotem?
Gdzie szuka natchnienia komputerowy artysta?

Na te pytania każdy musi znaleźć własne odpowiedzi.

Więcej informacji o wystawie Przyszłość jest dziś

Za sprawą czujników, dostępu do sieci oraz ogromnych zasobów danych, współczesne pojazdy potrafią „myśleć” i oferują możliwość jazdy częściowo zautomatyzowanej. Koncept Mercedesa idzie dużo dalej. Po zamknięciu drzwi zamienia się w mobilny salon na kołach, który samodzielnie zawozi pasażerów we wskazane miejsce. Pasażerem staje się tu również kierowca – przednie fotele pojazdu można obrócić o 180 stopni, zwracając się twarzą do osób siedzących z tyłu. Pasażerowie mogą intuicyjnie sterować funkcjami pojazdu za pomocą gestów, ruchów gałek ocznych lub poprzez polecenia dotykowe. Napędzany elektrycznie samochód badawczy F 015 Luxury in Motion nawiązuje kontakt z otoczeniem dzięki wykorzystaniu projekcji laserowej i ekranów LED.

Podczas Wieczoru będzie można dokładnie obejrzeć samochód, który jest częścią wystawy „Przyszłość jest dziś” oraz porozmawiać z ekspertami z Mercedes-Benz Polska: Tomaszem Muchą i Piotrem Wroniszewskim.

Gatebox to holograficzna, cyfrowa asystentka pełniąca rolę wirtualnej przyjaciółki. Ma postać dziewczyny z anime Azumy Hikari, 20 cm wzrostu i niebieskie włosy. Mieszka w szklanej kapsule, którą można umieścić w dowolnym miejscu w mieszkaniu.

Urządzenie wyposażone jest w głośnik stereo, kamerę, mikrofon oraz czujniki śledzenia ruchu, temperatury i wilgotności oraz czujniki światła, których wykorzystanie pozwala postaci na szeroką interakcję z użytkownikiem. Ma także połączenie z aplikacją, która umożliwia zdalny kontakt.

W efekcie zamknięta w tym japońskim gadżecie cyfrowa towarzyszka może się z nami komunikować, rozmawiając za pośrednictwem głośników lub wysyłając nam smsy przez aplikację. Dzięki mikrofonowi służącemu do przechwytywania mowy i automatycznego wykrywania obecności Azuma może też sama inicjować kontakt – uśmiechając się do nas i witając nas – zanim my się do niej zwrócimy.

Czy ten japoński wynalazek może być technologiczną odpowiedzią na samotność – coraz powszechniejszy problem wysoko rozwiniętych społeczeństw?

Nasza Azuma nie opanowała jeszcze języka polskiego. W rozmowie z nią pomoże nam tłumacz języka japońskiego Wiktor Marczyk.

Wiktor Marczyk – japonista, tłumacz literatury japońskiej („Kobieta w Fioletowej Spódnicy”), tłumacz ustny w zakresie jęz. japońskiego, angielskiego i polskiego (m.in. na Warszawskim Festiwalu Filmowym), nauczyciel języków obcych.

Historia randkowania

Większość ludzi w pewnym momencie swego życia marzy o wielkiej miłości. O osobie, z którą połączy ich szczególna i emocjonalna więź, głębokie i wyjątkowe uczucie. To żaden wstyd! Co zrobić, by znaleźć swoją drugą połowę? Schemat naszych poczynań wydaje się dość typowy. Poznajemy ludzi, umawiamy się na randki, zaczynamy i kończymy związki, wciąż poszukując bratniej duszy. To tyle, jeśli chodzi o sprawy niezmienne. Nasze życie uczuciowe, jak i cała kultura wyboru czy poszukiwania partnera uległa w ostatnich dekadach radykalnym zmianom. Przyjrzymy się im poznając historię randkowania.

Jak wyglądały dawne randki? Kto kogo zaprasza, czego oczekuje? Jaki wpływ na wyobrażenia dotyczące związku i miłości mają zmiany paradygmatu kulturowo-obyczajowego? Jak będziemy randkować w przyszłości? O tym porozmawiamy podczas spotkania z ekspertką.

Prowadzenie:

dr Joanna Wróblewska-Skrzek – doktor socjologii, adiunkt w Instytucie Nauk Socjologicznych Wydziału Społeczno-Ekonomicznego Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Od 2016 roku adiunkt w zakładzie Metod Badawczych i Ewaluacji (Katedra Metodologii Badań i Analiz Socjologicznych) UKSW. Główne zainteresowania badawcze koncentruje wokół socjologii miłości i emocji, wartości życia małżeńsko-rodzinnego, relacji partnerskich oraz jakości życia ludzi młodych. Obecnie prowadzi badania nad doświadczeniem zdrady w bliskich związkach. Specjalizuje się także w zakresie analizy badań ilościowych z wykorzystaniem pakietu IBM SPSS Statistics.

Pierwsze portale randkowe powstały w Stanach Zjednoczonych pod koniec ubiegłego wieku. Pełniły wtedy podobną funkcję jak rubryki matrymonialne i towarzyskie w prasie, miały lokalny zasięg. Prawdziwy boom nastąpił wraz z rozwojem internetu mobilnego i telefonii komórkowej. Obecnie funkcjonują dziesiątki aplikacji randkowych na smartfony, a ich ogromna popularność wyraża się w setkach milionów zarejestrowanych użytkowników.

Podczas wykładu przyjrzymy się historii randkowania online: od czatów i forów dla singli, przez portale randkowe, po aplikacje na smartfony. Sprawdzimy, jak technologia wpływa na nasz wizerunek, komunikację, ocenę – na całokształt naszego zachowania się w teatrze życia romansowego.

Prowadzenie:

dr Helena Chmielewska-Szlajfer – socjolożka, adiunkt w Akademii Leona Koźmińskiego w Warszawie, Visiting Fellow w London School of Economics and Political Science, Visiting Scholar w New York University. Zajmuje się badaniami codziennych praktyk obywatelskich, mediów informacyjnych w Internecie, a także zmianą społeczną i kulturą codzienności.

Historie, baśnie, metafory mogą inspirować nasz nieświadomy umysł do generowania nowych rozwiązań, pobudzać kreatywność, wpływać na zmianę perspektywy myślenia. Sprawdzają się w sytuacjach kryzysowych, a taką bez wątpienia jest rozpad związku.

Co pomaga, a co utrudnia przeżycie tej trudnej sytuacji? Przeanalizujemy to korzystając z przypowieści, nawiązującej do problemów emocjonalnych, poznawczych, społecznych, pojawiających się podczas rozstania. Słuchanie opowieści to okazja, by skierować swoją uwagę do wewnątrz – zidentyfikować pojawiające się emocje, myśli, doznania z ciała, jednocześnie unikając destruktywnych myśli. Przecież rozstanie to także początek nowego etapu życia, który może być naszym najlepszym czasem.

Prowadzenie:

Joanna Michalak – psycholożka, psychoterapeutka. Ukończyła studia na kierunku psychologia na Uniwersytecie Łódzkim oraz całościowy kurs psychoterapii w Polskim Instytucie Ericksonowskim, atestowany przez Polski Towarzystwo Psychiatryczne. Pracuje z osobami doświadczającymi kryzysów życiowych, zaburzeń nastroju, odczuwających brak zadowolenia z życia oraz borykającymi się z trudnościami w relacjach z ludźmi. Posiada doświadczenie jako nauczyciel akademicki na Uniwersytecie Łódzkim oraz Uniwersytecie Warmińsko-Mazurskim.

Gatebox to nieduży, szklany klosz, w którym wyświetlany jest hologram dziewczyny. Wirtualna towarzyszka może wykonywać różne czynności: budzić, nastawiać ekspres do kawy, ale także rozmawiać i pisać wiadomości, że tęskni i czeka w domu. Daje emocjonalne wsparcia osobom żyjącym samotnie. Gatebox jest eksponatem na naszej nowej wystawie stałej „Przyszłość jest dziś”, jednak w Japonii można go po prostu kupić w sklepie. Czy wirtualna partnerka może zastąpić realną? Przyjdź na wystawę i poszukaj swojej odpowiedzi na to pytanie. Przy okazji obejrzysz inne nasze nowe eksponaty, stworzone z myślą o dorosłych.

2021

W 2021 roku, w obliczu zmagań z epidemią i trwającej akcji szczepień wraz z Polską akademią Nauk zaprosiliśmy Was na cykl spotkań z naukowcami. Zaproszeni goście, wybitni przedstawiciele różnych dziedzin nauki odpowiadali na Wasze pytania, odnoszące się do problemów związanych z epidemią, szczepieniami i ogólną profilaktyką COVID-19.

Zobacz więcej o cyklu

Koronawirus - pytania i odpowiedzi

2020

W 2020 roku kilkucalowy ekran smartfona zagarnął, skupiając w sobie, niemal cały nasz świat: stał się szkołą, biurem, spacerem po muzeum, randką, seksem, wizytą u lekarza, rozmową z terapeutą, koncertem ulubionego muzyka, zakupami świątecznych prezentów, wigilijną kolacją z rodziną, wyjściem do restauracji, wymarzoną książką, spotkaniem dzieciaków na placu zabaw i wizytą u babci. Wizytą, która ma szansę dojść do skutku, jeśli babcia poradzi sobie z WhatsAppem. Z powodu pandemii smartfon okazał się nam tak bliski jak nigdy wcześniej. Czy mamy się z czego cieszyć?

