Punktem wyjścia jest mikroplastik i problem masowego zanieczyszczenia nim środowiska. Badanie mikroplastiku łączy wiedzę z biologii, chemii i innych nauk przyrodniczych, a sam problem nie ma prostego rozwiązania. Plastik jest obecny niemal w każdej dziedzinie życia i w wielu zastosowaniach trudno go zastąpić. Ograniczanie jego wpływu na środowisko wymaga więc szukania kompromisów, podejmowania niełatwych decyzji i uwzględniania różnych perspektyw.
Projekt wpisuje się w założenia reformy edukacji „Kompas Jutra”, która kładzie większy nacisk na samodzielność uczniów, pracę projektową i wykorzystywanie wiedzy w praktyce. Od 2027 roku jednym ze sposobów realizacji tych założeń będą obowiązkowe tygodnie projektowe. Tworzone przez Kopernika rozwiązanie ma ułatwić nauczycielom i uczniom prowadzenie takich projektów – od postawienia pytania badawczego i sformułowania hipotezy, przez doświadczenia i analizę danych, po wyciąganie wniosków i prezentację wyników.
Do pilotażu zaprosimy uczniów klas 6–8 oraz nauczycieli z sześciu szkół z województwa mazowieckiego. Najpierw wezmą udział w warsztatach w Laboratoriach Pracowni Przewrotu Kopernikańskiego. Poznają tam metody badania mikroplastiku oraz podstawowe zasady prowadzenia badań naukowych. Następnie zrealizują własne projekty w szkołach – będą m.in. sprawdzać, jak skład tkanin wpływa na emisję mikrowłókien, oraz badać obecność mikroplastiku w swoim otoczeniu.
Jednocześnie uczniowie i nauczyciele przetestują prototyp tworzonego przez nas rozwiązania edukacyjnego. Sprawdzimy, czy materiały są zrozumiałe i przydatne oraz czy pomagają samodzielnie przejść przez kolejne etapy projektu badawczego. W nioski z pilotażu posłużą nam do ich udoskonalenia.
Efektem projektu będzie bezpłatny cyfrowy pakiet dydaktyczny dla nauczycieli. Znajdą się w nim poradnik metodyczny, scenariusze zajęć lekcyjnych i pozalekcyjnych oraz materiały prezentujące techniki laboratoryjne. Pakiet zostanie udostępniony jako Otwarty Zasób Edukacyjny, aby mogli z niego korzystać nauczyciele i uczniowie w całej Polsce.
Projekt realizujemy we współpracy z ekspertami Zakładu Hydrobiologii Uniwersytetu Warszawskiego.
Projekt dofinansowany ze środków budżetu państwa, przyznanych przez Ministra Edukacji w ramach programu „Kompas Młodego Obywatela”.
Czas realizacji projektu: 1 czerwca – 31 grudnia 2026 r.
Wartość projektu i dofinansowania: 148 664 zł.
Cele projektu:
- stworzenie i przetestowanie nowej pomocy dydaktycznej wspierającej prowadzenie uczniowskich projektów badawczych;
- rozwijanie umiejętności stawiania pytań i hipotez, prowadzenia eksperymentów, analizowania danych i wyciągania wniosków;
- wzmacnianie samodzielności i sprawczości uczniów poprzez pracę nad rzeczywistymi problemami badawczymi;
- przygotowanie bezpłatnego narzędzia, które pomoże nauczycielom w całej Polsce prowadzić szkolne projekty badawcze STEM.
Powiązane tematy
Zestaw edukacyjny „Mikroplastik”: www.kopernik.org.pl/projekty-badawczo-rozwojowe/zestaw-mikroplastik
Laboratorium Edukacji o Planecie – „Eksperymentujemy z mikropolastikiem”: www.kopernik.org.pl/wystawy/laboratoria-dla-grup
„Tropem mikroplastiku” to kolejne rozwiązanie edukacyjne, nad którym pracujemy. Tym razem chcemy zrobić następny krok – od poznawania i badania problemu do samodzielnej pracy projektowej i poszukiwania rozwiązań. Zajęcia w Laboratorium Edukacji o Planecie oraz praca z zestawem „Mikroplastik” mogą być początkiem zgłębiania tematu i inspiracją do dyskusji. „Tropem mikroplastiku” uzupełni je o możliwość prowadzenia własnych projektów badawczych i realizacji tygodnia projektowego w szkole.
Jednocześnie każde z tych rozwiązań może funkcjonować oddzielnie.
