Najbliższe spotkanie: "Pozaziemskie minerały"
15 października
dr hab. Krzysztof Szopa
Zapraszamy na wykład poświęcony minerałom znajdowanym w meteorytach, w tym takim, które nie były dotychczas znane na Ziemi. Jak je odkrywamy i badamy oraz jak odróżnić meteoryty od ziemskich skał opowie prof. Krzysztof Szopa z Uniwersytetu Śląskiego – badacz meteorytów i prezes Polskiego Towarzystwa Meteorytowego.
Na początku 2026 r. Komisja Nowych Minerałów, Nomenklatury i Klasyfikacji przy Międzynarodowej Asocjacji Mineralogicznej zatwierdziła odkrycie nowego minerału z żelaznego meteorytu Morasko. Został on nazwany kopernikitem na cześć Mikołaja Kopernika i jego ziarno eksponujemy na wystawie w naszym Planetarium obok innych meteorytów. Z kolei na wystawie w budynku głównym Centrum Nauki Kopernik od niedawna można obejrzeć płytkę meteorytu Morasko pod mikroskopem. Co jeszcze mogą przynieść badania znajdowanych w Polsce meteorytów opowie uczestnik ich badań prof. Krzysztof Szopa.
O prowadzącym:
Dr hab. Krzysztof Szopa, prof. Uniwersytetu Śląskiego (UŚ) to petrolog i geochemik z Instytutu Nauk o Ziemi Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach, specjalizujący się w analizie minerałów akcesorycznych oraz identyfikacji faz impaktowych. Prowadził analizy strukturalne i geochemiczne materii pozaziemskiej (m.in. meteoryty Lechówka, Drelów i Poświętno) oraz dystrybucji tektytów. W ramach obowiązków akademickich prof. Szopa koordynuje moduły z zakresu nauk o Ziemi, w tym analizy petrograficzne, laboratoria mikroskopowe oraz zajęcia terenowe. Odpowiada za ewaluację programów studiów i wdrażanie standardów edukacyjnych jako Prodziekan ds. Studenckich i Kształcenia Wydziału Nauk Przyrodniczych UŚ. Jest on także beneficjentem wielu nagród i wyróżnień związanych z jego działalnością naukowo-badawczą. Do najważniejszych należy: stypendium MNiSW dla wybitnych młodych naukowców, nagroda Polskiego Towarzystwa Mineralogicznego (2013) za wybitną dysertację doktorską, wyróżnień Ministerstwa Środowiska w konkursie „Geologia” (laureat edycji 2017 oraz wyróżniony w 2019 r.), nagroda w dziedzinie naukowej makrofotografii geologicznej (m.in. Grand Prix w 2018 r. za wizualizację mikrostruktur skalnych), srebrna i złota odznaka Uniwersytetu Śląskiego w Katowicach. Prywatnie kolekcjonuje minerały i jest fanem Gwiezdnych Wojen.
Bilet wstępu na multimedialne wykłady Prosto z nieba można zakupić przez internet na naszej stronie lub w kasach. Bilet normalny 34 zł, bilet ulgowy 24 zł. Liczba biletów ograniczona!

Bharat Ratra – wybitny profesor fizyki, specjalizujący się w kosmologii i fizyce astrocząstek. Prowadzi badania nad strukturą i ewolucją Wszechświata. Obecnie koncentruje się przede wszystkim na opracowywaniu modeli wielkoskalowych rozkładów materii i promieniowania we Wszechświecie oraz testowaniu tych modeli poprzez porównywanie przewidywań z danymi obserwacyjnymi. W 1988 roku, wraz z Jamesem Peeblesem, zaproponował pierwszy dynamiczny model ciemnej energii.
Prof. Jarosław Włodarczyk

Grzegorz Wrochna
Dr Aleksandra Hamanowicz pracuje w Space Telescope Science Institute w Baltimore (USA), instytucji odpowiedzialnej za wielkie misje kosmicznych teleskopów. Doktorat realizowała w Europejskim Obserwatorium Południowym w Garchinig koło Monachium (Niemcy). Zajmuje się materią międzygwiazdową i międzygalaktyczną oraz ewolucją gazu i pyłu w historii Wszechświata. Wykorzystując dane z teleskopów naziemnych i kosmicznych, prowadzi badania, które obejmują obserwacje na różnych długościach fali – od radioastronomii po promieniowanie widzialne. Pochodzi z Wydmin, niewielkiej miejscowości na Mazurach.
Dr Maciej Bilicki – kosmolog związany z Centrum Fizyki Teoretycznej PAN. Zajmuje się strukturą wielkoskalową Wszechświata, wielkimi przeglądami nieba i zastosowaniami uczenia maszynowego w astrofizyce. Jest zaangażowany w międzynarodowe projekty obserwacyjne poświęcone badaniom rozkładu materii w największych skalach, takie jak Kilo-Degree Survey (KiDS) czy Galaxy And Mass Assembly (GAMA). Pracuje także w polskim konsorcjum Obserwatorium Very Rubin przygotowującym przegląd Legacy Survey of Space and Time (LSST). Doktorat uzyskał w Centrum Astronomicznym im. Mikołaja Kopernika PAN w Warszawie, następnie pracował na Uniwersytecie Kapsztadzkim (RPA) oraz w Obserwatorium w Lejdzie (Niderlandy). W CFT PAN współpracuje przy rozwijaniu nowopowstałej Grupy Kosmologii Obliczeniowej.