Podczas Wieczoru dla dorosłych będą o tym rozmawiać Van Anh Dam i Kamil Śliwowski.

Wspólnie z nim poszukamy odpowiedzi na pytania o rzeczywistość zapośredniczoną i nasz (zdalny) kontakt ze światem i samymi sobą. Czy korzystanie z mediów społecznościowych pogłębia naszą frustrację? Co to jest cyfrowy dobrostan? Czy za pomocą technologii można manipulować naszymi zachowaniami? A co najważniejsze – jak przejąć kontrolę nad technologią i nie dopuścić by przejęła kontrolę nad nami?

Goście wieczoru

Van Anh Dam – socjolożka, menadżerka projektów na styku IT i edukacji. Popularyzatorka wykorzystywania technologii w sposób świadomy, odpowiedzialny społecznie i inkluzywny. Współzałożycielka Kids Code Fun, współtwórczyni programu Girls Code Fun. Wdrażała programy edukacji technologicznej w Polsce i Indonezji. Country Manager na Polskę globalnej sieci INCO Academy.

Kamil Śliwowski – trener i animator edukacji medialnej, w szczególności dotyczącej prawa autorskiego, otwartych zasobów i cyfrowego dobrostanu. Od kilkunastu lat związany z trzecim sektorem, współpracuje z fundacjami Panoptykon (z którą stworzył grę Trzęsienie Danych), Szkoła z Klasą i Centrum Cyfrowe, a także blogiem Sektor 3.0. Tworzy newsletter poświęcony nowoczesnej edukacji na otwartezasoby.pl. Najbardziej lubi się uczyć, ucząc innych, i dlatego właśnie pisze kurs online na temat.

Co właściwie powoduje, że jadąc na dwóch kółkach, utrzymujemy równowagę? Jak na przestrzeni dwustu lat ewoluował rower – od drewnianego wehikułu Karla Draisa do najnowocześniejszych modeli jednośladów?

O historii jednego z najwspanialszych wynalazków wszech czasów opowie podczas swojego wykładu Andrzej Trzebuniak. W trakcie spotkania prowadzący wyjaśni także – i zademonstruje – podstawowe siły oraz zjawiska wpływające na stabilizację roweru w ruchu.

Andrzej Trzebuniak – fizyk związany z Instytutem Fizyki Uniwersytetu Opolskiego, członek Ogólnopolskiego Klubu Demonstratorów Fizyki, twórca „Wystawy Historycznych Przyrządów Fizycznych”, popularyzator nauki. Prowadzi wykłady i demonstracje doświadczeń fizycznych (m.in. w ramach Opolskiego Festiwalu Nauki, „Nocy Nauki” i „Nocy Muzeów”). Rowery to jedna z jego wielu pasji.

Przez media toczy się dyskusja o bezpieczeństwie i zasadności otwierania szkół. Spory wzbudza też obowiązująca podstawa programowa. Podnoszą się liczne głosy na temat nieadekwatności metod nauczania i przeciążenia uczniów uczennic obowiązkami. Jeszcze nigdy powrót do szkoły po wakacjach nie wiązał się z tyloma pytaniami i wątpliwościami.

Nie zawsze pamiętamy, przekazywanie wiedzy nie jest jedynym zadaniem szkoły. Równie ważne jest kształtowanie u dzieci i młodzieży kompetencji społecznych, przygotowanie ich do samodzielnego życia, nauczenie wykorzystywania zdobytych informacji do rozwiązywania problemów. Co więc daje chodzenie do szkoły? Jakie znaczenie w procesie rozwoju dziecka ma edukacja stacjonarna? Czego nauczyło nas doświadczenie wiosennego lockdownu i jak można to doświadczenie wykorzystać dla poprawy jakości nauczania? Będziemy się nad tym zastanawiać na najbliższym Wieczorze dla dorosłych online. Odkrywa Samsung. W dyskusji wezmą udział:

dr Magdalena Śniegulska – psycholożka, specjalistka w dziedzinach psychologii rozwoju, psychologicznych podstaw edukacji, wspierania rozwoju, umiejętności rodzicielskich. Pracownica naukowa w Katedrze Psychologii Klinicznej i Zdrowia Uniwersytetu SWPS w Warszawie oraz Szkole Edukacji Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności i Uniwersytetu Warszawskiego. Członkini Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, Polskiego Towarzystwa Terapii Poznawczej i Behawioralnej, członkini-założycielka Stowarzyszenia Wspólne Podwórko. Autorka tekstów popularyzujących wiedzę psychologiczną z obszaru wychowania dzieci i problemów rozwojowych. Prowadzi terapię indywidualną i grupy terapeutyczne dla dzieci i młodzieży.

Magdalena Jurewicz – socjolożka, trenerka, koordynatorka procesu doskonalenia mentorów i mentorek w Szkole Edukacji Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności i Uniwersytetu Warszawskiego. Prowadzi kursy doszkalające dla nauczycielek i nauczycieli pn. „100 pomysłów na relacje z uczniami”. Koordynuje projekt „Myśląca Klasa”. Współpracuje z międzynarodowymi ośrodkami kształcenia nauczycieli, m.in. Teachers College na Columbia University w Nowym Jorku.

Jarosław Szulski – nauczyciel, wychowawca, przedsiębiorca. Organizator i pomysłodawca wielu przedsięwzięć szkolnych i pozaszkolnych. Autor dwóch powieści o szkole: „Zdarza się” i „Sor”. Współpracuje z Grupą Firm Doradczych Values Jacka Santorskiego, gdzie pełni funkcję kierownika zespołu projektowego Akademia Psychologii Przywództwa – Studium Podyplomowe realizowanego w Szkole Biznesu Politechniki Warszawskiej. Były nauczyciel gimnazjum i liceum im. Tadeusza Reytana oraz Stefana Batorego w Warszawie.
Odszedł ze szkolnictwa po strajku w 2019. Obecnie realizuje autorski projekt rozwojowy dla młodzieży "!@#$%".

HORMONY, POTRZEBY CZY PRAGMATYZM GATUNKOWY, czyli o co chodzi z tą miłością?

Podczas wykładu postawimy sobie trudne zadanie – spróbujemy udzielić odpowiedzi na pytanie „czym jest miłość”. Przyjrzymy się jej z różnych perspektyw: zgodnie z teorią biochemiczną miłość powstaje w wyniku działania określonych neurohormonów, według socjologii istnieje po to, by służyć dobru społeczności, zdaniem psychologa zaspokaja podstawowe psychiczne potrzeby ludzi – oczekiwanie oparcia, więzi, bliskości.

Poddamy analizie przemiany miłości w cyklu ludzkiego życia – od namiętności, przez intymność aż do zaangażowania. Odkryjemy też jej różnie odcienie: miłość partnerską, matczyną, ojcowską, platoniczną.

W trakcie spotkania będzie można wymienić się swoimi doświadczeniami oraz przemyśleniami dotyczącymi stanu, roli i przydatności miłości w XXI wieku.

Zaprasza Paulina Wnukiewicz – psycholog, psychoterapeuta, seksuolog, biegły sądowy. Ukończyła Wydział Psychologii UW, ze specjalizacją psychoterapii oraz szkolenie z zakresu terapii humanistyczno-egzystencjalnej w Szkole Psychoterapii INTRA. Ukończyła Studia Doktoranckie na Warszawskim Uniwersytecie Medycznym. Przez wiele lat była zawodowo związana ze Szpitalem Tworkowskim. Współpracuje z Fundacją Dajemy Dzieciom Siłę. Prowadzi zajęcia dla studentów APS. Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego oraz Polskiego Towarzystwa Neuropsychiatrycznego.

KAMASUTRA

Czym jest Kamasutra? W sanskrycie słowo kama oznacza miłość, sutra to nauka. Kamasutra to więcej niż ars amandi. Jest filozofią, sztuką i nauką o miłości, zakładającą jedność ciała i ducha.

Joanna Jurewicz – indolog, wykłada w Katedrze Azji Południowej Wydziału Orientalistycznego Uniwersytetu Warszawskiego. W centrum jej zainteresowań leży filozoficzna myśl hinduska wyrażana w najstarszych indyjskich zabytkach literackich. Szczególnie interesują ją początki myślenia abstrakcyjnego, a także dziedziczenie pojęć i obrazów w trakcie kulturowego przekazu. W badaniach stosuje interdyscyplinarną metodologię łączącą filologię i filozofię z lingwistyką kognitywną. Autorka czterech monografii, przekładu wybranych hymnów Rygwedy oraz ponad 80 artykułów naukowych. Wiceprezes Polskiego Towarzystwa Semiotycznego, członkini stowarzyszenia Academia Europaea.

SPOTKANIA Z EKSPERTAMI

SEKSOHOLIZM, czyli ile seksu to za dużo

Seksoholizm – analogicznie do innych uzależnień – kojarzy się z nadmierną obecnością jednego tylko elementu życia. To niejako kryterium ilościowe. Może jednak chodzi nie tyle o to, ile jest seksu w życiu, ale jaki on jest, a zwłaszcza jaki jest w relacji do innych sfer. A może chodzi o poczucie braku kontroli na fantazjami czy aktywnościami seksualnymi? Na dodatek pytanie „czy mam tyle seksu, ile inni” zadała sobie przynajmniej raz w życiu większość z nas. Za tymi pytaniami kryje się również jedno niewypowiedziane – o normy w seksie, czy moje doświadczenie jest powszechne, albo czy chociaż przynajmniej niektórzy „też tak mają”.

