Od kuratora

Tegoroczne Przemiany zaczynamy od prostego pytania: Czy AI myśli za ciebie? Chcemy przyjrzeć się temu, co dzieje się z naszym myśleniem, kiedy narzędzia sztucznej inteligencji, z których na co dzień korzystamy, potrafią już nie tylko znaleźć informację, ale też ją streścić, zinterpretować i podsunąć gotowe wnioski. Gdzie kończy się wsparcie, a zaczyna wyręczanie? Czy AI będzie nas wzmacniać, czy osłabiać poznawczo? W jaki sposób należy ćwiczyć w sobie krytyczną refleksję, dociekliwość i czujność na fałsz?

Przez trzy dni festiwalu, od 2 do 4 października, spróbujemy odpowiedzieć na te pytania na bardzo różne sposoby. Na wystawie „W przekładzie algorytmów” zobaczycie między innymi, jak maszyny interpretują ludzki oddech i sprawdzicie, czy robot znajdzie igłę w stogu siana. Na debatach porozmawiamy, jak odróżnić wiarygodne treści od deepfake’ów, i wspólnie postawimy sztuczną inteligencję przed sądem, gdzie to wy będziecie ławą przysięgłych. Do paneli mistrzowskich zaprosiliśmy wybitne ekspertki i ekspertów, z którymi porozmawiamy o wpływie AI na nasze decyzje i zachowania społeczne, o przyszłości medycyny oraz o tym, jak sztuka może pomagać nam ćwiczyć krytyczne myślenie i zachować czujność wobec manipulacji oraz zalewu syntetycznych treści.

I chyba warto powiedzieć to wprost: wszyscy jesteśmy już trochę zmęczeni bajkami z Doliny Krzemowej o AI jako rozwiązaniu niemal każdego problemu. Dlatego na Przemianach idziemy pod prąd i nie proponujemy targów technologicznych. Zamiast pędzić za kolejną wersją modeli językowych czy nowym gadżetem, proponujemy zwolnić – na luzie i z dowcipem. Będziemy zatem wyszywać własne prompty, układać kolaże i pracować z wikliną. Nie z nostalgii za światem sprzed AI, lecz po to, by przypomnieć sobie, że poznajemy rzeczywistość również przez działanie, dotyk, uważność i kontakt z drugim człowiekiem. Przemiany będą przede wszystkim okazją do spotkania i wspólnej refleksji nad tym, jak nam się dziś myśli w świecie coraz silniej zapośredniczonym przez technologię. Bez gotowych recept, za to z miejscem na rozmowę, wątpliwości i własne wnioski.

Festiwal otwieramy z pompą 2 października w Audytorium Centrum Nauki Kopernik. O godz. 19.00 pytanie „Czy AI myśli za ciebie?” postawimy wybitnemu filozofowi Tomaszowi Stawiszyńskiemu, artyście nowych mediów Jakubowi Koźniewskiemu oraz badaczce kultury cyfrowej dr Monice Jabłońskiej. Po ich wystąpieniach zaprosimy was na wernisaż wystawy „W przekładzie algorytmów”, a wieczór zwieńczy audiowizualny performance Andreasa Lutza, podczas którego znaki z alfabetów i systemów pisma z całego świata zostaną przetworzone przez sieć neuronową i złożone na nowo w abstrakcyjny język maszyn.

Do zobaczenia!

Rafał Kosewski
Kurator Festiwalu Przemiany