O tym, ile seksu to za dużo w kontekście zachowań, norm oraz przekonań będziemy rozmawiać podczas interaktywnego wykładu.

Prowadzenie: Anna Zaleska – seksuolożka i edukatorka seksualna. Ukończyła studia z zakresu komunikacji społecznej na Uniwersytecie Warszawskim oraz seksuologię kliniczną na SWPS w Warszawie. Certyfikat z zakresu coachingu seksualności uzyskała w międzynarodowej szkole dr Patti Britton (Sex Coach U). Kontynuuje kształcenie na szkoleniach oraz gender studies w Polskiej Akademii Nauk. Współpracuje z Instytutem Pozytywnej Seksualności. Prowadzi poradnictwo seksuologiczne dla osób indywidualnych i par.

MÓJ PRZYJACIEL DILDO, czyli seks z urozmaiceniami

Zabawki i gadżety erotyczne są dziś powszechnie dostępne. Jednocześnie rośnie przekonanie, że w ich używaniu nie ma nic zdrożnego, a przyjemność seksualna jest wartością samą w sobie.

Podczas warsztatów dowiecie się m.in.:

od czego rozpocząć zabawy solo (i dlaczego nie tylko solo)?
jak wybierać zabawki, czego się strzec, a na co zwrócić szczególna uwagę?
czym się różni dildo od wibratora?
ile kosztuje naprawdę dobry wibrator, a ile trzeba zapłacić za najdroższą zabawkę na świecie?

Zapraszamy wszystkich, którzy poszukują nowych wrażeń i chcieliby rozpocząć przygodę z własną seksualnością. Zgodnie z zasadą, że każdy rodzaj ekspresji seksualnej jest wspaniały, jeśli tylko nie nikogo krzywdzi.

Prowadzenie: Piotr Cywiński – sexcoach, edukator i trener seksualności, publicysta – autor vloga „Salon Zmysłów” (YT) i strony „Seks bez tabu” (FB), uczestnik warsztatów SexCoach University przy amerykańskim stowarzyszeniu terapeutów seksualnych, doradców i edukatorów AASECT (American Association of Sexual Educators, Coaches and Therapists), współpracownik Instytutu Pozytywnej Seksualności, właściciel klubu swingerskiego w Warszawie.

PO PROSTU SEKS – ona i on

Porozmawiajmy o seksie. Po prostu. O jego stronie fizycznej i emocjonalnej, fizjologicznej i praktycznej. O tym, czego pragną kobiety, a czego mężczyźni. Stąd dwa stanowiska. Oraz siedmioro młodych ekspertów z Seksuologicznego Koła Naukowego z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. I dziesiątki pytań – waszych pytań, na które postarają się odpowiedzieć konstruktywnie i bez uprzedzeń. Nie musicie nawet pytać, wystarczy przyjść i posłuchać. Może stanie się to dla was inspiracją i okazją do poszerzenia horyzontów.

Prowadzenie: lek. Katarzyna Elert, obecnie studiująca podyplomowo seksuologię kliniczną, mgr Iga Wróblewska, fizjoterapeutka, a także studenci kierunku lekarskiego WUM: Grzegorz Łopiński, Basia Malek, Anna Sienkiewicz, Zuzanna Sikora, Jeremi Woźniak.

Seksuologiczne Koło Naukowe działa przy Zakładzie Psychologii i Komunikacji Medycznej Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Jego członkowie – przyszli lekarze, pielęgniarki, fizjoterapeuci, dietetycy – wspólnie pogłębiają wiedzę na temat ludzkiej seksualności pod okiem swojego opiekuna dr. n. o zdr. Tomasza Krasuskiego, psychologa i seksuologa.
www.facebook.com/seksuologicznekoloWUM

MIŁOŚĆ KWITNIE

Dr Artur Zagajewski opowie o związku zmysłów człowieka ze światem roślin.
Zapraszamy na rozmowę o kwiatach, zmysłach i uczuciach. A wszystko w otoczeniu roślin i kwitnących kwiatów.

Polska Akademia Nauk Ogród Botaniczny – Centrum Zachowania Różnorodności Biologicznej w Powsinie.
Przedmiotem działania Ogrodu Botanicznego jest prowadzenie badań naukowych w zakresie botaniki doświadczalnej i stosowanej, biotechnologii i genetyki roślin, ekologii stosowanej, szeroko pojętej ochrony przyrody i różnorodności biologicznej, ochrony środowiska oraz popularyzacji wiedzy przyrodniczej.
Do zadań Ogrodu Botanicznego należy w szczególności zakładanie i prowadzenie kolekcji roślinnych oraz prowadzenie badań naukowych w zakresie biologicznych podstaw ochrony bioróżnorodności na poziomie genetycznym, populacyjnym, gatunkowym i ekosystemowym oraz ochrony środowiska. Zadaniem Ogrodu Botanicznego jest także utrzymywanie i rozwój banku nasion.
Ogród Botaniczny jest również wyjątkowym miejscem o ponadczasowym uroku.

dr Artur Zagajewski – absolwent Wydziału Geologii Uniwersytetu Warszawskiego, kierunku geochemia, mineralogia i petrografia. Prowadził wykłady i ćwiczenia w SGGW na Wydziale Rolnictwa i Biologii z mineralogii, petrografii oraz gleboznawstwa. Następnie swoją przygodę rozpoczął w Katedrze Roślin Ozdobnych SGGW, opiekując się Ogrodem Bylinowym. Od 2013 roku jest związany z Ogrodem Botanicznym Polskiej Akademii Nauk w warszawskim Powsinie. Opiekuje się tam Kolekcją Roślin Ozdobnych pod szklanym dachem oraz w terenie. Miłośnik przyrody, zwierząt i podróży. Swoją pracę wykonuje z wielka przyjemnością. Otaczając się pięknem świata roślin, stara się też być pięknym człowiekiem wewnątrz. Do tego jeszcze idealista i marzyciel.

POROZMAWIAJMY O ZWIĄZKACH

Pogadajmy o związkach! Kultura pokazuje nam głównie relacje heteroseksualne i monogamiczne. Jak wyglądają relacje osób odbiegających od tych schematów?
W formule zbliżonej do żywej biblioteki będziecie mieli okazję porozmawiać między innymi: z parą biseksualnych kobiet, osobami żyjącymi w związku poliamorycznym, z parą gejów i nie tylko. Spotkajmy się, Queer Tour zaprasza do rozmowy.

Queer Tour to nieformalny kolektyw, który powstał w odpowiedzi na homofobiczne, bifobiczne i transfobiczne stanowiska zajmowane przez polskie gminy, miasta i powiaty. Jest ich już kilkadziesiąt i ich liczba ciągle rośnie. Nie zgadzamy się na „strefy wolne od ideologii LGBT”.

Wyjeżdżamy więc do miejsc, które politycy i polityczki zdecydowali określić w ten sposób i rozpoczynamy dialog społeczny z ich mieszkańcami. Robimy to, ponieważ wierzymy, że rozmowa jest pierwszym krokiem do zmiany.
Queer Tour na fb »

WARSZTATY ARTYSTYCZNE – KORONKI KONIAKOWSKIE W NOWEJ ODSŁONIE

Koniaków mała wioska położona w Beskidzie Śląskim. To tutaj na styku trzech granic powstają unikatowe koronki koniakowskie. Mimo iż koronki koniakowskie znane są ze swego piękna na całym świecie to w latach 90. poprzedniego stulecia oraz na początku tego stulecia zostały zepchnięte do lamusa . Świat zapomniał o Koniakowie i o tym rękodziele artystycznym. W 2003 roku dwoje przyjaciół informatyk – Sergiusz i koronczarka – Małgorzata Stanaszek postanowili przywrócić dawny blask i właściwe miejsce koronce koniakowskiej. Oprócz tradycyjnych produktów pojawiły się też nowe – koronkowa, ręcznie robiona bielizna. Wprowadzenie na rynek koronkowych stringów wywołało spore zamieszanie w Koniakowie. Środowisko koronczarek podzieliło się na zwolenniczki i przeciwniczki koronkowej bielizny. Temat zainteresował media w Polsce i za granicą.

W trakcie spotkania twórczyni i projektantka koronek Małgorzata Stanaszek przybliży historię koronki koniakowskiej. Artystka pokaże jak powstają koronki, oraz zademonstruje jak wykonuje się bieliznę. Dla zainteresowanych rękodziełem artystycznym będzie możliwość spróbowania własnych sił w trakcie praktycznej lekcji szydełkowania. Uczestnicy spotkania będą mieli możliwość wykonania na miejscu prostych elementów koronek.

Firma Koni-art – wytwarzająca koniakowskie rękodzieło jest wierna tradycji i od samego początku swojej działalności promuje i produkuje tradycyjne koronki koniakowskie, a najpopularniejszym produktem jest bielizna. Ta produkcja to przykład udanego połączenia tradycji z nowoczesnością. Firma Koni-art prowadzona jest przez Małgorzatę Stanaszek, która projektuje bieliznę oraz skupia wokół siebie najlepsze koronczarki z Koniakowa. To właśnie dzięki tym koronczarkom, Koni-art jest uznaną marką na całym świecie. Wszystkie wyroby wykonane są ręcznie i zyskały uznanie na całym świecie.

POKAZ NAUKOWY – O!ŚWIECENIE

Eliksir miłości, świat widziany przez różowe okulary, cień człowieka… Te i inne elementy pojawią się w pokazie naukowym O!Świecenie przygotowanym przez Grupę Pokazową Centrum Nauki Kopernik. Na scenie królować będzie światło. W trakcie pokazu poszukamy odpowiedzi na różne, czasem zaskakujące pytania. Zobaczymy na przykład, co da się zrobić z kolorami i dzięki kolorom, oraz przekonamy się kiedy świat traci barwy.
Przyjdź i wyrusz w tę podróż razem z nami.
Zaprasza Grupa Pokazowa CNK.

CHEMICZNY OPEN LAB – CHEMIA MIŁOŚCI

Miłość to chemia! Rządzą nami dopamina, serotonina, endorfiny i kilka innych skomplikowanych związków. Dlatego szczególnie zapraszamy do laboratorium chemicznego, by właśnie tu zgłębić tajniki miłości. W naszym laboratorium będzie można poznać cząsteczki miłości i stworzyć z nich unikatową biżuterię oraz dowiedzieć się, co takiego znajduje się pierścionkach (nie tylko zaręczynowych) i co wspólnego z tym mają sole.

MINIWARSZTATY – LAS W SŁOIKU

Las w słoiku? To propozycje ekologicznego prezentu, którym możemy obdarować bliską sercu osobę. To może być świetna alternatywa dla upominków kupowanych w sklepie. Tym bardziej, że las w słoiku będzie pięknym, zielonym akcentem w każdym wnętrzu i praktycznie prawie nie wymaga naszej uwagi. Tworzy się zamknięty ekosystem, w którym rośliny w słoiku radzą sobie bez dostępu wody czy powietrza z zewnątrz. W trakcie Wieczoru możesz zasadzić swój własny „las w słoiku”. Podkład, trochę ziemi i kilka roślin wystarczy, aby stworzyć miniaturowy ekosystem. Opieka nad lasem w słoiku wymaga na początku odrobiny pracy, ale później las rośnie sam – dostosowuje się do kształtu naczynia i potrzebuje jedynie światła.

MINIWARSZTATY – SZOTOWY, CUMOWNICZY CZY… MAŁŻEŃSKI

Węzły w oczywisty sposób kojarzą się z morzem i pracami bosmańskimi. Za supłami i wyblinkami kryje się jednak sporo ciekawostek matematycznych – a także społecznych! Nie krępuj się i zapytaj, po co marynarzom był węzeł złodziejski, a kto wiąże węzeł babski. Może warsztat nie wpłynie szczególnie na Wasz związek, ale na pewno rzadziej będą rozwiązywały się Twoje sznurówki.

QUIZ – PRZEPIS NA UDANĄ RANDKĘ

Romantyczna kolacja przy świecach czy piknik na dachu wieżowca? Taniec w świetle księżyca czy dzikie pląsy w klubie? Wyciskający łzy film obyczajowy w kinie czy wywołująca skurcz brzucha komedia na Netflixie? Przyjdź do nas, weź udział w quizie i dowiedz się, jakie składniki kryje w sobie przepis na udaną randkę. Na miejscu, poza możliwością zdobycia wiedzy z zakresu randkowania, czekać będą na Ciebie wyjątkowe, miłosne gadżety.

Na quiz zaprasza Stowarzyszenie Kampania Przeciw Homofobii to jedna z najprężniej działających społecznych organizacji LGBT w Polsce. KPH istnieje po to, aby każda osoba LGBT mogła być sobą. Zespół Kampanii zabiega o zmianę prawa, realizuje kampanie społeczne, prowadzi warsztaty i szkolenia, buduje ruch sojusznicy, wspiera rodziców, a także udziela pomocy prawnej i psychologicznej. To m.in. dzięki pracy KPH akceptacja osób LGBT na przestrzeni ostatnich 10 lat wzrosła o 30%. Jak mówią: „Działamy dla Was i dzięki Wam, bo razem możemy więcej!”.
www.kph.org.pl

ŻYCIODAJNA KUPA

Flora fizjologiczna człowieka – zwana także mikrobiotą lub mikrobiomem – to ogół mikroorganizmów zasiedlających różne obszary ludzkiego organizmu (jak przewód pokarmowy, drogi moczowo-płciowe, drogi oddechowe, skóra) i powiązanych z nim ewolucyjnie i funkcjonalnie. Mikrobiota stanowi niezbędny element homeostazy i jest zaangażowana w podstawowe procesy biologiczne, w tym aktywność metaboliczną, regulację funkcji nabłonków, modulowanie odporności pierwotnej i nabytej.

Tymczasem zmiany w ekosystemie, konsumpcja żywności o niskiej jakości, nadużywanie antybiotyków i niesterydowych leków przeciwzapalnych, prowadzi do niekorzystnych zmian w mikrobocie człowieka, czego wyrazem jest m.in., znaczący wzrost zachorowalności na poważne choroby jelit. Zaburzenia mikrobioty prowadzić mogą także do wielu przewlekłych schorzeń określanych jako choroby cywilizacyjne, takie jak otyłość, nieswoiste zapalenie jelit (IBD), cukrzyca, miażdżyca, niepłodność.

Od prawie 60 lat, celem rekonstrukcji zaburzonego mikrobiomu, stosowane są zabiegi transferu flory jelitowej, polegające na podaniu biorcy, wyizolowanej ze stolca, flory od zdrowego dawcy. Pierwszy udokumentowany przeszczep mikrobioty jelitowej w Polsce przeprowadziliśmy w 2012 r., zachęcające są również efekty tej metody u pacjentów z wrzodziejącym zapaleniem jelita grubego, chorobą Leśniowskiego-Cronha, a także dzieci z zaburzeniami rozwojowymi. Upowszechnienie planowej interwencji w ludzki mikrobiom będzie w przyszłości ważnym kierunkiem profilaktyki i leczenia wielu chorób cywilizacyjnych, wynikających z zaburzeń flory fizjologicznej.

Prowadzenie: dr med. Paweł Grzesiowski – pediatra, wakcynolog, ekspert w dziedzinie zakażeń i antybiotykoterapii. Kieruje Ośrodkiem Badań i Przeszczepiania Mikrobioty Jelitowej w Centrum Medycyny Zapobiegawczej i Rehabilitacji oraz Fundacją Instytut Profilaktyki Zakażeń.

SPOTKANIA Z EKSPERTAMI

CIAŁO DO KONTROLI

Na co zwrócić uwagę ważąc się i mierząc? Czy można schudnąć i ważyć więcej? Czy niższe wynik na wadze zawsze oznacza, że schudliśmy? Co to jest BMI, BMR, BIA? Podczas warsztatów poznasz odpowiedzi na te pytania oraz wykonasz analizę składu masy swojego ciała. Dzięki niej dowiesz się, ile ważą twoje mięśnie, kości oraz tłuszcz.

Prowadzenie: dr Hanna Wilska – dietetyk, od lat związana z Warszawskim Uniwersytetem Medycznym. Współpracowała jako ekspert ze Światową Organizacją Zdrowia oraz Instytutem Matki i Dziecka. Specjalistka w dziedzinie dietoterapii i dietoprofilaktyki, w szczególności chorób cywilizacyjnych. Propagatorka zdrowego sposobu odżywiania – współtworzy blog ekspercki dieto-terapia.pl. Zajmuje się popularyzacją wiedzy o żywieniu człowieka, ponieważ „najlepszą wiedzą jest ta, która się łączy z czynem” (przysłowie arabskie). Współtworzy bloga eksperckiego dieto-terapia.pl

ABY BYĆ OGARNIĘTYM, TRZEBA BYĆ WYPOCZĘTYM

Czy lenistwo wyzwala twórcze zasoby? Czy bujanie w obłokach może pomóc w pracy zawodowej? Jak odpoczywali wybitni twórcy? Warsztaty będą okazją do poznania technik twórczego myślenia, które wprawdzie nie są w pełni racjonalne, ale za to doskonale sprawdzają się w racjonalnym świecie. Wykorzystując je w praktyce, poczujesz się jak pełne energii dziecko, które sypie pomysłami jak z rękawa.

Zaprasza dr Joanna Kwaśniewska – psycholog twórczości, coach kreatywności, adiunkt w Katedrze Komunikacji Wizualnej na Wydziale Psychologii Uniwersytetu SWPS, ekspert w zakresie stymulowania kreatywności i twórczego rozwiązywania problemów.

JAK SIĘ UCZĄ MASZYNY

Na czym polega algorytmizacja procesu uczenia się maszyn wyposażonych w sztuczną inteligencję? Jak działa sieć neuronowa i na czym polega jej samoorganizacja? Co to jest perceptron prosty i do czego służy? Jakie praktyczne zastosowania sztucznej inteligencji możemy zainstalować na swoim smartfonie? Zapraszamy na a krótki kurs sztucznej inteligencji (Artificial Intelligence) oraz uczenia maszynowego (machine learning). W programie m.in. pokaz praktycznego wykorzystania sztucznej inteligencji w postaci popularnych aplikacji na smartfony, przetwarzających zdjęcia na różne style malarstwa lub rozpoznających emocje czy obiekty.

Prowadzenie: Andrzej Stefaniak – programista, informatyk, pasjonat sieci neuronowych; absolwent Wydziału Cybernetyki Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie. Pracuje jako architekt rozwiązań w projekcie wykorzystującym sztuczną inteligencję do oceny skuteczności reklam (finansowanym przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju) oraz w projektach służących wspieraniu firm w rozwiązywaniu problemów biznesowych.

GESTY PRAWDY, czyli jak kłamie nasze ciało

Zrozumienie prawdziwych intencji rozmówcy jest ważne nie tylko w pracy policji czy biznesie, ale także w codziennym życiu. W końcu nikt nie lubi być oszukiwanym czy manipulowanym. A zatem jak rozpoznać fałsz? Co zdradza oszusta? Jakie są zewnętrzne oznaki kłamstwa i z czego wynikają?

Zapraszamy na interaktywną sesję treningową ze specjalistką w dziedzinie psychologii kłamstwa oraz komunikacji niewerbalnej. Poznamy, w jaki sposób gesty, ton głosu lub sposób oddychania zdradzają kłamcę, jak interpretować uścisk dłoni i czy może on być powiązany z kłamstwem lub manipulacją. Dowiemy się również, jak wpłynąć na mowę ciała rozmówcy, by zmienić jego nastawienie, a także skąd bierze się wiedza… wróżbitów.

Prowadzenie: Natalia Hofman – psycholożka, absolwentka Wydziału Psychologii Uniwersytetu Łódzkiego oraz podyplomowych studiów z zakresu psychologii śledczej na Uniwersytecie SWPS; certyfikowana ekspertka z zakresu odczytywania mowy ciała, rozpoznawania mikroekspresji i emocji (Ekman’s Cenrtyficate). Pracuje jako terapeuta, a także konsultant, wykładowca i szkoleniowiec w dziedzinie inteligencji emocjonalnej i komunikacji niewerbalnej, stosując autorską metodę analizy zachowań.
www.nataliahofman.pl

WIERNOŚĆ, ZAUFANIE, ZDRADA

Gdzie w bliskiej relacji z drugą osobą jest miejsce dla własnej prywatności? Czy zaufanie polega na tym, że mówimy sobie wszystko? Gdzie zaczyna się, a gdzie kończy zdrada? Czy powodów zdrady należy doszukiwać się w braku satysfakcji w związku?
Podczas spotkania przyjrzymy się 3 mitom dotyczącym wierności, zaufania i zdrady oraz poszukamy nowych, konstruktywnych perspektyw na wymienione zjawiska. Rozpatrzymy wyniki badań i opinie ekspertów. Osoby uczestniczące wyjdą z warsztatu z pakietem narzędzi do budowania zaufania w stałej relacji.
Warsztat ma format interaktywny i przewiduje aktywny udział osób uczestniczących bez konieczności dzielenia się własnymi doświadczeniami.

Prowadzenie: Agnieszka Szeżyńska – certyfikowana coachka intymności, trenerka i pedagożka z 15-letnim doświadczeniem w edukacji dorosłych i rozwoju osobistym, ekspertka w zakresie psycholingwistyki i komunikacji. Prowadzi warsztaty i konsultacje dla par i osób indywidualnych. Pomaga budować trwałe i szczęśliwe życie intymne w stałych relacjach. Specjalizuje się w sytuacjach niedopasowania intymnego, wspieraniu kobiecej ekspresji seksualnej, pomaga radzić sobie z zazdrością i budować świadome relacje. Współpracuje z Sex Coach University jako Student Advisor oraz współprowadzi Instytut Pozytywnej Seksualności w Warszawie.
https://coachingintymnosci.pl/
http://sexpositiveinstitute.pl/

CO NAUKA MÓWI O ILUZJI

Sekrety iluzjonistów, mentalistów czy prestidigitatorów, wciąż rozpalają naszą ciekawość. Już w 1894 roku Alfred Binet badał techniki stosowane przez iluzjonistów, odkrywając kilka mechanizmów leżących u podstaw ich skuteczności. Od tego czasu, powstało aż 88 badań dotyczących sztuki iluzji (Tompkins, 2018).

Okazało się, iż magia (iluzja) może nie tylko dostarczać nam świetnej rozrywki, ale również pomóc naukowcom lepiej zrozumieć jak działają nasze procesy poznawcze oraz stanowić ciekawe narzędzie badawcze i popularyzatorskie.

Jaka jest historia badań nad iluzją? Dlaczego, tak właściwie dajemy się nabrać? Co można badać za pomocą iluzji? Czy naukowcy mogą być dobrymi magikami? Podczas spotkania postaramy się sprawdzić co o iluzji może powiedzieć nauka.

Prowadzenie: Dominik Kantorowicz – absolwent psychologii wspierania rozwoju i kształcenia na Akademii Pedagogiki Specjalnej im, Marii Grzegorzewskiej i studiów podyplomowych „Trener zdolności poznawczych” na Uniwersytecie SWPS. Członek Klubu Sceptyków Polskich. Założyciel i wieloletni redaktor naczelny Portalu Mała Psychologia, w ramach którego zajmował się popularyzacją psychologii w podejściu opartym na dowodach naukowych. Pomysłodawca kampanii informacyjnej „A dowodzik jest?”.

SPOTKANIE Z SAMBA BRASIL

Styczeń to czas karnawału, a karnawał to przede wszystkim Rio de Janeiro i gorące rytmy samby. Ten taniec o afrykańskich korzeniach, kojarzący się z kolorowymi strojami i dynamicznymi ruchami tancerek i tancerzy zawładnie Kopernikiem 30 stycznia.

Tancerki i instruktorki z Samba Paraiso w Warszawie zapraszają na tętniące karnawałowym szaleństwem ulice Rio de Janeiro! Dajcie się ponieść pulsującym dźwiękom bębnów, grzechotek i dzwonków. Niech rozgrzeje Was szał opalonych, półnagich ciał i zachwyci kalejdoskop barwnych piór, cekinów i błyskotek.

W programie:

występ: tancerki ubrane w bikini z błyszczących kamieni i przystrojone wielkimi pióropuszami na głowie i ramionach zatańczą sambę No Pe (w wolnym tłumaczeniu: samba na palcach) w karnawałowych choreografiach oraz wersję rewiową samby z dodatkowymi rekwizytami.
krótki kurs: poznamy podstawowe krokami samby, a następnie wykonamy cały taniec w rytm oryginalnej muzyki brazylijskiej – batucady.

Wystąpią: Sylwia Huryń, Agnieszka Karpińska, Angelika Więckowska-Gacek i Guyguy Ndakiza.

AZJA NA PLANSZY

Zdjęcie powyżej: Łukasz Brodowicz / Muzeum Azji i Pacyfiku

Poznaj historię tradycyjnych gier i zabaw z Dalekiego Wschodu. Sprawdź się w grach zręcznościowych z Japonii (kendama, daruma otoshi) i Korei (tu-ho). Zagraj w strategiczne gry planszowe z Indonezji (conglak) i Nepalu (bagh chal). A na koniec stocz bitwę na bączki.

W świat dalekowschodnich gier zapraszają eksperci z Muzeum Azji i Pacyfiku im. Andrzeja Wawrzyniaka w Warszawie:

Tomasz Madej – antropolog, kustosz Muzeum Azji i Pacyfiku i kierownik muzealnego Działu Edukacyjnego, kurator wystawy „Zabawa z kulturą. Tradycyjne zabawy i gry Azji”. Naukowo zajmuje się tradycyjnymi grami, zabawami i sportami azjatyckimi, którym poświęcił swoją pracę doktorską. Członek reprezentacji Polski na 6. edycji Igrzysk Sportów Tradycyjnych (6th TAFISA World Sport for All Games).

Dorota Pasek – specjalistka w zakresie edukacji międzykulturowej, pracowniczka Działu Edukacyjnego Muzeum Azji i Pacyfiku, fascynatka gier zręcznościowych oraz indonezyjskiej gry planszowej congklak.

Wcześniejsze Wieczory - wybrane przykłady

Tego jeszcze nie było! Podczas pierwszego wieczoru w nowym roku zaprezentujemy to, co w Koperniku najlepsze. Otwieramy wszystkie laboratoria, Majsternię, Teatr Robotyczny i Teatr Wysokich Napięć. Na wystawach będą odbywać się pokazy naukowe i miniwarsztaty, a w planetarium – pokazy nieba. Nie zabraknie oczywiście gości naukowych. Znajdą się wśród nich członkowie Rady Naukowej Centrum Nauki Kopernik, którzy zaproszą do rozmów o nauce, edukacji i Koperniku.

Spotkanie z naukowcami z Rady Programowej CNK - Przeszłość rozmawia z przyszłością

Jak wyglądała nauka i technologia 30 lat temu, pod koniec XX wieku? Jakie perspektywy rozwoju nauki widzieli ówcześni polscy naukowcy? Czy można było przewidzieć kierunki rozwoju oraz zmiany, których obecnie jesteśmy świadkami? Czy podobny skok naukowo-technologiczny czeka nas w ciągu następnych 30 lat? Jak wyglądać będzie stan naszej wiedzy w połowie XXI wieku, w roku 2050?

Na te i inne pytania dotyczące nauki, technologii, a także roli Centrum Nauki Kopernik w misji edukacyjnej odpowiedzą członkowie Rady Programowej CNK – wybitni naukowcy i popularyzatorzy, którzy swoją wiedzą i doświadczeniem wspierają przedsięwzięcia Kopernika i czuwają nad przekazem naukowym, jaki stąd płynie.

Rozmowa będzie się składać z dwóch części. W pierwszej części rozmówcy przypomną swoje wizje przyszłości sprzed 30 lat, w drugiej spróbują przedstawić wizje przyszłości na najbliższe 30 lat. Każda z części zakończy się sesją pytań od publiczności.

Zaproszeni goście:

Prof. Łukasz Turski – profesor fizyki teoretycznej, specjalista w dziedzinie fizyki materii skondensowanej i mechaniki statystycznej, pracownik Centrum Fizyki Teoretycznej PAN. Wybitny popularyzator nauki, autor stu kilkudziesięciu publikacji naukowych i kilkudziesięciu artykułów publicystycznych, radiowych audycji popularnonaukowych i programów telewizyjnych. Współorganizator pierwszego Pikniku Naukowego w Warszawie, za co otrzymał Nagrodę im. Hugona Steinhausa (1997). Pomysłodawca budowy Centrum Nauki Kopernik w Warszawie i przewodniczący jego Rady Programowej od pierwszej kadencji. W roku 2000 otrzymał Medal Europejskiego Towarzystwa Fizycznego za upowszechnianie fizyki.

Prof. Aleksander Bursche – profesor archeologii, wykładowca Uniwersytetu Warszawskiego i kilku innych prestiżowych uczelni w Europie i USA. Fellow oksfordzkiego Wolfson College i American Academy in Rome. Członek Deutsches Archäologisches Institut (DAI) w Berlinie. Przewodniczący Rady Konsorcjum DARIAH_PL (Digital Research Infrastructure for the Arts and Humanities). Członek Komitetu Naukowego „Journal of Archaeological Numismatics”. Pomysłodawca i współorganizator Festynu Archeologicznego w Biskupinie. Koordynator projektu Narodowego Centrum Nauki „Maestro” pt. „Okres Wędrówek Ludów w dorzeczu Odry i Wisły”. Członek Rady Programowej CNK od początku istnienia.

Prof. Magdalena Fikus – profesor biologii molekularnej, wykładowczyni wielu prestiżowych uczelni, wybitna popularyzatorka nauki. Współtwórczyni i przez wiele lat przewodnicząca Rady Programowej Festiwalu Nauki w Warszawie (za współorganizację Festiwalu otrzymała w roku 1997 Medal im. Hugona Steinhausa). Członkini międzynarodowego stowarzyszenia organizacji na rzecz wydarzeń w zakresie komunikacji naukowej EUSCEA, będącej platformą wymiany doświadczeń na temat organizacji nieformalnych wydarzeń edukacyjnych w Europie. Nauki w Warszawie. Przewodnicząca Rady Upowszechniania Nauki PAN. Członkini Rady Programowej CNK od początku istnienia.

Prowadzenie:

Red. Krzysztof Michalski – dziennikarz Programu Pierwszego Polskiego Radia. Autor programów „Wieczór Odkrywców”, „Człowiek i nauka”, „Ludzie Nauki”. Laureat „Złotego Mikrofonu”, wyróżnienia im. Hugona Steinhausa, a także honorowej odznaki Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej. Członek Akademii Inżynierskiej w Polsce oraz Rady Upowszechniania Nauki przy Prezydium PAN.
(fot. Archiwum prywatne)

Red. Karolina Głowacka – dziennikarka Radia TOK FM. Autorka cotygodniowej audycji popularnonaukowej „Radiowa Akademia Nauk”. Laureatka konkursu Popularyzator Nauki 2016, organizowanego przez MNiSW i PAP. Współautorka (wraz z prof. Jean-Pierrem Lasotą) książki „Czy Wielki Wybuch był głośny?”, wyróżnionej nagrodą „Złotej Róży” na Festiwalu Nauki w roku 2017.
(fot. Michał Mutor / Agencja Gazeta)

Azot i tlen, do tego trochę argonu oraz niewielkie ilości dwutlenku węgla, pary wodnej, wodoru, metanu, helu i jeszcze kilku gazów. Ta dziwna mieszanina to powietrze – niezbędne dla nas do życia na Ziemi. Dzięki niemu oddychamy (tlen) i mamy co jeść (dwutlenek węgla jest wykorzystywany przez rośliny w procesie fotosyntezy do tworzenia materii organicznej). Dlatego jakość powietrza to sprawa pierwszorzędnej wagi. Podczas Wieczoru spotkamy się z ekspertami w zakresie fizyki atmosfery, klimatologii, ekologii i medycyny. Porozmawiamy o zagrożeniach, jakie dla przyszłości naszej planety niosą zmiany klimatyczne i zanieczyszczenie powietrza.

SPOTKANIE Z EKSPERTAMI

WARSZAWA BEZ SMOGU – REALNA SZANSA CZY POBOŻNE ŻYCZENIE

„Uwaga! Dzisiaj notujemy wysokie stężenie pyłów w powietrzu. Warszawiacy – przesiądźcie się do komunikacji miejskiej. Apelujemy o niepalenie w kominkach, zalecamy unikać przebywania i aktywności fizycznej na dworze oraz ograniczyć wietrzenie pomieszczeń”.

Dokładnie takim komunikatem ostrzegają nas władze Warszawy. Robią to coraz częściej. Czytamy też złowieszcze nagłówki prasowe na temat fatalnej jakości powietrza w Warszawie: „Smog ponownie zaatakował stolicę”, „Aktywiści alarmują – w Wilanowie normy przekroczone o 300 procent”, „Smog na obrzeżach gorszy niż w Centrum”.

Odkąd w stołecznych mediach rozpoczęło się masowe informowanie na temat smogu, wśród warszawiaków krąży wiele przekonań dotyczących zanieczyszczonego powietrza, zagrożeń jakie niesie oraz tego, jak się chronić przed jego skutkami. Wiadomości na ten temat znajdujemy niemal codziennie. Które informacje są prawdziwe? Jak odróżnić fakty od mitów? Jaka jest rzeczywista skala zagrożenia? Gdzie w Warszawie stan powietrza jest najgorszy? Co robią władze stolicy, żeby ograniczyć zjawisko smogu? Jak możemy sobie sami z nim radzić?

WYKŁAD

Negatywny wpływ smogu na nasze zdrowie i ogólną kondycję jest ogromny. Zaczyna się w łonie matki i trwa przez kolejne lata życia. Im dłużej jesteśmy narażeni, tym bardziej upośledza to naszą wydolność i sprzyja rozwojowi wielu schorzeń. Jakie choroby wywołuje zanieczyszczenie powietrza? Kto jest szczególnie narażony na zachorowanie? Czy zmiany chorobowe są odwracalne? Zapraszamy na wykład, który wygłosi dr n. med. Piotr Dąbrowiecki, alergolog i internista z Kliniki Chorób Infekcyjnych i Alergologii Wojskowego Instytutu Medycznego w Warszawie.

PANEL DYSKUSYJNY

Po wykładzie odbędzie się panel dyskusyjny poświęcony smogowi w Warszawie. Naszymi gośćmi będą eksperci zajmujący się problemem zanieczyszczenia powietrza w aglomeracji warszawskiej.

Czym jest smog i dlaczego szkodzi zdrowiu? O faktach i mitach na temat tego zjawiska opowiedzą specjaliści od pomiarów zanieczyszczeń powietrza i ich wpływu na zdrowie. Naukowiec, lekarz oraz przedstawiciel Inspekcji Ochrony Środowiska podzielą się z nami wiedzą na temat smogu, związanych z nim problemów zdrowotnych oraz sposobów przeciwdziałania mu. Od eksperta w dziedzinie nowoczesnego transportu i działaczy na rzecz środowiska dowiemy się natomiast, co już dzisiaj robimy i co jeszcze możemy zrobić, by zadbać o właściwą jakość powietrza w Warszawie. Uczestnicy panelu z przyjemnością odpowiedzą na pytania słuchaczy.

W trakcie dyskusji dowiemy się m.in.

dlaczego pył zawieszony szkodzi zdrowiu;
czy to prawda, że w styczniu ubiegłego roku odsetek zgonów na skutek narażenia na wysokie stężenia zanieczyszczeń powietrza znacząco wzrósł w porównaniu z innymi latami;
czy o wpływie zanieczyszczeń powietrza na zdrowie człowieka wiemy już wystarczająco dużo;
jak Inspekcja Ochrony Środowiska informuje Polaków o zanieczyszczeniach powietrza;
kiedy możemy mówić o zjawisku „smogu”, a kiedy po prostu o wysokim stężeniu zanieczyszczeń powietrza;
dlaczego emisję, która jest przyczyną wysokich stężeń zanieczyszczeń w powietrzu nazywamy „niską”;
dlaczego miniaturowy czujnik nie może mierzyć z taką samą dokładnością, jak ten zamontowany na stacji monitoringu powietrza.

Prowadzenie:

Anna Gayer – ekspertka ds. ekspozycji na zanieczyszczenia powietrza oraz ich wpływu na zdrowie ludzkie. Doktorantka na Wydziale Instalacji Budowlanych, Hydrotechniki i Inżynierii Środowiska Politechniki Warszawskiej oraz ekspert współpracujący z think tankiem Fundacja # 13 Centrum Zmian Klimatu i Zrównoważonego Rozwoju. Obecnie wraz z zespołem z PW pracuje nad wdrożeniem tzw. warszawskiego indeksu powietrza, projektu realizowanego na zlecenie m. st. Warszawy.

Paneliści:

dr Piotr Dąbrowiecki, Wojskowy Instytut Medyczny
Stanisław Biega, Centrum Zrównoważonego Transportu
Tomasz Klech, Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska
Agnieszka Drozd, Stowarzyszenie Warszawski Alarm Smogowy

WARSZTATY Z EKSPERTEM

ZIMA ZE SMOGIEM – JAK SIĘ NIE DAĆ?
Czym jest i z czego składa się zimowy smog? Jak odczytywać informacje z aplikacji smogowych? Ile warte są czujniki jakości powietrza i czy należy je kupować? Jak chronić się i zachowywać w czasie epizodów smogowych? Na prezentację i krótkie warsztaty zaprasza Piotr Siergiej z inicjatywy Warszawa Bez Smogu.
https://polskialarmsmogowy.pl/warszawa-bez-smogu.html

STREFA BADAŃ

ZBADAJ SWOJE PŁUCA
Łatwo się męczysz, masz kaszel, duszności lub świszczący oddech? Jeśli tak, zgłoś się na badanie spirometryczne, które pozwoli ocenić stan twojego układu oddechowego.

Spirometria to badanie, podczas którego mierzy się pojemność płuc oraz przepływ powietrza przez poszczególne partie układu oddechowego. Służy ocenie wydolności oddechowej człowieka. Jest bezbolesne i trwa zaledwie kilka minut.

Spirometrię powinien robić raz na dwa lata każdy palacz papierosów powyżej 40. roku życia, niezależnie od tego czy ma lub tez nie ma problemów z oddychaniem.

Jak powstało życie? Jaka jest jego istota i na czym polegają procesy życiowe? Jakie własności obiektów fizycznych sprawiają, że uznajemy je za żywe? Skąd się wzięło życie na Ziemi i czy istnieje życie w kosmosie? Jaki sens ma ludzkie życie i jaka jest jego wartość? To pytania, które powtarzają się od wieków. Nie ma większej tajemnicy niż życie. Zarówno dla nauki, jak i filozofii, które starają się je opisać i zrozumieć z różnych perspektyw, stosując różne narzędzia i metodologie. Tym bardziej nie możemy obiecać, że nasi eksperci znajdą wyczerpujące odpowiedzi na te wszystkie pytania. Postaramy się jednak wspólnie z nimi przybliżyć Państwu tę problematykę, a także rozbudzić ciekawość, zachęcić do refleksji i po prostu porozmawiać o życiu.

ROZMOWA WIECZORU

Życie w laboratorium

W jaki sposób zmieniły się biologia i inne nauki o życiu? Jakie były największe zaskoczenia, których nie sposób było przewidzieć? W ciągu ostatnich stu lat dokonano licznych odkryć i przełomowych badań naukowych w dziedzinie biologii. Od podstaw dziedziczenia, przez przyjęcie narzędzi statystycznych, a skończywszy na rozwoju inżynierii genetycznej i bioinformatyki. Większość tych przełomów dokonała się w ciągu życia prof. Magdaleny Fikus, biolog i biochemik związanej z Uniwersytetem Warszawskim oraz Instytutem Biochemii i Biofizyki PAN, która będzie naszym gościem. Co prof. Fikus poradziłaby osobom myślącym o karierze naukowej? Jakie są typowe mity o biologii, które męczą doświadczoną popularyzatorkę nauki? Jak wygląda w życie w laboratorium? Zapraszamy na naszą rozmowę.

Prof. Magdalena Fikus – z wykształcenia biochemik, z zawodu – biofizyk i genetyk w Instytucie Biochemii i Biofizyki PAN; wybitna popularyzatorka nauki, współtwórczyni, współorganizatorka i przewodnicząca Rady Programowej Festiwalu Nauki w Warszawie; członek międzynarodowego stowarzyszenia propagatorów nauki EUSCEA (European Science Events Association), przewodnicząca Rady Upowszechniania Nauki PAN, członek Rady Programowej CNK od początku istnienia instytucji.

Rozmowę poprowadzi Marcin Zaród – fizyk, popularyzator nauki i socjolog techniki, bada relacje nauki i społeczeństwa, m.in. w zakresie komunikacji naukowej i społecznych uwarunkowań procesów tworzenia wiedzy; pracownik CNK

SPOTKANIE Z EKSPERTEM

Filozofia jako sztuka życia

Od Demokryta, Sokratesa i Platona filozofowie starożytni wskazywali na analogię pomiędzy medycyną jako terapią ciała a filozofią jako terapią duszy. Podkreślali konieczność ćwiczeń duchowych, które oprócz intelektu, angażowały również wyobraźnię, pamięć, emocje i prowadziły do wypracowania odmiennego sposobu patrzenia i reagowania na rzeczywistość. Wady i namiętności traktowano jako rodzaj choroby, dlatego stoicy porównywali salę wykładową do szpitala, epikurejczycy zaś ujmowali podstawy swojej doktryny jako poczwórne lekarstwo.
Na czym polegała swoistość filozofii jako sztuki życia w starożytności? W czym ówcześni filozofowie upatrywali istotę szczęścia? Czy antyczna perspektywa ma zastosowanie również dzisiaj? Zapraszamy na seminarium, w czasie którego spróbujemy wspólnie wypracować odpowiedzi na te pytania. Albowiem – jak uczy Epikur – nigdy nie jest za późno, by zacząć troszczyć się o zdrowie swej duszy.

Prowadzenie

dr Krzysztof Łapiński – historyk filozofii starożytnej, pracownik naukowy w Instytucie Filozofii Uniwersytetu Warszawskiego, tłumacz; autor monografii „Wizerunek mędrca w starszej szkole stoickiej” oraz przekładu z języka greckiego „Rozmyślań (Do siebie samego)” Marka Aureliusza.

Z Marsa czy z Wenus, czyli czy jesteśmy „obcymi”?

Czy to możliwe, że życie nie narodziło się na Ziemi? A jeśli nie na naszej planecie, to gdzie? Okazuje się, że porównanie składu pierwiastkowego ziemskich istot żywych oraz meteorytu z Nakhla z 1911 roku wskazuje, że bardziej prawdopodobnym miejscem jest Mars, ewentualnie Wenus. Rola przestrzeni kosmicznej w ziemskiej biogenezie jest zresztą znacznie większa. To dzięki niej kilkakrotnie unicestwiane życie na Ziemi odradzało się – kosmos działał jak przechowalnia i lodówka życia, które czekało na pojawienie się bardziej sprzyjających warunków na naszej planecie.
Być może jednak nie jest aż tak istotnie, skąd życie się wzięło. O wiele ważniejsze od „gdzie” jest „jak” powstało. Czy pierwszy był świat RNA, prostych chemicznych replikatorów kopiujących siebie, czy świat siarki i żelaza, czyli cząsteczek transportujących energię? A może wszystko zaczęło się w świecie lipidów, czyli od tłuszczowych błon, ewoluujących w coraz bardziej skomplikowane struktury?
Prowadzenie: dr Szymon Drobniak – doktor nauk biologicznych, pracownik naukowy Uniwersytetu Jagiellońskiego oraz Uniwersytetu w Uppsali; zajmuje się biologią ewolucyjną, genetyką populacyjną i molekularną, immunologią ekologiczną, prowadzi badania nad ewolucją płci oraz pochodzeniem i rolą koloru w przyrodzie; zwycięzca polskiej edycji konkursu FameLab w 2015 roku, niestrudzony popularyzator nauki i artysta-designer (projektuje ilustracje naukowe, infografiki).

W 1957 roku człowiek wystrzelił w Kosmos pierwszego sztucznego satelitę Ziemi. W ciągu niespełna sześćdziesięciu lat od tego wydarzenia udało nam się na dobre zadomowić w przestrzeni kosmicznej, wykorzystując ją dla naszych ziemskich celów. Wkład technologii kosmicznych w rozwój wiedzy jest nie do przecenienia! Dane z teleskopu Hubble’a potwierdziły teorię o rozszerzaniu się Wszechświata, a także istnienie czarnych dziur w centrach galaktyk. Obecnie trwa blisko trzydzieści misji międzyplanetarnych, a kilkanaście nowych planowanych jest w ciągu kolejnych 10 lat. Przedmiotem badań jest wiatr słoneczny, promieniowanie kosmiczne, pył międzyplanetarny, planety, komety, asteroidy.

Badania kosmiczne mają także bardziej praktyczne znaczenie. Po orbitach okołoziemskich krąży stale ponad tysiąc funkcjonujących satelitów – geofizycznych, meteorologicznych, telekomunikacyjnych, nawigacyjnych. To one dostarczają ogromnej ilości danych o naszej planecie. Możemy dzięki nim lepiej prognozować pogodę, przewidywać trzęsienia ziemi i huragany, skuteczniej walczyć z pożarami lasów, wpływać na wielkość plonów. Rewolucja kosmiczna to nie tylko telewizja satelitarna i GPS, które stały się naturalnymi elementami naszej codzienności. To także – a może i przede wszystkim – najnowocześniejsza technologia w służbie globalnej polityki gospodarczej, społecznej, klimatycznej. Dzięki niej możemy w większym zakresie wziąć odpowiedzialność za Ziemię i jej mieszkańców.

SPOTKANIA Z EKSPERTAMI

Kosmiczne pieniądze

Ludzka aktywność w kosmosie nie sprowadza się jedynie do lotów załogowych czy misji międzyplanetarnych. W rzeczywistości jest to ogromny rynek, obejmujący branże związane z telekomunikacją, nawigacją satelitarną, obserwacjami Ziemi. W 2014 r. obroty światowego sektora kosmicznego osiągnęły 330 miliardów dolarów (dla porównania budżet NASA wynosił wówczas mniej niż 18 miliardów). Polskie firmy również uczestniczą w kosmicznych projektach. Umożliwiają to między innymi przetargi ogłaszane przez Europejską Agencje Kosmiczną oraz udział w programie unijnym Horyzont 2020. O doświadczeniach i zrealizowanych projektach w branży kosmicznej opowie prezes polskiej firmy z sektora kosmicznego – Blue Dot Solutions.

Prowadzący: dr Krzysztof Kanawka – obronił doktorat z zakresu ogniw paliwowych na Imperial College London, wcześniej studiował na AGH w Krakowie oraz na Fachhochsule w Münster. Obecnie – jako szef BDS – główny manager projektu POSITION, którego celem jest rozwój polskich rozwiązań opartych o nawigację satelitarną oraz kierownik programu badawczo-rozwojowego platformy stratosferycznej „Hevelius”.

Meteoryty – kamienie z kosmosu

Jak i kiedy powstały? Co powoduje, że cały czas do nas przybywają? Czym różnią się od meteoroidów i meteorów? Dlaczego są tak ważne dla nauki? O badaniach pierwszej stałej materii w Układzie Słonecznym opowie „łowca meteorytów” z Narodowego Centrum Badań Jądrowych w Świerku.

Prowadzący: Zbigniew Tymiński – jest fizykiem jądrowym po Uniwersytecie Warszawskim, pracownikiem Ośrodka Radioizotopów POLATOM NCBJ w Świerku. Brał udział w kilkunastu ekspedycjach meteorytowych w Europie, Azji i Afryce. Kieruje sekcją meteorytową w Stowarzyszeniu Astronomicznym Pracownia Komet i Meteorytów.

Kosmos bez tajemnic

Rozwój technologii sprawił, że współczesna astronomia dysponuje niewyobrażalnymi jeszcze sto lat temu możliwościami zaglądania w kosmos i wydzierania mu jego tajemnic. Ogromne teleskopy optyczne wysyłane w przestrzeń kosmiczną przesyłają zdjęcia najdalszych zakątków naszego Układu Słonecznego i jeszcze odleglejszych miejsc. Nauczyliśmy się obserwować także to, czego nie możemy zobaczyć. Galaktyka Herkules, pozostałości po supernowej Tycho i wiele inne obiektów "zobaczyliśmy" dzięki użyciu radioteleskopów, pracujących na różnych zakresach fal. Poznajemy najróżniejsze obiekty astronomiczne – kwazary, pulsary, czarne dziury, całe nowe galaktyki. Możemy weryfikować teorie astronomiczne, precyzyjniej testować różne modele Wszechświata. A co czeka nas w niedalekiej przyszłości? Co odkryjemy dzięki gigantycznemu teleskopowi E-ELT (European Extra Large Telescope) oraz sieci super-czułych radioteleskopów z programu SKA (Square Kilometer Array). Czy te dwa najbardziej ambitne przedsięwzięcia naukowe pozwolą nam odkryć pozasłoneczne planety nadające się do zamieszkania, z przyjazną atmosferą i wodą? A może nawet życie w kosmosie?

Prowadzący: Maciej Cegłowski – jest doktorantem astronomii na Uniwersytecie Mikołaja Kopernika w Toruniu. Specjalizuje się w astronomii pozagalaktycznej – bada kwazary, aktywne jądra galaktyk. Jest uczestnikiem projektów z pogranicza nauki i sztuki organizowanych przez Fundację Platon, a także jednym z założycieli Instytutu B61 – awangardowej grupy artystycznej, skupiającej naukowców, muzyków i performerów. Ostatnio, prócz pracy naukowej, zajmuje się produkcją radionuklidów. Pracuje jako operator cyklotronu. Uwielbia kolendra i wieczorne turlanie.

Błękitna planeta pod lupą

Od blisko 60 lat, nad naszymi głowami krążą sztuczne satelity. Wiele z nich wyposażonych jest w nowoczesny sprzęt pomiarowy i precyzyjne kamery, które każdego dnia dostarczają ogromnej ilości danych i zdjęć. Co mogą zobaczyć i zmierzyć? Czego możemy dowiedzieć się o życiu na Ziemi, analizując zebrane w kosmosie informacje? O tym, w jaki sposób misje kosmiczne wspierają badania i ochronę ziemskich zasobów przyrodniczych, opowie ekspertka Centrum UNEP/GRID-Warszawa – ośrodka specjalizującego się w pozyskiwaniu, przetwarzaniu i udostępnianiu informacji o środowisku naturalnym naszej planety.

Prowadząca: Elżbieta Wołoszyńska-Wiśniewska – przyrodnik i edukator. Promuje interdyscyplinarne podejście do badania zjawisk przyrodniczych z wykorzystaniem technologii i danych satelitarnych. Kierownik Działu Edukacji w Centrum UNEP/GRID-Warszawa (United Nations Environment Programme/Global Resource Information Database).

Oczy zdradzają w jakim jesteśmy nastroju, a nasza tęczówka jest unikalna jak linie papilarne. Przy tym wszystkim nasze oczy odróżniają 10 milionów kolorów (w tym 500 odcieni szarości). Podczas styczniowego wieczoru zastanowimy się, jak to się dzieje, że mimo iż zmysł wzroku angażuje połowę zasobów naszego mózgu, ciągle dajemy się zwieść prostym złudzeniom optycznym. Dowiemy się, jak dbać o oczy i jak je ćwiczyć. Tym bardziej, że coraz częściej nasza praca to głównie siedzenie przed różnymi ekranami. Zastanowimy się też, jak wiedza na temat naszego wzroku jest wykorzystywana w różnych dziedzinach.

SPOTKANIA Z EKSPERTAMI

Zobaczyć – zapamiętać? O związkach wzroku z pamięcią

Jedna z teorii postrzegania zakłada, że jest ono procesem budowania obrazu z wielu niezależnych elementów. Druga teoria przyjmuje, że spostrzeganie otoczenia ma z natury charakter całościowy. Jakie są współcześnie podejmowane próby, aby rozwiązać ten dylemat? Uczestnicy dowiedzą się także o związkach spostrzegania i procesów pamięciowych, na przykładzie zjawiska zwanego „ślepotą na zmiany”.

Prowadzenie: prof. dr hab. psychologii Tomasz Maruszewski, wykładowca Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej (oddział w Sopocie), członek Polskiej Akademii Nauk. Specjalista w zakresie procesów poznawczych i zjawisk komunikacyjnych. Zajmuje się psychologią procesów poznawczych, psychologią emocji oraz psychologią komunikacji. W ostatnich latach jego zainteresowania naukowe dotyczą przede wszystkim pamięci autobiograficznej

Czego oczy nie widzą, tego mózgowi nie żal. Kilka słów o postrzeganiu świata

Postrzeganie świata to złożony system, angażujący nasze oczy, dotyk i mózg. Na spotkaniu usłyszymy o podstawach biologicznych i psychologicznych procesów poznawczych, poznamy podstawowe złudzenia percepcji i paradoksy uważności. Sprawdzimy, że nawet zdrowy wzrok nie jest tak doskonały jak nam się wydaje. Zobaczymy też w jaki sposób nasze postrzeganie współtworzy świat w którym żyjemy.

Prowadzenie: dr hab. psychologii Michał Wierzchoń, pracownik Laboratorium Badań nad Świadomością UJ. W swojej pracy naukowej zajmuje m.in. się związkami między zmysłami a świadomością.

Lepiej widzieć, lepiej żyć

Z naszych oczu korzystamy przez całe życie. Jak dbać o wzrok i kiedy warto się przebadać? Jakie problemy ze wzrokiem możemy mieć na różnych etapach naszego życia? Oprócz wiedzy o higienie okulistycznej, poznamy też kilka ćwiczeń praktycznych, które możemy samodzielnie wykonać w trakcie przerw w pracy.

Prowadzenie: dr Magdalena Korwin, okulistka. Współpracuje naukowo z Warszawskim Uniwersytetem Medycznym, prowadzi własną praktykę kliniczną. Specjalizuje się w problematyce jaskry i soczewek kontaktowych. Jest autorką i współautorką wielu prac w czasopismach krajowych i zagranicznych oraz członkiem Polskiego Towarzystwa Okulistycznego.

Nieludzkie barwy fizyki. Kilka słów o pomiarach hiperspektralnych

Po co fizykom różne widma? Jak działa kamera hiperspektralna i jak wygląda świat w takiej kamerze? Na co patrzeć, gdy chcemy analizować zanieczyszczenia powietrza? Jak przedstawić ludziom więcej barw niż mogą rozpoznać ludzie oczy?

Prowadzenie: Michał Chiliński, fizyk, popularyzator nauki, student Międzywydziałowych Indywidualnych Studiów Matematyczno-Przyrodniczych.

Wieczory dla dorosłych w 2023 roku:

26 stycznia
16 lutego
23 marca
20 kwietnia
maj - jeszcze brak terminu
29 czerwca
28 września
26 października
23 listopada
14 grudnia

arch

Część atrakcji na Wieczorach jest tłumaczona na Polski Język Migowy.